opracowanie tekstu

 
Zamieszczone tu odpowiedzi ekspertów stanowią nieocenioną pomoc przy opracowywaniu tekstu. Wskazują, jak zapisywać i wyróżniać jego określone fragmenty, jak opisywać ilustracje. Uczą jak dzielić materiał tekstowy, opisywać źródła, robić przypisy, jak odwoływać się do materiałów internetowych.
  • Dodatkowe odesłania przy cytatach i parafrazach
    14.11.2018
    Szanowni Państwo,
    redaguję tekst naukowy, którego autor odwołuje się do licznych opracowań innych badaczy. Część z nich cytuje, treść innych przytacza własnymi słowami lub tylko sygnalizuje związek – niezależnie od wariantu w przypisie podaje jedynie adres bibliograficzny opracowania. Wydaje mi się, że w przypadku, gdy odwołanie nie jest cytatem, w przypisie należy zastosować skrót zob. lub por. (lub ich łacińskie odpowiedniki) – czy mam rację? Czy kwestię tę regulują jakieś zasady?
  • Zapis zakresów liczb w wyrazach złożonych
    14.11.2018
    Szanowni Państwo,
    chłopiec, który ma 6 lata, jest chłopcem 6-letnim, zaś chłopiec, który ma 8 lat, jest chłopcem 8-letnim. Czy da się to połączyć i napisać Zajęcia do chłopców 6-8-letnich? Oczywiście można opisowo napisać Zajęcia dla chłopców w wieku 6-8 lat bądź od 6 do 8 roku życia, ale czasem liczy się każdy znak i trzeba rzecz ująć możliwie najkrócej. Czy forma 6-8-letnich jest Państwa zdaniem w porządku? A może da się tu zapisać inaczej?
  • Wielkie liczby w systemie rzymskim
    8.11.2018
    Szanowni Państwo,
    w „Edycji tekstów” dr. Wolańskiego można znaleźć informację: „Kreska pozioma nad cyfrą rzymską mnoży ją przez tysiąc” (s. 107). Bardzo jestem ciekaw, skąd się wziął taki „rozszerzony system rzymski” (czy Rzymianie posługiwali się tak dużymi liczbami?) i jakie jest jego zastosowanie. Trudno mi bowiem wyobrazić sobie tekst, w którym liczby typu 234 567 byłyby zapisywane w systemie rzymskim.
    Z wyrazami szacunku
    Czytelnik
  • Numer serii w opisie bibliograficznym
    29.10.2018
    Szanowni Eksperci,
    na którym miejscu w adresie bibliograficznym powinna się znaleźć nazwa serii wydawniczej? Będę wdzięczny także za podpowiedź, w jaki sposób należałoby ją zapisywać: kursywą, w cudzysłowie, a może jeszcze inaczej?
  • Różności redakcyjne
    25.10.2018
    Dzień Dobry,
    Jestem na końcowym etapie redakcji mojej rozprawy doktorskiej i napotkałem na następujące problemy:
    1. Jak poprawnie określić transakcję, która została przeprowadzona przy wykorzystaniu karty płatniczej?
    a) Transakcja kartowa
    b) Transakcja płatnicza przeprowadzona kartą
    c) Transakcja elektroniczna przeprowadzona kartą płatniczą
    d) Transakcja płatnicza z wykorzystaniem karty płatniczej
    e) Różne kombinacje powyższych słów
    Być może kilka określeń jest prawidłowych? A może mają Państwo jakieś inne propozycje?
    W szczególności tytuł jednego rozdziału mojej rozprawy brzmi Ogólny przebieg transakcji elektronicznej przeprowadzonej kartą płatniczą i pytanie, czy jest on poprawny?

    2. Czy określenie protokół autoryzacyjny lub protokół autoryzacji jest poprawne? Chodzi o protokół, który wykorzystują systemy płatności elektronicznej do uzyskania autoryzacji dla transakcji płatniczej.

    Z poważaniem,
    Czytelnik
  • Formy adresatywne
    25.10.2018
    Dzień dobry,
    bardzo zależy mi na wyjaśnieniu sporu dotyczącego stosowania wyrażenia Wasza Magnificencja i Jego Magnificencja w liście wysokiego urzędnika państwowego na inaugurację roku akademickiego. List odczytany jest na uroczystości inauguracji.
    Przytaczam sporny fragment:

    Wasza Magnificencjo,
    Wysoki Senacie,
    Szanowna Społeczności Akademicka,
    dziękuję za zaproszenie na inaugurację roku akademickiego 2018/2019 w Wyższej Szkole Handlowej w Radomiu. W dniu, w którym uroczyście rozpoczynacie Państwo kolejny etap działalności Uczelni, pragnę przekazać Jego Magnificencji, Wysokiemu Senatowi, kadrze naukowo-dydaktycznej i wszystkim, którzy współtworzą społeczność akademicką, wyrazy szacunku i zapewnienia o mojej pamięci.

    Wątpliwość dotyczy wyróżnionych wyrazów. Według mnie zaimek Jego stosujemy tylko wtedy, gdy mówimy o rektorze podczas jego nieobecności, natomiast w sytuacji, w której odczytywany jest ten list, gdy na sali siedzi rektor, w tekście listu także powinno być pragnę przekazać Waszej Magnificencji...

    Czy się mylę? Czy możliwa jest taka interpretacja, że w tytule zwracamy się do poszczególnych osób i grup, a w tekście mówimy o nich w trzeciej osobie?
    Dodam jeszcze, że w dalszej części listu stosujemy zwrot Szanowni Państwo, życzę...
    I jeszcze jedno pytanie: wiem, że powinno się zwracać Magnificencjo lub Panie Rektorze.
    Czy zwrot w liście Magnificencjo Panie Rektorze lub Magnificencjo Księże Rektorze jest błędem?
    Z góry dziękuję za odpowiedź.
    Z poważaniem
    Czytelniczka
  • Skrót r. w nagłówku zarządzenia
    19.10.2018
    Dzień Dobry,
    czy NIEstosowanie r. bądź roku, np. po wyrażeniu zarządzenie z dnia 8 lipca 2016 jest błędem? W pełnej dat polskiej edycji Britanniki nie stosowaliśmy „r” wcale...
    Pozdrawiam
    Sławomir Plewa
  • Przecinki w danych firmowych
    24.09.2018
    Szanowni Państwo,
    Czy między nazwą firmy, a jej adresem umieszczamy przecinek? I dalej - czy między ulicą a kodem pocztowym powinien się znaleźć przecinek?
    Który zapis jest prawidłowy:
    Nazwa firmy, ulica i numer, kod pocztowy i miasto
    czy
    Nazwa firmy ulica i numer kod pocztowy i miasto
    ?
  • Wyróżniane tytułu czasopisma
    19.09.2018
    Szanowni Państwo,
    zastanawia mnie kwestia pisowni tytułu czasopisma w artykule znajdującym się w jego wydaniu. Chodzi mi, przykładowo, o wyrażenie „Zapraszamy do lektury kolejnego numeru ”.
    Oczywiście standardowo tytuły czasopism zapisujemy w cudzysłowie. Czy jeśli odnosimy się do „własnej” gazety, powinniśmy zastosować inne reguły?
  • Znak typograficzny oznaczający proporcję
    17.09.2018
    Dzień dobry,
    Dlaczego i skąd się to wzięło, że do zapisu wyniku meczu używa się znaku : ? Czy słownik o tym wzmiankuje, gdzie to ustalono?
    Pozdrawiam
  • Pauza dialogowa a myślnik
    14.09.2018
    Zetknąłem się kiedyś z opinią, że pauzy ( — ) używa się jako kresek dialogowych, a półpauzy (–) do pozostałych fragmentów, gdzie niezbędny jest myślnik. Stosuję tę zasadę konsekwentnie, gdyż w mojej opinii dialogi zyskują na czytelności (wypowiedzi bohatera nie mieszają się z wtrącenia narratora), ale nie wiem, na ile jest to przyjęta zasada w język polskim. W powieściach bardzo rzadko widzę ten zabieg. Poniżej daję przykład (wymyślony naprędce, aby zobrazować zasadę).

    Judyta chwilę się zastanowiła.
    — Czy naprawdę uważasz, że ktokolwiek zauważa różnicę między półpauzą a pełną pauzą w tekście? — zapytała Adama. — Moim zdaniem dajesz tylko dodatkową robotę DTP, a czytelnik po kontekście odróżni wypowiedzi narratora od wypowiedzi bohatera – jak my teraz”.

  • Monologi niewypowiedziane w prozie
    14.09.2018
    Czy wypowiedź wewnętrzną bohatera można poprzedzić kreską dialogową?

    Moim zdaniem nie, ale Autor przez całą powieść zapisał w ten sposób:

    Czuł wewnątrz niepokój i niezaspokojoną ciekawość, które wywoływała świadomość wkraczania na nową drogę:

    – Jak wyglądać teraz będzie moje życie? Jak będę funkcjonować, wiedząc, że religia to opium, którym się karmią ci, którym brak odwagi ją odrzucić? Przeraża ich wizja kary po śmierci...

    Pogardą mędrca skwitował ich postawę.


    W mojej opinii ten fragment powinien wyglądać następująco.

    Czuł wewnątrz niepokój i niezaspokojoną ciekawość, które wywoływała świadomość wkraczania na nową drogę:

    Jak wyglądać teraz będzie moje życie? Jak będę funkcjonować, wiedząc, że religia to opium, którym się karmią ci, którym brak odwagi ją odrzucić? Przeraża ich wizja kary po śmierci...

    Pogardą mędrca skwitował ich postawę.


    Opcjonalnie można też zapisać tak:

    Czuł wewnątrz niepokój i niezaspokojoną ciekawość, które wywoływała świadomość wkraczania na nową drogę:

    Jak wyglądać teraz będzie moje życie? – zastanawiał się. – Jak będę funkcjonować, wiedząc, że religia to opium, którym się karmią ci, którym brak odwagi ją odrzucić? Przeraża ich wizja kary po śmierci...

    Pogardą mędrca skwitował ich postawę.


    Przed zmianą zapisu w całej powieści wolałbym się poradzić specjalisty. Dodam, że autor zarzucił mi niekonsekwencję, ponieważ w niektórych fragmentach tego typu zostawiłem kreskę dialogową. Na przykład tutaj:

    Wypadało ze zwyczajnej grzeczności spytać, o co chodzi, ale palił się, by skończyć dzieło.

    – Czy zawsze muszę być uprzejmy? Niech się szybciej wyniesie! – zawyrokował po cichu z zimną premedytacją, która w tym momencie po raz pierwszy stała się jego udziałem.

    Wreszcie został sam.


    Zostawiłem tutaj kreskę dialogową, ponieważ bohater werbalizował swoją myśl. Po chichu, kierując ją tylko do siebie, ale jednak wypowiedział te słowa.
    Przed zadaniem pytania skorzystałem z porady https://sjp.pwn.pl/poradnia/haslo/monolog-wewnetrzny;10328.html, ale nie ma tam jednoznacznej odpowiedzi na moje pytanie, czy można zostawić kreskę dialogową.
  • Spójniki w wyliczeniu akapitowym
    29.06.2018
    Dzień dobry. Temat interpunkcji przy listach wypunktowanych był już niejednokrotnie podnoszony. Jednak zastanawia mnie w takim wypadku zapis spójnika przed ostatnim elementem. Konkretnie: czy powinien on znajdować na końcu przedostatniego podpunktu, czy na początku ostatniego, czy może w takim wypadku nie należy w ogóle stosować spójnika.

    Moje ulubione owoce:
    – jabłka,
    – gruszki oraz
    – śliwki.

    Moje ulubione owoce:
    – jabłka,
    – gruszki
    – oraz śliwki.

    Pozdrawiam.
  • Wyrazy cytaty wyróżniane kursywą
    29.06.2018
    Szanowni Państwo,
    mam pytanie związane z tym, jakie obce terminy uznawać za na tyle zakorzenione w polszczyźnie, że nie wymagają zapisu kursywą, a które z kolei zdecydowanie takiego zapisu się domagają.
    Na przykład w jednym tekście pada wielokrotnie termin attaché wojskowy czy attaché kulturalny i w tych przypadkach raczej wybieram wykursywiony zapis pierwszego członu, choć nie wiem, czy to dobry wybór. Z kolei słowo incognito w tym samym tekście zapisuję pismem prostym. Czy dobrze robię?
  • Separator dziesiętny
    29.06.2018
    Szanowni Państwo,
    zajmuję się redagowaniem polskich tekstów reklamowych o tematyce motoryzacyjnej. W zachodnich materiałach i często na samochodach w formie znaczka nazwy silników zapisuje się, np.: 1.8 TDI lub 2.0 VVT-i – gdzie separatorem jest kropka. Na polskim rynku od lat stosuję jednak pisownię z przecinkiem, czyli: 1,8 TDI lub 2,0 VVT-i, używam też sformułowań typu: silnik o pojemności 1,6 litra. Ostatnio jednak klient życzy sobie zapisu z kropką. Czy taka forma jest dopuszczalna?
  • Sieroty na końcu wiersza
    8.06.2018
    Zasadniczo nie powinno się zostawiać „sierot” na końcach linii i przykładowo a, z itp. powinny zostać przeniesione do nowej linii. Pytanie jest takie – jaka jest granica/limit długości? Jaka zasada tym rządzi? Czy na też należy przenieść? A co z jej oraz przed? Czym mam się kierować (poza estetyką tekstu oraz wyczuciem), decydując o pozostawieniu lub przeniesieniu?
  • Nazwisko Carmichael
    7.06.2018
    Szanowni Państwo,
    czy nazwisko Carmichael (Robert Daniel — matematyk) wymawiamy w dopełniaczu jako [karmajkela] czy [karmajkla]? Mam jeszcze pytanie, jak powinniśmy dzielić ten wyraz przy przenoszeniu do następnego wiersza. Może ogólniej: czy mogliby Państwu króciutko streścić reguły przenoszenia odnośnie do wyrazów angielskich? Albo odesłać mnie do odpowiedniego źródła?
    Z wyrazami szacunku
    Czytelnik
  • Jednostki typografii cyfrowej
    24.05.2018
    Dzień dobry,
    zastanawiam się w jaki sposób poprawnie zapisać jednostkę piksel, aby móc ją używać wraz z wartościami? Wydaje się, że w internecie najbardziej powszechną formą zapisu jest px. Czy można zapisać tę jednostkę czy skrót jako pt – od punkt? Nie wydaje mi się, że są jakieś zasady normujące ten zapis?
    Dziękuję!
    Pozdrawiam,
    Daniel
  • Wielkie i małe litery w didaskaliach
    24.05.2018
    Witam,
    czy poniższy dialog ma poprawną formę? Mam wątpliwości, czy komentarze w nawiasach pisać małą czy wielką literą.
    (Nauczyciel zakończył powitanie słowami...)
    Nauczyciel: Teraz przejdziemy do tematu lekcji. (cisza w klasie)
    Uczeń: (Śmiejąc się) A jaki jest temat lekcji? (Uczeń lubił prowokować nauczyciela)
    Nauczyciel: (Do ucznia) Czy odrobiłeś zadanie domowe?
    (Uczeń zrobił smutną minę)
    Uczeń: (Szepcząc do siedzącego obok kolegi) Czy coś było zadane?
  • Kolejność kodu pocztowego
    23.05.2018
    Szanowni Państwo,
    czy kod pocztowy umieszczamy zawsze przed nazwą miejscowości? Pytam pod kątem nagłówków listów, adresów na kopertach oraz stopek na stronach internetowych, gdzie umieszcza się czasem dokładne dane firmy.
    Z wyrazami szacunku
    Czytelnik

Zagraj z nami!

Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego