wymowa

 

Są tu rozstrzygnięcia większości problemów związanych z wymową: mówimy miękko gienerał, czy twardo generał; prawidłowa wymowa to wyłączać, czy może wyłanczać; lepiej wziąść czy wziąć; jak akcentujemy matematyka czy matematyka?

  • Tsipras

    15.09.2021

    Dzień dobry!

    Dlaczego polskie media robią byłemu premierowi Grecji Aleksisowi Tsiprasowi „krzywdę” i zapisują jego nazwisko jako Aleksis Cipras (przez "C" zamiast "Ts"), skoro nazywa się on Αλέξης Τσίπρας?

  • Göteborg

    13.07.2021

    Skoro nazwa miasta Göteborg odmienia się przez przypadki, a w mianowniku wymawia się ją jako /jetebori/, to jak wymawia się „Göteborga” – /jeteborja/, /jetebora/ czy /jeteborga/?

  • Jak wymawiamy wyraz dżdżownica

    11.07.2021

    Ciekawi mnie, jak wymówić wyraz dżdżownica. Ostatnio usłyszałem, jak ktoś (lektor filmu) wymówił ten wyraz, jako [drzdżownica], gdzie "drz" brzmiało, jak w wyrazie "drzwi". Ponieważ nie znalazłem bezpośredniej odpowiedzi w internecie, poszukałem wskazówek w pokrewnych językach.

    -w rosyjskim deszcz to dożd

    -w bułgarskim - dyżd

    -w c-s - dożg

    W tych przykładach d i ż to osobne dźwięki rozdzielone smgł., która u nas wypadła. Tak więc czy rozdzielenie między d i ż nie powinno być i u nas zachowane?

  • Jak wymawiamy wyraz fantasy

    30.06.2021

    Jak powinno się wymawiać słowo „fantasy”? Zauważyłem, że wiele osób mówi /'fantazy/ i nie wiem, skąd się wzięła głoska /z/, bo w języku angielskim, z którego pochodzi to słowo, jest tam /s/. Czy jest jakieś uzasadnienie dla wymowy /z/?

  • Oaza Siwa

    30.06.2021

    Dzień dobry.

    Mam problem z odmianą nazwy egipskiej oazy - Siwa. Wiem, że wyraz ten wymawia się "siła". Chodzi mi o wymowę tego wyrazu w miejscowniku. Widziałem, że w tym przypadku jest on zapisywany "o siwie", jednak nie mam pewności co do wymowy. Intuicja podpowiada mi, żeby wymówić "o sile" jednak nie zgadza się to z zapisem. Proszę o pomoc w tym problemie.

  • Wymowa dzieląca wyrazy

    9.05.2021

    Dzień dobry, coraz częściej spotykam się z wymową, która bardzo silnie dzieli słowa na przedrostek (o ile tak to się nazywa) i część główną, czyli np. zamiast powiedzieć zainteresować, osoby takie mówią za-interesować, tak jakby były to dwa zupełnie oddzielne słowa. Zamiast wyimaginowaćwy-imaginować. Zamiast interakcja inter-akcja. Czy jest to w ogóle poprawne czy to już hiperpoprawność?

  • Jak wymawiamy wyrazy stagflacja i Zygfryd

    5.04.2021

    Szanowni Państwo,

    czy istnieją jakieś reguły dotyczące udźwięcznienia spółgłosek w języku polskim? Wg znalezionych przeze mnie informacji proces ten zachodzi tylko w kierunku wstecznym ale Wikisłownik podaje kilka przypadków, które przeczą tej regule np. Zygfryd (gf->gw) czy stagflacja (gf->gw). Dodatkowo zauważyłem, że zazwyczaj występuje on jeśli w grupie są spółgłoski b, g, d, z, ż ale nie wiem czy znaczenie ma też jakaś różnica w sposobie czy miejscu artykulacji tych głosek i ich sąsiadów.

  • Wymawiamy formę poszedł

    1.04.2021

    Poszedł wymawia się poprawnie jako poszet czy poszedł?

  • fotowoltaika

    16.01.2021

    Angielskie słowo photovoltaic zostało przetłumaczone na polski jako fotowoltaika, fotowoltaiczny. Dość często spotyka się w pisowni i wymowie formę fotowoltanika, fotowoltaniczny, co uznawane jest jednak za błąd. Czy zatem spolszczenie, które nie jest do końca naturalne oraz płynne w wymowie, rodząc tym samym trudności, można sensownie obronić? Czy nie mamy tu do czynienia z arbitralnym wyborem i nieudaną kalką językową?

  • Miękczący wpływ dawnych samogłosek

    16.01.2021

    W podręcznikach do gramatyki historycznej można znaleźć informację, że w języku polskim wskutek wokalizacji jerów przednich powstała samogłoska ‘e (zmiękczająca poprzedzającą spółgłoskę). Dlaczego więc z prasłowiańskich słów z jerem przednim w pozycji mocnej: *lьnъ, *lьvъ, *ocьtъ, *tьstь mamy współcześnie w polszczyźnie formy: len (zamiast lien), lew (zamiast liew), ocet (zamiast ociet), teść (zamiast cieść)? Pozdrawiam.

  • Zaburzenie o nazwie pica 

    24.12.2020

    Szanowni Państwo,


    zwracam się do państwa z pytaniem, jak (albo czy) należy odmieniać słowo pica oznaczające zaburzenie łaknienia polegające na jedzeniu substancji lub przedmiotów nieprzeznaczonych do jedzenia, a zagrażających pacjentowi (np. szklanki, widelce, duże ilości skrobi ziemniaczanej)? Spotkałem się z praktyką, w której c zamienia się na k i odmienia normalnie, ale formę picę też widziałem.


    Z wyrazami szacunku,

    Jakub Jędrusiak

  • Medycy, katolicy, kosmetyki

    4.12.2020

    Szanowni Państwo!


    W jaki sposób wzorcowo akcentujemy słowa medycy, katolicy i kosmetyki? Zauważyłem, że w mediach często te wyrazy akcentuje się na sylabę trzecią od końca. Czy nie jest przypadkiem to przejaw hiperpoprawności?


    Z wyrazami szacunku

    Hubert

  • Wymowa rzeczownika nootropy

    16.11.2020

    Mam pytanie dotyczące wymowy słowa "nootropy". Zetknąłem się z różnymi wersjami: nutropy, notropy i nootropy (z wyraźnie zaznaczoną wymową podwójnego"o"). Która z tych wersji jest poprawna?

  • Karabach

    2.11.2020

    Mam pytanie dotyczące Republiki Górskiego Karabachu, o której ostatnio głośno w mediach. W polskiej telewizji często słyszę wymowę z akcentem na ostatnią sylabę w słowie Karabach. Czy to poprawna wersja?

  • anime

    11.09.2020

    Na którą sylabę powinno się akcentować słowo „anime”?

  • O przegłosach
    14.07.2020
    Proszę o wyjaśnienie i podanie nazwy procesu, który zaszedł w języku polskim, wskutek którego „e” bądź jać zamieniają się w „io” i porównanie go z podobnym zjawiskiem w języku rosyjskim i wyjaśnienie ewentualnego pokrewieństwa. Zjawisko w obydwu językach nie zawsze lub wręcz rzadko się pokrywa, np. pl pieśń piosenka, ale ru piesnia piesenka; pl. anioł, ale ru angieł; pl miotła, ale ru mietła. Czasem jednak pokrywa się, np. w imieniu Piotr bądź słowie pomiot.
    Dziękuję za info!
  • Akcent nazw i imion biblijnych
    6.07.2020
    Szanowni Państwo,
    szukam zasad dotyczących akcentowania nazw i imion biblijnych, teraz szczególnie interesuje mnie Jozue (JozUe czy JOzue?) oraz Kanaan (KAnaan, KaNAan czy KanaAN?). Z ciekawości sprawdzałam nagrania Biblii Audio i kazania dostępne online – i mam wrażenie, że każdy wymawia, jak chce. Które wersje akcentowania są uznane za poprawne w polszczyźnie? Gdzie szukać odpowiedzi na podobne dylematy?
    Będę bardzo wdzięczna za odpowiedź.
    Z wyrazami szacunku,
    M.N.
  • Akcent form wyrazów z -yka, -ika
    10.06.2020
    Szanowni Państwo!
    Mam dwa pytania, które są ze sobą powiązane.
    1. W jaki sposób wzorcowo akcentujemy słowa zakończone na -ika, -yka w liczbie pojedynczej oraz w liczbie mnogiej odmienione przez przypadki (np. matematyki, matematyce)?
    2. W jaki sposób wzorcowo akcentujemy nazwy osób pochodzących od słów zakończonych na -ika, -yka w liczbie pojedynczej oraz w liczbie mnogiej odmienione przez przypadki (np. matematykom, matematykiem, matematyku)?
    Z wyrazami szacunku
    Hubert
  • Online
    22.05.2020
    Dzień dobry.
    W dobie izolacji rozkwita oferta kulturalna dostępna w Internecie. Promują ją między innymi dziennikarze radiowej Dwójki. Jako nieliczni już w tej grupie zawodowej, posługują się oni nienaganną polszczyzną. Chociaż… no właśnie. Pewien szczegół budzi moje wątpliwości. Otóż z żelazną konsekwencją wyrażenie on-line akcentowane jest na pierwszą sylabę. Według mnie akcent powinien padać na drugą zgłoskę.
    Będę wdzięczna za rozstrzygnięcie.
    Pozdrawiam
    Teresa Węgrzyn
  • Wymowa nazw leków
    4.05.2020
    Czy nazwy leków wymawia się z angielska? Takie twory jak flexotide, septolete czy cutivate mogą mieć swój źródłosłów w angielszczyźnie, ale niekoniecznie. Inne też by mogły być (łacina, francuski). Trudno być na bieżąco w takim temacie i w lot rozpoznać, skąd się wziął cynacholin czy pimafucin, albo czy octenisept nawiązuje do polskiego octu, czy do włoskiego osiem.
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego