nazwy własne

 
W tym miejscu znajdziesz wszystko, co chcesz lub powinieneś wiedzieć o nazwach własnych. Dowiesz się, które z nich piszemy małą literą, od których powstały przymiotniki a od których nie, czy od nazwy każdej miejscowości można utworzyć nazwę jej mieszkańca. Poznasz rozstrzygnięcia problemów związanych z nazwiskami i ich odmianą. A jeśli jakiejś odpowiedzi nie znajdziesz, możesz zadać pytanie naszym ekspertom.
  • Imię Ricky
    10.01.2018
    Szanowni Państwo,
    jak należy po polsku odmieniać (w piśmie) imię Ricky? Chodzi mi szczególnie o narzędnik i miejscownik: z/o Rickim? z/o Rickym? Obie formy wyglądają dziwnie.
  • Cristiano Ronaldo
    10.01.2018
    Do szału i rozpaczy mnie już doprowadza to, że niemal wszyscy – w tym uznani dziennikarze – mówią i piszą o Cristiano Ronaldo zamiast o Cristianie Ronaldzie. Czy godność tego boga futbolu jest aż tak nienaruszalna, żeby jego personaliów nie odmieniać? Poza tym mam pytanie: a gdyby przywołać zasadę dopuszczającą nieodmienianie nazwiska zakończonego na -o, gdy poprzedzone jest imieniem (pomińmy chwilowo kwestię, co jest jego imieniem, a co nazwiskiem), czy można by pisać o Cristianie Ronaldo?
  • Przymiotniki i nazwy mieszkańców od Vichy i Nancy
    18.12.2017
    Szanowni Państwo,
    czy istnieje możliwość utworzenia przymiotników i nazw mieszkańców od francuskich nazw miast Vichy i Nancy? Jeżeli tak, to jak je zapisać?

    Z wyrazami szacunku
    Jane Febray
  • Nazwy mieszkańców polskich miejscowości
    18.12.2017
    Proszę o weryfikację poprawności nazw mieszkańców bliskich mi miejscowości:
    Sikórzsikorzanin
    Kawnokawnianin
    Zbójnozbójnianin
    Zajeziorzezajeziorzanin.

    Proszę też o wskazówkę, jak utworzyć nazwę mieszkańca Małej Nieszawki.

    Będę bardzo wdzięczna za poradę.
    Pozdrawiam.
    Renata
  • Pczińa
    16.12.2017
    Jak należy odmieniać nazwę macedońskiej rzeki Pczińa? Jest to polska transkrypcja z alfabetu macedońskiego. Czy w przypadkach zależnych powinno się zmienić ń na ni (np. Pczińi czy Pczini)?
  • Córka pana Kapkowskiego
    12.12.2017
    Jak nazwać córkę pana Kapkowskiego? – Kapkowszczanka czy Kapkowskówna?
  • Braquez Brakiem
    11.12.2017
    Według WSO PWN nazwisko Braque powinno przyjąć w narzędniku formę Brakiem, tymczasem w wielu tekstach naukowych znajdziemy zapis Braque'iem, np. w Encyklopedii PWN czytamy, że André Derain "w latach 1908–10 pozostawał w bliskich stosunkach z Picassem i Braque'iem". Czy nie lepiej byłoby zalecić ten drugi wariant zapisu? Pierwszy (Brakiem) może sugerować, że forma mianownika liczby pojedynczej tego nazwiska to... Brak.
  • Zator
    8.12.2017
    Szanowni Państwo,
    jaka jest poprawna forma dopełniacza nazwy miasta Zator (chodzi mi o miasto położone w Małopolsce, niedaleko Oświęcimia)? Wykazy urzędowe podają tylko Zatoru, Mały słownik nazw polskich miast… wydany przez TMJP notuje wyłącznie Zatora. W tych okolicach mówi się tylko Jadę do Zatora (nigdy Zatoru). Czy obie formy są dopuszczalne?
    Byłbym bardzo wdzięczny za odpowiedź.
  • Nazwisko Czarnywojtek
    8.12.2017
    Szanowni Państwo, jak należy odmieniać nazwisko Czarnywojtek?

    Z poważaniem
    Elżbieta Jakubowska
  • Al-Wei
    8.12.2017
    Uprzejmie proszę o radę w następującej kwestii: jak odmieniać nazwisko Al-WeiAl-Weia czy Al-Weiego?

    Z poważaniem
    Wierna Fanka Poradni
  • Niezleksykalizowane wyrażenia przyimkowe w nazwach własnych
    23.11.2017
    Szanowni Państwo,
    czy dość powszechny zwyczaj zapisywania wyrażenia do walki wchodzącego w skład nazw komórek organizacyjnych komend Policji, jako dw. (np. Wydział dw. z Przestępczością Samochodową) jest poprawny?
    Według zarządzenia nr 1041 Komendanta Głównego Policji z dnia 28 września 2007 r., wyrażenie to może wchodzić w skład wielu różnych nazw komórek organizacyjnych. Czy w związku z tym można je traktować jako przyimek i pisać wyraz walka małą literą (analogicznie do do spraw)?
  • Odmiana nazwy portalu internetowego
    23.11.2017
    Szanowni Państwo,
    Moje pytanie dotyczy odmian nazw serwisów internetowych. Dla przykładu weźmy serwis DziennikZachodni.pl. Czy redakcja tego serwisu powinna zapraszać na niego, odmieniając jego nazwę (np. Najświeższe wiadomości na DziennikuZachodnim.pl), czy rezygnując z odmiany, dzięki czemu nazwa cały czas pozostaje prawidłowym adresem serwisu, który można wpisać do przeglądarki (np. Najświeższe wiadomości na DziennikZachodni.pl).

    Dziękuję za pomoc i pozdrawiam!
  • Mieszkam na Lubiczu albo na ul. Lubicz
    21.11.2017
    Zastanawia mnie jak poprawnie odmieniać ulicę Lubicz w Krakowie. W Krakowie mieszkam od niedawna, ale już zauważyłam, że zdecydowana większość mówi, że na przykład mieszka na Lubiczu. Niektórzy zaś twierdzą, że jedyną poprawną formą jest mieszkam na Lubicz – ponieważ Lubicz jest nazwą herbu, a nazwisk herbowych się nie odmienia. Jednak ta ulica nie jest powiązana z konkretną osobą noszącą to nazwisko, np. z Janem Lubicz, więc czy stosowanie tej reguły jest w tym przypadku naturalne i logiczne?
  • Tharandt
    21.11.2017
    Szanowna Pani Profesor!
    W związku z przygotowywana publikacją, uprzejmie proszę o pomoc językową: jak należy odmieniać (jeśli w ogóle) nazwę niemieckiej miejscowości Tharandt. Czy można tu zastosować analogię do nazwiska Arndt (np. o Arndcie)?
  • Dwali – gol Dwalego, Peli – horror Pelego
    15.11.2017
    Lasza Dwali to gruziński obrońca Pogoni Szczecin, a Oren Peli – amerykański reżyser pochodzenia izraelskiego, autor horroru Paranormal Activity. W prasie sportowej i filmowej często spotyka się pisownię Dwaliego i Peliego, a czy aby nie powinno być Dwalego i Pelego, jakkolwiek to drugie nazwisko miałoby wówczas dość jednoznaczne skojarzenie?
  • Szapiro, Szapira
    9.11.2017
    Szanowni Państwo,
    jak odmieniać dwa nazwiska pochodzenia żydowskiego: Szapiro i Szapira? Będę ogromnie wdzięczna za pomoc.
  • (Nie)konsekwencja w Zurichu
    7.11.2017
    Dlaczego nazwa Zurych (Zürich) została spolszczona tylko częściowo? 'ü' przeszło w [u], [i] w [y], ale [z] nie zmieniło się w [c]. Czy zatem nie powinniśmy być konsekwentni i wymawiać słowo Zurych nie jako [curyh], ale jako [zuryh]?

    Łączę wyrazy szacunku
    M. Kosacki
  • Jadę do Tarnobrzega
    25.10.2017
    Od dłuższego czasu zastanawiam się czy poprawnie jest mówić do Tarnobrzega czy do Tarnobrzegu. Poprawne powiedzenie tego trochę już mnie męczy i proszę o pomoc.
  • Stokłosy
    19.10.2017
    Szanowni Państwo,
    mam pytanie w związku z warszawską stacją metra Stokłosy. Nazwa pewnie wzięła się od ulicy Stokłosy lub osiedla Stokłosy. Czy ta zaś pochodzi od człowieka nazwiskiem Stokłosa, czy jest to liczba mnoga rzeczownika stokłosa? Krótko mówiąc: wsiadłem do metra na Stokłosy czy na Stokłosach? Mieszkam na (osiedlu) Stokłosy czy Stokłosach?

    Z wyrazami szacunku
    Czytelnik
  • Rodzaj gramatyczny obcych toponimów
    16.10.2017
    Zdobyłem to Mont Blanc czy te Mont Blanc? Monte Cassino chyba raczej te niż to, prawda? Od czego to zależy? Czy istnieje jakaś reguła w tym względzie?

    Bardzo dziękuję i pozdrawiam z Cieszyna!
    Abraham

Zagraj z nami!

Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego