razy

Wielki słownik ortograficzny PWN

pi razy oko (około) ndm
raz -zu, -zie; -zy (moment, zdarzenie; także z liczebnikiem): innym razem, tym razem; sto razy, dwa i pół razy, ale: półtora raza

Słownik języka polskiego PWN

razy «wyraz używany na określenie działania mnożenia»
razem
1. «wspólnie z kimś innym»
2. «wspólnie z czymś innym»
3. «poprzedza sumę dokonanego wcześniej obliczenia»
4. «w jednym czasie»
na razie «póki się coś nie zmieni»
od razu «bardzo szybko, natychmiast»
raz I
1. «zwykle z liczebnikiem głównym lub z równoważnym z nim zaimkiem: wyraz oznaczający powtarzanie się jakiejś czynności, zjawiska lub zwielokrotnienie cechy, wielkości»
2. «sytuacja, okoliczność, w której coś się zdarzyło, np. W razie potrzeby miał do mnie dzwonić.»
3. «uderzenie, cios»
raz II «przy liczeniu: jeden, pierwszy»
raz III
1. «w pewnej chwili, kiedyś»
2. «nareszcie, w końcu»
3. «ostatecznie, definitywnie»

Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Porady językowe

razy - przysłówek czy spójnik?
15.11.2001
Wyraz razy w konstrukcjach typu dwa razy trzy występuje w Innym słowniku języka polskiego PWN jako spójnik, natomiast w trzytomowym Słowniku języka polskiego PWN jako przysłówek. Gdzie leży prawda?
dwa i pół raza czy dwa i pół razy?
26.02.2001
Uprzejmie proszę o wyjaśnienie, która froma jest poprawna:
dwa i pół raza więcej czy dwa i pół razy więcej.

Z podziękowaniem
Anna Maciążek
Liczymy razy
6.11.2018
Wiem, że poprawnie jest półtora raza, ale dwa i pół razy. Zastanawiam się jednak, co począć z takimi przypadkami, jak: „17/7; 15/11; 1,8; 2,3 raza/razy”. Naturalne wydawałoby się łączyć wszelkie ułamki z formą raza, ale wtedy 2,5; 3,5 itp. stają się dziwnymi wyjątkami. A co np. z dwa i ćwierć? Może więc przyjąć zasadę, że niezależnie od tego, jakim ułamkiem jest wyrażony liczebnik, to dopóki ma on wartość mniejszą od dwa, łączymy go z raza, a jeśli większą od dwa, to z razy?

Ciekawostki

Mówimy „Do trzech razy sztuka”, mając na myśli to, że rzecz udaje się za trzecim razem albo tylko trzy razy z rzędu. Znowu nie trafiłem. Ale do trzech razy sztuka.
Mówimy „Nosił wilk razy kilka, ponieśli i wilka”, mając na myśli to, że wiele razu udało się komuś uniknąć kary, aż w końcu został ukarany.
Mówimy „Nie od razu Kraków zbudowano”, mając na myśli to, że do osiągnięcia celu potrzeba czasu.

Korpus języka polskiego

Autentyczne przykłady użycia w piśmie i mowie zgromadzone w Korpusie
  • ... w tej kategorii Maciej Mojżyszek z Nowego Targu zajął tym razem ósme miejsce. Biegło mu się dość ciężko i miał na...
  • ... we własnych zabudowaniach gospodarczych powiesił się 59-letni mężczyzna. Na razie nie są znane motywy samobójstwa.
    * W tym samym dniu w...
  • ... dana chwila. Prawdziwe uczucie wszystko przetrzyma.
    Żona znanego aktora kilka
    razy wybaczała mu zdrady.
    Pora na ultimatum
    Katarzyna Borkowska


    Anito, dopóki...

Encyklopedia PWN

tygodniowy magazyn dla młodzieży, wyd. 1975–91 w Warszawie.
Raz, Pointe du
[puã:t dü rạ],
przylądek w północno-zachodniej Francji, na Płw. Bretońskim, zachodnie zakończenie drugorzędnego płw. Cornouaille;

Synonimy

razy (bata, miecza)
razy (od losu)
pi razy drzwi pot. żart.
pi razy oko pot. żart.
raz (coś się zdarzyło)
raz (przy liczeniu)
raz (w nieokreślonym czasie)
raz (w końcu)
raz (pięścią, nożem)
raz (szybko) pot.
razem (z kimś, czymś)
razem (jednocześnie)
na razie (tymczasowo)
na razie (pożegnanie) pot.
na ten raz przestarz.
od razu (szybko)
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego