wszystkie

 
Można tu znaleźć wszystko cokolwiek dotyczy języka i interesuje Państwa. Od pisowni, odmiany, przez znaczenia, składnię, czy frazeologię, po pochodzenie i pragmatykę.
  • Nazwy ulic w tytułach
    20.10.2017
    Szanowni Państwo,
    reguła [73] nakazuje pisać wielką literą jedynie pierwszy wyraz w tytułach utworów artystycznych. Co jednak z takimi przykładami jak: Ulica Japońskiej Wiśni (wiersz Osieckiej), Ulica Sezamkowa, Łuk Triumfalny (powieść Remarque’a, której tytuł nawiązuje do paryskiej budowli)? Nazwy te same w sobie podchodzą pod regułę [82], z której wynika pisownia wielką literą wszystkich wyrazów. Jak pogodzić tę kolizję?
    Z wyrazami szacunku
    Czytelnik
  • Przymiotniki i nazwy mieszkańców od wielowyrazowych toponimów
    20.10.2017
    Czy skoro przymiotniki od nazw Bielsko-Biała i Węgierska Górka to: bielskobialski i węgierskogórski, to nazwami mieszkańców tych miast będą: bielskobielszczanin, węgierskogórzanin? Ogólnie – czy sposób, w jaki tworzymy nazwę mieszkańców danego regionu geograficznego, jest ściśle związany z tym, jak wygląda odpowiedni przymiotnik? Mam nadzieję, że jest jasne, o co mi chodzi. Skoro np. przymiotnik od Konstancina-Jeziorny brzmi konstanciński, to mieszkaniec będzie konstancinianinem?
  • Nazwy relikwii
    20.10.2017
    Czy prawidłowa jest pisownia słowa włócznia (zapis małą lub wielką literą) w następujących określeniach: włócznia Longinusa, włócznia Lucjana, włócznia Przeznaczenia, włócznia św. (Świętego) Maurycego i Święta Włócznia?
  • Interpunkcja wiadomości elektronicznych
    20.10.2017
    Szanowni Państwo,
    porada https://sjp.pwn.pl/poradnia/haslo/Kiedy-i-czym-zamykac-zdanie;5860.html przypomniała mi o dylemacie, który nieraz mam, pisząc esemesy lub wiadomości przez Facebooka itp. Czy wiadomość typu Może, Nie, Godz. 18 zamykać kropką? Z porady tej wynikałoby chyba, że nie. Zastanawiam się jednak, czy lakoniczne teksty esemesów nie są bliższe raczej dialogom w beletrystyce niż sloganom reklamowym na plakatach.
    Z wyrazami szacunku
    Czytelnik
  • Ukośnik w zapisie lat
    19.10.2017
    Szanowni Państwo,
    serdecznie proszę o odpowiedź na nurtującą mnie kwestię, dotyczącą zapisu dat, np. roku szkolnego czy sezonu rozgrywek piłkarskich. Chciałbym się dowiedzieć, która wersja zapisu jest poprawna – 2011/2012, 2011/12 czy 2011-2012.
  • Stokłosy
    19.10.2017
    Szanowni Państwo,
    mam pytanie w związku z warszawską stacją metra Stokłosy. Nazwa pewnie wzięła się od ulicy Stokłosy lub osiedla Stokłosy. Czy ta zaś pochodzi od człowieka nazwiskiem Stokłosa, czy jest to liczba mnoga rzeczownika stokłosa? Krótko mówiąc: wsiadłem do metra na Stokłosy czy na Stokłosach? Mieszkam na (osiedlu) Stokłosy czy Stokłosach?

    Z wyrazami szacunku
    Czytelnik
  • Do biblioteki przyszło 30 Biblii; Karol rozdał całej klasie Makbety
    19.10.2017
    Mam pytanie w związku z wielką/małą literą w takich zdaniach jak: Do biblioteki przyszło 30 Biblii/biblii, Karol rozdał całej klasie Makbety/makbety. Z jednej strony mamy regułę [62], którą można by rozszerzyć na takie przypadki jak wyżej. Z drugiej tutaj makbet = egzemplarz „Makbeta”. Można by więc argumentować, że zasada [122] przemawia za małą literą. Ciekaw jestem Państwa opinii. Wiem, że poruszałem już podobny temat (Tytusy i Kangury), tu jednak chodzi o coś nieco innego.

    Czytelnik
  • Etiuda As-dur Chopina
    19.10.2017
    Szanowni Państwo,
    WSO podaje hasło Etiuda As-dur Chopina. Czy zgodnie z regułą [73] wyraz etiuda nie powinien być oddany małą literą? Jest tam nawet podobny przykład: IX symfonia Beethovena.

    Z wyrazami szacunku
    Czytelnik
  • IX symfonia // IX Symfonia Beethovena
    19.10.2017
    Szanowni Państwo,
    jak należy zapisać tytuł IX symfonii d-moll Ludwiga van Beethovena – tak, jak to zrobiłem, czy raczej IX Symfonia d-moll? Zwyczaj w tym zakresie jest chyba zróżnicowany, więc może oba zapisy są właściwe? Cały tytuł lepiej zapisać kursywą czy pismem prostym?
  • Jeszcze raz o Polu Mokotowskim
    18.10.2017
    Oficjalna nazwa warszawskiego parku to (chyba) Pole Mokotowskie. Jednak często mówi się o tym miejscu w liczbie mnogiej, np. „spotkamy się na polach”… lub …„na polach mokotowskich”. Czy pola i pola mokotowskie powinny być w takim wypadku zapisywane małą literą?
    A gdyby z kolei w kontekście, w którym jest to jasne, pisać po prostu o Polu, to czy można by stosować wielką literę na mocy [93]? Reguła ta rozszerza się poza nazwy instytucji i tytuły książek czy nie ma takiego zwyczaju?
  • Dlaczego Petrozawodzk, a nie Pietrozawodsk jak Pietropawłowsk?
    18.10.2017
    Szanowni Państwo,
    w Wielkim słowniku ortograficznym mamy notowaną formę Petrozawodzk
    https://sjp.pwn.pl/so/Petrozawodzk;4485841.html, ale i Pietropawłowsk https://sjp.pwn.pl/so/Pietropawlowsk;4486461.html. Czy nie wymagałoby to ujednolicenia – Petropawłowsk, Petrozawodzk lub Pietropawłowsk, Pietrozawodsk? Która forma jest poprawna? Dodatkowo: czy poprawne jest oddanie (transliterowane lub transkrybowane) rosyjskiego -дск- jako -dzk- w nazwie Petrozawodzk?

    Pozdrawiam
    Dariusz Lewandowski
  • O nazwie miejscowej Uherské Hradiště
    18.10.2017
    Szanowni Państwo!
    Jak należy odmieniać nazwę czeskiej miejscowości Uherské Hradiště? Czy formy Hradištia w dopełniaczu i Hradištiu w celowniku oraz miejscowniku są poprawne?
    Z poważaniem,
    Radosław Andrzejewski
  • Na plebanii przy piwonii
    18.10.2017
    Szanowni Państwo,
    zasada dotycząca pisowni -ii w dopełniaczu liczby pojedynczej rzeczowników zakończonych na -nia jest według mnie niejasna. W mianowniku bowiem nie zawsze słychać |j|. Powszechne jest wymawianie: [plebańa], [cukińa], [piwońa], dla wielu ta zasada jest więc nieużyteczna. Dzieci w ogóle nie słyszą żadnej różnicy między zakończeniem wyrazów plebania i niania. Co Państwo o tym sądzą?
  • Odnośnie
    18.10.2017
    Zastrzeżenia odnośnie do programu
    czy
    zastrzeżenia odnośnie programu?

    Z góry dziękuję i pozdrawiam,
    Joanna Pacana
  • Zgoda między kotem i myszą
    17.10.2017
    Znalazłem tytuł: Kot i mysz w jednym domu stały. Stały, mimo że kot rodzaju męskiego? A kot i kobietastały czy stali? Jak to jest, gdy łącznie występują rodzaj męskoosobowy i żeńsko-rzeczowy? I czy to zależy od tego, czy któryś z rzeczowników w takim połączeniu oznacza człowieka (kobietę)?
  • Spółka Akcyjna w nazwach firm
    17.10.2017
    Mam pytanie w jaki sposób – a konkretnie małymi czy dużymi literami –zapisuje się spółka akcyjna przy nazwie firmy. Nazwa zarejestrowana to Przykładowa Nazwa SA i chcemy zapisywać również z rozwinięciem tego skrótu (logotyp, strona www). Bardzo proszę o informację w tej sprawie. Nigdzie nie znalazłam jednoznacznego rozstrzygnięcia tego dylematu.

    Z poważaniem
    Magdalena Ciszewska
  • Babie lato
    17.10.2017
    Szanowni Państwo,
    skąd się wzięło wyrażenie babie lato?

    Z wyrazami szacunku
    Czytelnik
  • Różności składniowe
    17.10.2017
    Szanowni Państwo,
    czy zdania: Na takie wycieczki to mnie nie puszczą samej/samą, Miejsce w tym zaszczytnym gronie dodaje Ci kilku/kilka bonusowych punktów u mnie są poprawne w pierwszych zaproponowanych przeze mnie wersjach.

    Z wyrazami szacunku
    Czytelnik
  • Wschodek
    17.10.2017
    Czy w dawnej polszczyźnie istniało rozróżnienie na schody i wschody? Jako odpowiednia schody do schodzenia i schody do wchodzenia na górę?
  • Rodzaj gramatyczny obcych toponimów
    16.10.2017
    Zdobyłem to Mont Blanc czy te Mont Blanc? Monte Cassino chyba raczej te niż to, prawda? Od czego to zależy? Czy istnieje jakaś reguła w tym względzie?

    Bardzo dziękuję i pozdrawiam z Cieszyna!
    Abraham

Zagraj z nami!

Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Młodzieżowe słowo roku 2017

Zapraszamy do udziału w plebiscycie na Młodzieżowe słowo roku 2017.
Zgłoszone słowo nie musi być nowe, slangowe ani najczęstsze. Doceniamy istotność tematu oraz kreatywność języka!

Jeśli chcesz otrzymać bezpłatny e-book, potwierdź także poniższe zgody marketingowe.

Świat w przysłowiach

Wyślij

Weź udział w akcji „Młodzieżowe słowo roku 2017” i odbierz darmowy e-book!