nazwy własne

 
W tym miejscu znajdziesz wszystko, co chcesz lub powinieneś wiedzieć o nazwach własnych. Dowiesz się, które z nich piszemy małą literą, od których powstały przymiotniki a od których nie, czy od nazwy każdej miejscowości można utworzyć nazwę jej mieszkańca. Poznasz rozstrzygnięcia problemów związanych z nazwiskami i ich odmianą. A jeśli jakiejś odpowiedzi nie znajdziesz, możesz zadać pytanie naszym ekspertom.
  • Nazwisko Myszka
    7.11.2018
    Witam, mam pytanie dotyczące odmiany nazwiska Myszka. Czy poprawna jest odmiana:
    M. Myszka państwo Myszkowie
    D. Myszki Myszków
    C. Myszce Myszkom
    B. Myszkę Myszków
    N. Myszką Myszką
    Ms. Myszce Myszkach.

    Moje wątpliwości pojawiły się, ponieważ osoba nosząca to nazwisko zwróciła mi uwagę, że nie należy go odmieniać, co wzbudziło moje zdziwienie.
    Dziękuję za odpowiedź, Ina.
  • Nazwiska Macieja, Geneja
    2.11.2018
    Szanowni Państwo,
    jak należy odmieniać nazwiska typu Macieja, Geneja?

    Z wyrazami szacunku
    Czytelnik
  • Indianin czy Indigena?
    2.11.2018
    Szanowni Państwo,
    w tygodniku „Polityka” (nr 32, 8.08-13.08.2018) pojawił się artykuł, w którym podważano adekwatność określenia Indianie w odniesieniu do rdzennych mieszkańców Ameryki Łacińskiej, sugerując, że dla wielu tamtejszych ludzi jest ono obraźliwe i niepoprawne politycznie. Proponowano za to stosowanie wyrazu (wg artykułu z łaciny) Indigena, czyli ‘miejscowy, tubylec’. Pytam więc o poprawność wyr. Indigena i ewentualną niepoprawność wyr. Indianin, bo w słownikach wzmianki nie znalazłem.
  • Mieszkaniec Bośni
    29.10.2018
    Witam serdecznie.
    Chciałbym się dowiedzieć, jak powinniśmy mówić na mieszkańców Bośni? Czy nazwę narodu zapożyczyć bezpośrednio od nazwy regionu (Bośniacy), czy też używać formy Boszniacy?
  • Pochodzenie nazwy miejscowej Dusowce
    25.10.2018
    Proszę o znalezienie pochodzenia nazwy miejscowości (dziś to Niziny) Dusowce pow. Przemyśl. Czy może pochodzić od nazwiska właściciela ziemi biskupa grekokatolickiego lub książąt ruskich?
  • Norweskie nazwy miast
    23.10.2018
    Szanowni Państwo, mam wątpliwości dotyczące odmiany norweskich nazw miejscowych, tych mniej znanych w Polsce. Wydajemy norweską serię kryminalną, w której co rusz pojawiają się nazwy Malvik, Larvik, Trondelag, Skien, Porsgrunn itd. (przepraszam za brak niektórych znaków diakrytycznych). Niektóre brzmią naturalnie, gdy się je odmienia, inne – już nie. Jaką zasadę odmiany przyjąć w literaturze pięknej? Z góry dziękuję za odpowiedź
  • Nazwisko Nydza
    16.10.2018
    Miałem pewien problem z nazwiskiem. Zleceniodawca nazywa się Nydza. Nazwisko jest odmienialne. Sprawdziłem – googluje się. W dokumentach dyplom trzeba było przyznać Panu Krzysztofowi – no i tutaj problem: Nydze czy Nydza. Wpisałem (komu, czemu) Nydze, człowiek zaś się oburzył. Powiedział, że nie wiem, jak się odmienia jego nazwisko. Sprawdziłem jeszcze raz w necie. Wszędzie znajdowałem dyplom, pismo, mieszkanie, itd. przyznano Panu Nydze. Nie znalazłem Panu Nydza. Proszę o poradę.
  • Czerwony Kapturek spotkał wilka
    28.09.2018
    Moje pytanie dotyczy prawidłowej odmiany czasowników wraz z rzeczownikami w rodzaju męskim w sytuacji gdy wiemy, iż są płci żeńskiej. (np. Czerwony Kapturek z popularnej bajki). Czy poprawnie należy pisać: Czerwony Kapturek spotkał wilka w lesie..., czy też Czerwony Kapturek spotkała wilka? Ja skłaniam się do wersji 2 – przecież wiemy, że chodzi o dziewczynkę.
    W analogicznej konstrukcji nie powiemy przecież: Dr Wąsik przepisał mi receptę w sytuacji, gdy dr Wąsik jest kobietą.
  • Dominikana
    28.09.2018
    Dzień dobry,
    jak jest prawidłowo: jadę na wakacje do Dominikany czy na Dominikanę?
  • Haiti
    25.09.2018
    Szanowni Państwo,
    Jestem zainteresowany nazwą wyspy, na której położone są Haiti oraz Republika Dominikany. Dlaczego w języku polskim nazywamy ją Haiti, a w większości języków, po dziś dzień, funkcjonuje nazwa Hispaniola? Dlaczego na gruncie języka polskiego zaszła zmiana z Hispaniola na Haiti w XIX wieku? Czy jest to kwestia związana z językiem czy może raczej z polityką?

    Z wyrazami szacunku
    Paweł S.
  • Mieszkaniec Złejwsi Wielkiej
    21.09.2018
    Od dłuższego czasu nurtuje mnie jedno pytanie. Jak nazywa się mieszkaniec Złejwsi Wielkiej?
    Z góry dziękuję za odpowiedź i pozdrawiam.
  • Dominika – Dosia
    20.09.2018
    Witam, ostatnio często się spotykam z zdrobnieniami Dosia, Donia dla imienia Dominika. Zacząłem się zastanawiać nad ich poprawnością, a nigdzie nie mogę znaleźć żadnej informacji, jedynie o tym, że Dosia jest ponoć zdrobnieniem od imienia Dorota, ale czy można używać dla imienia Dominika? I tak samo z zdrobnieniem Donia, bo z tym już w ogóle nie mogę znaleźć jakiegokolwiek wytłumaczenia.
  • Marki Maserati nie odmieniamy
    19.09.2018
    Dzień dobry,
    wiem, że temat był już nieraz poruszany, ale w dalszym ciągu nie mogę odnaleźć odpowiedzi na nurtujące mnie pytanie dotyczące odmiany przez przypadki marek samochodów. Konkretniej marka Maserati. Kogo, czego? Maseratiego czy Maserati? Z kim? Z czym? z Maserati, czy z Maseratim? Czy marki samochodów w języku polskim odmieniamy czy nie? i od czego to jest zależne? Z góry dziękuję za odpowiedź i rozwianie obecnych wątpliwości.
  • Marcello di Capua, D. Marcella di Capui itd.
    19.09.2018
    Szanowni Państwo,
    piszę monografię życia i twórczości włoskiego kompozytora Marcella di Capua – i właśnie, czy w tekście polskim powinienem to nazwisko odmieniać ? Dodam, że sprawa jest o tyle skomplikowana, że proste odniesienia do miasta w Kampanii nie muszą tu grać roli. Część badaczy uważa (niesłusznie), że di Capua jest przydomkiem artysty (z Kapui), natomiast w mojej opinii jest to nazwisko. Cząstka di jest pisana małą literą zgodnie z ortografią z epoki.
  • Miś Yogi
    14.09.2018
    Dzień dobry,
    mam pytanie o zapis imion postaci fikcyjnych w liczbie mnogiej. Natknęłam się ostatnio w jednej z niedawno wydanych, bestsellerowych książek (z korektą) na zapis piżama w misie Yogi. Czy z racji liczby mnogiej jest on poprawny? Słownik ortograficzny PWN wspomina o Misiu Yogi (pytanie powiązane: dlaczego nie Yogim?) wyłącznie w liczbie pojedynczej.

    Dziękuję i pozdrawiam
    Magdalena Weiss
  • Heike Kamerlingh Onnes
    14.09.2018
    Chciałbym prosić o poradę, jak poprawnie powinno się odmieniać przez przypadki imię i nazwisko holenderskiego fizyka i noblisty, które w mianowniku brzmi: Heike Kamerlingh Onnes.
  • Łysy, Łęcka jako nazwiska
    13.09.2018
    Jeżeli mężczyzna oraz kobieta noszą nazwisko Łysy, czy wówczas uznajemy to nazwisko za nieodmienne? Czy może w przypadku mężczyzny należy takie nazwisko deklinować, a w przypadku kobiety nie?
    Jak postąpić w drugą stronę, kiedy nazwisko ma formę żeńską, np. kobieta i mężczyzna noszą nazwisko Łęcka?

    Z wyrazami szacunku
    Bożena K.
  • Swornegacie i Zagacie
    12.09.2018
    Dzień dobry. Proszę o wyjaśnienie słowa sworny zawartego w nazwie miejscowości znajdującej się na Kaszubach : Swornegacie. Dziękuję za pomoc.
  • Nazwiska w wołaczu
    5.09.2018
    Szanowni Państwo,
    czy odmężowska forma np. Ziębowa może mieć w wołaczu formę: pani Ziębowo? Czy wszystkie nazwiska bezwzględnie w wołaczu mają formę mianownikową? Czy ten zwyczaj dotyczy też dawnych czasów, np. końca XIX wieku? W moich stronach, na południu Polski jeszcze po wojnie używano wołacza w odmężowskich formach nazwiska i nie widzę w tym nic nagannego. Podobnie jak w połączeniu: pani Nowak itp. Jaka reguła mówi, że to jest niestosowne?
  • Nazwisko Świergiel
    4.07.2018
    Bardzo prosiłabym o odpowiedź, jak odmienić nazwisko Świergiel w liczbie mnogiej: Świergielowie czy Świerglowie? Powstał „konflikt” rodzinny ;-)
    Z góry serdecznie dziękuję
    A. Mytkowska

Zagraj z nami!

Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego