dobra

Wielki słownik ortograficzny PWN

Dobra (miejscowość) -rej, -rą; przym.: dobrski
dobra (majątek) dóbr
dobra (dobrze, zgoda)
Dobra Nowina (= Ewangelia) Dobrej Nowinie, Dobrą Nowinę
Dobre (miejscowość) -rego, -rem; przym.: dobrski
dobre: do dobrego, ku dobremu
dobro Ms. dobru (a. dobrze); dóbr
dobry; dobrzy; lep•szy
dobry (ocena szkolna, skróty: db., db)
dobrze; lepiej
Lep•szy (nazwisko) Lep•szego, Lep•szym; Lep•szowie (a. Lep•si), Lep•szów (a. Lep•szych)
lep•szy; -p•si
naj•lep•szy; -p•si
Dobre Miasto Dobrego Miasta, Dobrym Mieście; przym.: dobromiejski
co lep•szy; co lep•si
Dobry Pasterz (= Chrystus) Dobrego Pasterza

Słownik języka polskiego PWN

dobra I
1. «duży majątek ziemski»
2. «rzeczy i wartości potrzebne do życia i rozwoju człowieka»
dobra II pot. «dobrze, zgoda»
dobra osobiste «godność i prawa osobiste człowieka, takie jak wolność, nietykalność, ochrona zdrowia, prawo do prywatności»
ocena bardzo dobra «wysoka ocena szkolna, do niedawna najwyższa, dziś niższa jedynie od celującej»
ocena dobra «dość dobra ocena szkolna, niższa od bardzo dobrej, a wyższa od dostatecznej»
dobre zob. dobro.
dobro
1. «to, co oceniane jest jako pożyteczne, wartościowe, zgodne z nakazami etyki»
2. «czyjaś dobroć»
3. «pomyślność, pożytek»
lepsze «sytuacja lepsza od poprzedniej»
lepszy st. wyższy od dobry
• lepszość
egzekucja dóbr «odebranie zastawionych lub rozdanych dóbr królewskich»
na dobre «w pełni lub w dużym stopniu»
dobry I
1. «zgodny z zasadami moralnymi, godny naśladowania»
2. «życzliwy, skłonny do pomocy»
3. «wyrażający czyjąś pozytywną opinię»
4. «o usposobieniu, nastroju: wesoły, pogodny»
5. «zapowiadający coś pomyślnego»
6. «starannie wykonujący swoje obowiązki»
7. «o organizmie lub jego części: dobrze funkcjonujący»
8. «wysokiej jakości»
9. «odpowiedni z punktu widzenia czyichś potrzeb lub oczekiwań»
10. «o potrawach, napojach: smaczny»
11. «korzystny pod względem materialnym»
12. «wynikający z trafnego wyboru»
13. «z nawiązką odmierzony, większy, niżby się zdawało»
dobry II
1. «dobry, szlachetny człowiek»
2. zob. ocena dobra.
dobrze I
1. «starannie, dokładnie»
2. «słusznie, trafnie»
3. «umiejętnie, fachowo»
4. «uczciwie, zgodnie z zasadami moralnymi»
5. «w serdeczny, życzliwy sposób»
6. «pozytywnie, korzystnie»
7. «przyjemnie, swojsko»
8. «szczęśliwie, z dobrym skutkiem»
9. «zdrowo, nie chorując»
10. «ładnie, elegancko»
11. «korzystnie pod względem materialnym»
12. «jako równoważnik zdania: jest dobrze – o sytuacji pomyślnej, spełniającej czyjeś oczekiwania»
13. «w wysokim stopniu, w pełni»
dobrze II «zgoda, tak, w porządku»
drzewo żywota, drzewo wiadomości dobrego i złego «według Starego Testamentu: jabłoń rosnąca w raju, z której nie wolno było Adamowi i Ewie zrywać owoców»
dzień dobry «forma powitania»
po dobremu «grzecznie, łagodnie»
w najlepsze «niczym się nie przejmując»

Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Porady językowe

brat dobra rada
8.10.2010
Witam serdecznie!
Mam pytanie odnośnie do pisowni wyrażenia brat dobra rada. W zdaniu poprzedzającym brat mówi do siostry, że ma zawsze dla niej dobrą radę, na co ona odpowiada: „Dziękuję ci, bracie dobra rado”. Jaki powinie być tu poprawny zapis? Będę wdzięczna za odpowiedź!
Pozdrawiam,
Ala Klich
dobre zdrowie
22.12.2010
Czy sformułowanie dobre zdrowie jest poprawne?
dobrze smakować
21.05.2003
Czy potrawa może dobrze smakować, czy raczej powinna mieć dobry smak?

Ciekawostki

Brać coś za dobrą monetę
Czyli: brać czyjeś słowa i czyny poważnie, nie widząc, a czasem nie chcąc w nich widzieć fałszu, ironii, czy złych zamiarów. Węsząc wszędzie zło, widzimy złe monety w dobrych, a zbytnia podejrzliwość nie popłaca i życie utrudnia.
Mówimy „Dobrymi chęciami piekło jest wybrukowane”, mając na myśli to, że nawet najlepsze zamiary niewiele są warte, jeśli nie są poparte właściwym działaniem.
Mówimy „Lepsze jest wrogiem dobrego”, mając na myśli to, że szukając najlepszej możliwości, często traci się możliwość dobrą.
Mówimy „Lepszy wróbel w garści (w ręku) niż gołąb na dachu” lub „Lepszy wróbel w ręku niż dzięcioł na sęku”, mając na myśli to, że lepiej zadowolić się czymś osiągalnym niż zabiegać o coś, co jest trudne do zdobycia.
Mówimy „Nie ma tego złego, co by na dobre nie wyszło”, mając na myśli to, że każda sytuacja, nawet niekorzystna, może obrócić się na naszą korzyść.
Mówimy „Wszędzie dobrze, ale w domu najlepiej”, mając na myśli to, że ludzie najlepiej czują się we własnym domu.
DZIEŃ DOBRY
Gdybyśmy mieli bardziej naturalne powitanie dobry dzień, zaczęlibyśmy je może wymawiać jako jeden wyraz, z akcentem na [y], i zrosłoby się ono też w pisowni, jak dobranoc.
Mówimy „Kto pierwszy, ten lepszy”, mając na myśli to, że im prędzej ktoś coś zrobi lub gdzieś się znajdzie, tym prędzej osiągnie swój cel.
Mówimy „Lepszy rydz niż nic”, aby pocieszyć siebie lub kogoś, że niewielki zysk, połowiczny sukces itp. są lepsze niż całkowity ich brak. Spodziewaliśmy się więcej, ale podobno lepszy rydz niż nic.
Mówimy „Dobry żart tynfa wart”, wyrażając aprobatę dla czyjegoś żartu.

Korpus języka polskiego

Autentyczne przykłady użycia w piśmie i mowie zgromadzone w Korpusie
  • ... chociaż 'nicość absolutna' transceduje wszelkie
    przeciwieństwa, a więc także przeciwieństwo
    dobra i zła, nie należy wysnuwać
    wniosku, że Absolut jest zły...
  • ... 27 i 28 listopada br.). Oskarżeni o kłamstwo i naruszenie dóbr osobistych, poddajemy się osądowi opinii publicznej. Rozmowa nie jest autoryzowana...
  • ... języka, z tymi nieuchwytnymi konotacjami słów i zwrotów, których w najlepszym słowniku się nie znajdzie? Co z komplikacjami natury literackiej czy...

Encyklopedia PWN

miasto w województwie zachodniopomorskim, w powiecie łobeskim, na Wysoczyźnie Łobeskiej, nad Dobrzenicą (dorzecze Regi) i jez. Dobre, 4 km na północny zachód od jez. Woświn.
miasto w województwie wielkopolskim, w powiecie tureckim, na Wysoczyźnie Tureckiej, nad Teleszyną (lewy dopływ Warty).
w. gminna w woj. małopol. (pow. limanowski), w Beskidzie Wyspowym, nad Łososiną;
dobra państwowe w Polsce, domeny, dobra narodowe, dobra rządowe, dobra kameralne, dobra skarbowe, dobra publiczne,
dawne królewszczyzny, domeny, ekonomie i dobra poduchowne, które po rozbiorach Polski przeszły na rzecz państw zaborczych.
dobra tabularne, własność tabularna, dobra dominikalne,
dobra ziemskie w Galicji, od których płacono podatek, tzw. dominikalny, z których właścicielom służyły przywileje feudalne (jurysdykcja dominialna, władza policyjna, prawo do świadczeń pańszczyźnianych);

Synonimy

dobra (posiadłość)
dobra (zgoda) pot.
dobry (pod względem moralnym)
dobry (znaczny)
dobry (ocena szkolna)
dobrze (coś robić, umieć, wyglądać)
dobrze (po południu)
dobrze (jeśli się coś zrobi)
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Młodzieżowe słowo roku 2019

Zapraszamy do udziału w plebiscycie na Młodzieżowe słowo roku 2019. 
Zgłoszone słowo nie musi być nowe, slangowe ani najczęstsze. Doceniamy istotność tematu oraz kreatywność języka!

Pobierz bezpłatny e-book
„Pułapki ortografii"
prof. Jerzego Bralczyka!

Uwaga, do ebooka zostały dołączone informacje handlowe w rozumieniu ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną, toteż jego zamówienie wymaga wyrażenia poniższych zgód.

Wyślij

Weź udział w akcji „Młodzieżowe słowo roku 2019” i odbierz darmowy e-book!