dobre

Wielki słownik ortograficzny PWN

Dobre (miejscowość) -rego, -rem; przym.: dobrski
dobre: do dobrego, ku dobremu
Dobre Miasto Dobrego Miasta, Dobrym Mieście; przym.: dobromiejski
Dobra (miejscowość) -rej, -rą; przym.: dobrski
dobra (majątek) dóbr
dobra (dobrze, zgoda)
dobry; dobrzy; lep•szy
dobry (ocena szkolna, skróty: db., db)
Lep•szy (nazwisko) Lep•szego, Lep•szym; Lep•szowie (a. Lep•si), Lep•szów (a. Lep•szych)
lep•szy; -p•si
naj•lep•szy; -p•si
Dobra Nowina (= Ewangelia) Dobrej Nowinie, Dobrą Nowinę
co lep•szy; co lep•si
Dobry Pasterz (= Chrystus) Dobrego Pasterza

Słownik języka polskiego PWN

dobre zob. dobro.
na dobre «w pełni lub w dużym stopniu»
lepsze «sytuacja lepsza od poprzedniej»
lepszy st. wyższy od dobry
• lepszość
dobra I
1. «duży majątek ziemski»
2. «rzeczy i wartości potrzebne do życia i rozwoju człowieka»
dobra II pot. «dobrze, zgoda»
dobra osobiste «godność i prawa osobiste człowieka, takie jak wolność, nietykalność, ochrona zdrowia, prawo do prywatności»
drzewo żywota, drzewo wiadomości dobrego i złego «według Starego Testamentu: jabłoń rosnąca w raju, z której nie wolno było Adamowi i Ewie zrywać owoców»
ocena bardzo dobra «wysoka ocena szkolna, do niedawna najwyższa, dziś niższa jedynie od celującej»
ocena dobra «dość dobra ocena szkolna, niższa od bardzo dobrej, a wyższa od dostatecznej»
po dobremu «grzecznie, łagodnie»
dobry I
1. «zgodny z zasadami moralnymi, godny naśladowania»
2. «życzliwy, skłonny do pomocy»
3. «wyrażający czyjąś pozytywną opinię»
4. «o usposobieniu, nastroju: wesoły, pogodny»
5. «zapowiadający coś pomyślnego»
6. «starannie wykonujący swoje obowiązki»
7. «o organizmie lub jego części: dobrze funkcjonujący»
8. «wysokiej jakości»
9. «odpowiedni z punktu widzenia czyichś potrzeb lub oczekiwań»
10. «o potrawach, napojach: smaczny»
11. «korzystny pod względem materialnym»
12. «wynikający z trafnego wyboru»
13. «z nawiązką odmierzony, większy, niżby się zdawało»
dobry II
1. «dobry, szlachetny człowiek»
2. zob. ocena dobra.
dzień dobry «forma powitania»
egzekucja dóbr «odebranie zastawionych lub rozdanych dóbr królewskich»
w najlepsze «niczym się nie przejmując»

Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Porady językowe

dobre zdrowie
22.12.2010
Czy sformułowanie dobre zdrowie jest poprawne?
stare, dobre czasy
20.06.2015
Szanowni Państwo,
zastanawia mnie interpunkcja wyrażenia stare(,) dobre czasy. Wytyczne o przydawkach równorzędnych lub nie są tu dla mnie trudne do zastosowania. Ja bym postawił przecinek, bo bez niego wygląda to tak, jakbyśmy spośród różnych dobrych czasów wspominali te stare. Zdaje mi się, że po to określenie sięga się raczej, myśląc o czasach zarówno dawnych, jak i takich, które dobrze wspominamy.
Z wyrazami szacunku
Czytelnik
nie tak dobre (,) jak dawniej
4.10.2013
Szanowni Językoznawcy!
Czy konstrukcje: na coś równie pięknego i jednocześnie tak zabójczego jak ten gatunek i nie są tak dobre jak dawniej faktycznie wymagają przecinka? Bo z takim spotkałam się wymogiem. Moim zdaniem nie są to porównania paralelne, nie ma tu paraleli typu równie piękny, jak zabójczy czy np. tak dobre, jak stare. Wręcz byłabym za tym, że przecinek w nich jest zbędny, a może nawet błędny.
Dziękuję za odpowiedź.
Anna

Ciekawostki

Mówimy „Nie ma tego złego, co by na dobre nie wyszło”, mając na myśli to, że każda sytuacja, nawet niekorzystna, może obrócić się na naszą korzyść.
Mówimy „Dobrymi chęciami piekło jest wybrukowane”, mając na myśli to, że nawet najlepsze zamiary niewiele są warte, jeśli nie są poparte właściwym działaniem.
Mówimy „Lepsze jest wrogiem dobrego”, mając na myśli to, że szukając najlepszej możliwości, często traci się możliwość dobrą.
Brać coś za dobrą monetę
Czyli: brać czyjeś słowa i czyny poważnie, nie widząc, a czasem nie chcąc w nich widzieć fałszu, ironii, czy złych zamiarów. Węsząc wszędzie zło, widzimy złe monety w dobrych, a zbytnia podejrzliwość nie popłaca i życie utrudnia.
Mówimy „Lepszy wróbel w garści (w ręku) niż gołąb na dachu” lub „Lepszy wróbel w ręku niż dzięcioł na sęku”, mając na myśli to, że lepiej zadowolić się czymś osiągalnym niż zabiegać o coś, co jest trudne do zdobycia.
DZIEŃ DOBRY
Gdybyśmy mieli bardziej naturalne powitanie dobry dzień, zaczęlibyśmy je może wymawiać jako jeden wyraz, z akcentem na [y], i zrosłoby się ono też w pisowni, jak dobranoc.
Mówimy „Kto pierwszy, ten lepszy”, mając na myśli to, że im prędzej ktoś coś zrobi lub gdzieś się znajdzie, tym prędzej osiągnie swój cel.
Mówimy „Lepszy rydz niż nic”, aby pocieszyć siebie lub kogoś, że niewielki zysk, połowiczny sukces itp. są lepsze niż całkowity ich brak. Spodziewaliśmy się więcej, ale podobno lepszy rydz niż nic.
Mówimy „Dobry żart tynfa wart”, wyrażając aprobatę dla czyjegoś żartu.

Korpus języka polskiego

Autentyczne przykłady użycia w piśmie i mowie zgromadzone w Korpusie
  • ... Fortin) oraz w barwach nowego sponsora TV Wizja.
    (MC)


    Zebrałem
    dobre recenzje

    (WROCŁAW) - Chciałem swego rywala Allana Carla pokonać przed czasem...
  • ... tej sprawie.
    Zamiast konkretów amerykański prezydent miał tylko ogólne deklaracje
    dobrej woli. George Bush obiecał jedynie powołać specjalny zespół polsko-amerykański...
  • ... na maksymalizację swoich korzyści jednostki do wzmożonego wysiłku i poszukiwania najlepszych sposobów wykorzystania będących w ich dyspozycji zasobów. W pewnych przypadkach...

Encyklopedia PWN

w. gminna w woj. mazowieckim, w pow. mińskim, na pograniczu Równiny Wołomińskiej i Wysoczyzny Kałuszyńskiej;
miasto w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim, w północnej cześci Pojezierza Olsztyńskiego, nad Łyną. —
w prawie międzynar. formy pokojowego załatwiania sporów między państwami.
miesięcznik, wydawany od 1998 w Warszawie, pismo poruszające zagadnienia związane z aranżacją wnętrz i ich wyposażeniem; redaktor nacz. M. Jasser-Gajl; nakład 100 tys. egzemplarzy.
miasto w województwie zachodniopomorskim, w powiecie łobeskim, na Wysoczyźnie Łobeskiej, nad Dobrzenicą (dorzecze Regi) i jez. Dobre, 4 km na północny zachód od jez. Woświn.
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego