słowotwórstwo

 
Znajdują się tu szczegółowe informacje o budowie wyrazów i sposobach ich tworzenia. Można tu poznać neologizmy i dowiedzieć się, jakie są powody ich powstawania.
  • Detekcja
    23.05.2019
    Jaka będzie forma przymiotnika utworzonego od rzeczownika detekcja? W domu mam detektor czadu, zjawiskiem niepożądanym w gospodarstwie domowym jest, kiedy czad zostanie... zdetektowany? Można użyć polskiego wykryty, aczkolwiek zamiana: detekcja na wykrycie w niektórych zastosowaniach jest niewskazana.

    Z poważaniem,
    Jakub Jodłowski
  • Lodowy a lodziarski
    23.05.2019
    Proszę powiedzieć: czy lodowy i lodziarski są synonimami? Niedawno natknąłem się na artykuł o rynku lodów naturalnych, w którym autor stosuje na przemian oba te przymiotniki. Tak więc lodowe są: rzemiosło, biznes, branża, pasta, rzemieślnik, świat i firmy, natomiast lodziarskie: półprodukty i mistrz. Z kolei koncern jest w tym tekście zarówno lodowy, jak i lodziarski. Czy można obu tych słów używać wymiennie, czy jednak każde z nich ma swoją „specjalizację”?
  • Antarktydzianie?
    8.05.2019
    Szanowni Państwo,
    zachodzę w głowę, jak poprawnie nazwać hipotetycznych mieszkańców Antarktydy (np. w utworze z gatunku fantastyki) – Antarktyjczycy, Antarktydzi (przez analogię do Atlantydów) czy też może Antarktyd(i)anie? Czy miejscem ich zamieszkania byłby zatem kontynent antarktyczny, czy też może antarktydzki?

    Z poważaniem
    „Zocha”
  • Co powstało od czego?
    8.05.2019
    Szanowni Państwo,
    od jakiegoś czasu nurtuje mnie pewne zagadnienie, a mianowicie co jest wyrazem podstawowym, a co pochodnym w parach takich jak np. książka – księga, biel – biały.

    Z góry dziękuję
    Czytelnik
  • Szeryfowski, szeryfowstwo
    25.04.2019
    Chciałbym spytać: czy przymiotnik od szeryf (osoba) powinien brzmieć szeryfoski czy szeryfowski? W słownikach nie znajduję takiego słowa (jest tylko szeryfowy od szeryf w znaczeniu ‘element pisma’), a pytam, bo czytałem niedawno książkę, w której występowało na zmianę szeryfoski (np. o pracy) i szeryfowski (np. o areszcie), jakby autor bądź korektor nie mógł się zdecydować, na którą wersję postawić. I czy w takim razie szeryf z żoną to będą szeryfostwo czy szeryfowstwo?
  • Facylitacja, ale czy też facylitować?
    17.04.2019
    Szanowni Państwo.
    Według PWN termin facylitacja to proces, w którym osoba określana jako facylitator wpływa na członków grupy, powodując wzrost zachowań określonego rodzaju oraz zwiększenie efektywności pracy grupy w realizacji zamierzonych celów poprzez definiowanie problemów itp.
    Zatem jaka będzie poprawna odmiana tego terminu jako czasownik? Czy można powiedzieć że ktoś facylituje, facylitowuje ?
    Czy Państwa zdaniem najlepiej będzie nie odmieniać i powiedzieć że robi facylitację?
  • Po einsteinowsku czy po einsteinowemu
    2.04.2019
    Dzień dobry,
    dość drobna kwestia, niemniej bardzo dla mnie ciekawa. Czy w wypowiedzi: Trzeba do sprawy podejść po einsteinowemu/einsteinowsku mamy możliwość wariacji, czy może jest tylko jedna, prawidłowo (lub też częściej) ukierunkowana forma? Z czego ona wynika?

    Pozdrawiam i z góry dziękuję za odpowiedź. G.
  • Olej rybi czy rybny
    29.03.2019
    Zwracam się z uprzejmą prośbą o odpowiedź na pytanie dotyczące poprawności stosowania formy: olej rybi czy olej rybny. Obie formy są stosowane, ale nie ma jednoznacznej odpowiedzi, która z nich jest poprawna.
  • Burakowy czy buraczany?
    21.03.2019
    Witam, moje pytanie dotyczy soku buraczanego. Która forma jest poprawna: sok buraczany czy burakowy? Zastanawia mnie to, ponieważ np. w przypadku soku jabłkowego czy pomarańczowego nigdy nie spotkałam się z formą sok jabłczany lub pomarańczany. Na logikę bardziej pasuje mi odmiana sok burakowy, jednak nie mam pewności co do jej poprawności i stąd to pytanie.
  • Przymiotniki od rodzimowierstwo słowiańskie, rodzimowierstwo germańskie, rodzimowierstwo bałtyjskie
    7.03.2019
    Szanowni Państwo,
    od jakiegoś czasu nurtuje mnie, w jaki sposób powinno się konstruować przymiotnik od nazw religii etnicznych, takich jak rodzimowierstwo słowiańskie, w sytuacji gdy nie wystarczy samo rodzimowierczy – np. gdy mówimy o kilku religiach naraz. Czy prawidłowe będą formy słowiańskorodzimowierczy, germańskorodzimowierczy, bałtyjskorodzimowierczy itd.? A może lepiej będzie użyć form słowianowierczy, germanowierczy, bałtowierczy?

    Z wyrazami szacunku,
    W.B.
  • Pani statystyk czy statystyczka?
    4.03.2019
    Jak się mówi: pani statystyk czy pani statystyczka?
  • Akceptabilność a akceptowalność
    22.02.2019
    Czy słowo akceptabilność (jako kryterium tekstowości) nie jest utworzone ze zbędnie zapożyczonym morfemem angielskim (acceptability)? Dlaczego nie mówi się o akceptowalności?
  • Prowansja, ale: prowansalski
    1.02.2019
    Dzień dobry,
    proszę o wyjaśnienie, skąd wziął się przymiotnik prowansalski. Skoro kraina nazywa się Prowansja, to czy przymiotnik nie powinien brzmieć prowansjański?

    Pozdrawiam
    Szymon Kościów
  • Dlaczego nie apoprawny?
    31.01.2019
    Piszę z zapytaniem – dlaczego słowa atypowy lub asymetryczny istnieją, a nie istnieje takie słowo jak apoprawny? Nie widzę tu żadnych powodów, dla których to słowo nie może mieć racji bytu, zatem piszę do Państwa.

    Pozdrawiam.
  • Od zenit przymiotnik zenitalny
    17.12.2018
    Szanowni Państwo,
    ostatnio miałem wątpliwość, czy przymiotnik od słowa zenit to zenitalny czy zenitarny. Czy istnieją jakieś konkretne reguły, kiedy tworzymy przymiotnik przy użyciu jednego formantu, a kiedy drugiego?
    Z wyrazami szacunku
    Czytelnik
  • Przyrostek -ła
    4.12.2018
    Dzień dobry,
    szukałem odpowiedzi w internecie, lecz nie udało mi się nic znaleźć. Otóż, czy w języku polskim rozróżnia się końcówkę -ła (np. miotła, modła, jodła) i, jeśli tak, to co ona oznacza?
    Pozdrawiam,
    Filip
  • O słowie wiki
    19.11.2018
    Szanowni Państwo,
    w internecie funkcjonują strony bazujące na oprogramowaniu MediaWiki, nazywane potocznie wiki. Chciałbym się zapytać, jaka jest poprawna deklinacja słowa wiki – czy np. w trakcie odmiany w liczbie pojedynczej słowo to otrzymuje końcówki czy forma pozostaje taka sama? Jak poprawnie wygląda deklinacja tego słowa w liczbie mnogiej?
    Pozdrawiam oraz z góry dziękuję za odpowiedź.
  • Lituanoznawstwo
    30.10.2018
    Szanowna Redakcjo,
    czy chcąc wprowadzić pojęcie analogiczne do rosjoznawstwa, ale dotyczące Litwy, lepiej użyć słowa litwoznawstwo (oraz litwoznawczy, litwoznawca, litwoznawczyni itd.), czy raczej lituanoznawstwo (lituanoznawczy, lituanoznawca, lituanoznawczyni itd.)?

    Z wyrazami szacunku
    Kamil
  • Postkryzysowy czy pokryzysowy?
    26.10.2018
    Szanowni Państwo,
    chciałabym się dowiedzieć, czy wyraz postkryzysowy jest niepoprawny? W słowniku widnieje tylko pokryzysowy, ale forma z post- występuje w tekstach. Czy formy z przedrostkiem post- nie należy używać?

    Pozdrawiam
    Katarzyna
  • Bielanianin, bielaniak czy bielańczyk
    24.10.2018
    Nazwę mieszkańca dzielnicy miast tworzy się przez dodanie końcówki -anin, ale w wypadku mieszkańca Bielan znacznie częściej od trudnej do wymówienia formy bielanianin spotykam się z bielańczykiem. Tak jak w artykule http://www.bielany.waw.pl/page/608,wspomnienia-starego-bielanczyka—dawne-wyprawy-do-miasta—jerzy-glosik.html. Istnieje również stowarzyszenie Młodzi Bielańczycy. Czy obie formy są poprawne? Czy można używać ich zamiennie?
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego