słowotwórstwo

 
Znajdują się tu szczegółowe informacje o budowie wyrazów i sposobach ich tworzenia. Można tu poznać neologizmy i dowiedzieć się, jakie są powody ich powstawania.
  • Zdrobnienia i spieszczenia córki
    19.06.2019
    Czy córunia jest bardziej dosadnym zdrobnieniem niż córeczka? A jeśli tak, to gdzie na tym wykresie znajdą się córusia, córuńcia, córuchna i córcia? Czy istnieje zależność siły zdrobnienia od użytego formantu?
  • Detekcja
    23.05.2019
    Jaka będzie forma przymiotnika utworzonego od rzeczownika detekcja? W domu mam detektor czadu, zjawiskiem niepożądanym w gospodarstwie domowym jest, kiedy czad zostanie... zdetektowany? Można użyć polskiego wykryty, aczkolwiek zamiana: detekcja na wykrycie w niektórych zastosowaniach jest niewskazana.

    Z poważaniem,
    Jakub Jodłowski
  • Lodowy a lodziarski
    23.05.2019
    Proszę powiedzieć: czy lodowy i lodziarski są synonimami? Niedawno natknąłem się na artykuł o rynku lodów naturalnych, w którym autor stosuje na przemian oba te przymiotniki. Tak więc lodowe są: rzemiosło, biznes, branża, pasta, rzemieślnik, świat i firmy, natomiast lodziarskie: półprodukty i mistrz. Z kolei koncern jest w tym tekście zarówno lodowy, jak i lodziarski. Czy można obu tych słów używać wymiennie, czy jednak każde z nich ma swoją „specjalizację”?
  • Antarktydzianie?
    8.05.2019
    Szanowni Państwo,
    zachodzę w głowę, jak poprawnie nazwać hipotetycznych mieszkańców Antarktydy (np. w utworze z gatunku fantastyki) – Antarktyjczycy, Antarktydzi (przez analogię do Atlantydów) czy też może Antarktyd(i)anie? Czy miejscem ich zamieszkania byłby zatem kontynent antarktyczny, czy też może antarktydzki?

    Z poważaniem
    „Zocha”
  • Co powstało od czego?
    8.05.2019
    Szanowni Państwo,
    od jakiegoś czasu nurtuje mnie pewne zagadnienie, a mianowicie co jest wyrazem podstawowym, a co pochodnym w parach takich jak np. książka – księga, biel – biały.

    Z góry dziękuję
    Czytelnik
  • Szeryfowski, szeryfowstwo
    25.04.2019
    Chciałbym spytać: czy przymiotnik od szeryf (osoba) powinien brzmieć szeryfoski czy szeryfowski? W słownikach nie znajduję takiego słowa (jest tylko szeryfowy od szeryf w znaczeniu ‘element pisma’), a pytam, bo czytałem niedawno książkę, w której występowało na zmianę szeryfoski (np. o pracy) i szeryfowski (np. o areszcie), jakby autor bądź korektor nie mógł się zdecydować, na którą wersję postawić. I czy w takim razie szeryf z żoną to będą szeryfostwo czy szeryfowstwo?
  • Facylitacja, ale czy też facylitować?
    17.04.2019
    Szanowni Państwo.
    Według PWN termin facylitacja to proces, w którym osoba określana jako facylitator wpływa na członków grupy, powodując wzrost zachowań określonego rodzaju oraz zwiększenie efektywności pracy grupy w realizacji zamierzonych celów poprzez definiowanie problemów itp.
    Zatem jaka będzie poprawna odmiana tego terminu jako czasownik? Czy można powiedzieć że ktoś facylituje, facylitowuje ?
    Czy Państwa zdaniem najlepiej będzie nie odmieniać i powiedzieć że robi facylitację?
  • Po einsteinowsku czy po einsteinowemu
    2.04.2019
    Dzień dobry,
    dość drobna kwestia, niemniej bardzo dla mnie ciekawa. Czy w wypowiedzi: Trzeba do sprawy podejść po einsteinowemu/einsteinowsku mamy możliwość wariacji, czy może jest tylko jedna, prawidłowo (lub też częściej) ukierunkowana forma? Z czego ona wynika?

    Pozdrawiam i z góry dziękuję za odpowiedź. G.
  • Olej rybi czy rybny
    29.03.2019
    Zwracam się z uprzejmą prośbą o odpowiedź na pytanie dotyczące poprawności stosowania formy: olej rybi czy olej rybny. Obie formy są stosowane, ale nie ma jednoznacznej odpowiedzi, która z nich jest poprawna.
  • Burakowy czy buraczany?
    21.03.2019
    Witam, moje pytanie dotyczy soku buraczanego. Która forma jest poprawna: sok buraczany czy burakowy? Zastanawia mnie to, ponieważ np. w przypadku soku jabłkowego czy pomarańczowego nigdy nie spotkałam się z formą sok jabłczany lub pomarańczany. Na logikę bardziej pasuje mi odmiana sok burakowy, jednak nie mam pewności co do jej poprawności i stąd to pytanie.
  • Przymiotniki od rodzimowierstwo słowiańskie, rodzimowierstwo germańskie, rodzimowierstwo bałtyjskie
    7.03.2019
    Szanowni Państwo,
    od jakiegoś czasu nurtuje mnie, w jaki sposób powinno się konstruować przymiotnik od nazw religii etnicznych, takich jak rodzimowierstwo słowiańskie, w sytuacji gdy nie wystarczy samo rodzimowierczy – np. gdy mówimy o kilku religiach naraz. Czy prawidłowe będą formy słowiańskorodzimowierczy, germańskorodzimowierczy, bałtyjskorodzimowierczy itd.? A może lepiej będzie użyć form słowianowierczy, germanowierczy, bałtowierczy?

    Z wyrazami szacunku,
    W.B.
  • Pani statystyk czy statystyczka?
    4.03.2019
    Jak się mówi: pani statystyk czy pani statystyczka?
  • Akceptabilność a akceptowalność
    22.02.2019
    Czy słowo akceptabilność (jako kryterium tekstowości) nie jest utworzone ze zbędnie zapożyczonym morfemem angielskim (acceptability)? Dlaczego nie mówi się o akceptowalności?
  • Prowansja, ale: prowansalski
    1.02.2019
    Dzień dobry,
    proszę o wyjaśnienie, skąd wziął się przymiotnik prowansalski. Skoro kraina nazywa się Prowansja, to czy przymiotnik nie powinien brzmieć prowansjański?

    Pozdrawiam
    Szymon Kościów
  • Dlaczego nie apoprawny?
    31.01.2019
    Piszę z zapytaniem – dlaczego słowa atypowy lub asymetryczny istnieją, a nie istnieje takie słowo jak apoprawny? Nie widzę tu żadnych powodów, dla których to słowo nie może mieć racji bytu, zatem piszę do Państwa.

    Pozdrawiam.
  • Od zenit przymiotnik zenitalny
    17.12.2018
    Szanowni Państwo,
    ostatnio miałem wątpliwość, czy przymiotnik od słowa zenit to zenitalny czy zenitarny. Czy istnieją jakieś konkretne reguły, kiedy tworzymy przymiotnik przy użyciu jednego formantu, a kiedy drugiego?
    Z wyrazami szacunku
    Czytelnik
  • Przyrostek -ła
    4.12.2018
    Dzień dobry,
    szukałem odpowiedzi w internecie, lecz nie udało mi się nic znaleźć. Otóż, czy w języku polskim rozróżnia się końcówkę -ła (np. miotła, modła, jodła) i, jeśli tak, to co ona oznacza?
    Pozdrawiam,
    Filip
  • O słowie wiki
    19.11.2018
    Szanowni Państwo,
    w internecie funkcjonują strony bazujące na oprogramowaniu MediaWiki, nazywane potocznie wiki. Chciałbym się zapytać, jaka jest poprawna deklinacja słowa wiki – czy np. w trakcie odmiany w liczbie pojedynczej słowo to otrzymuje końcówki czy forma pozostaje taka sama? Jak poprawnie wygląda deklinacja tego słowa w liczbie mnogiej?
    Pozdrawiam oraz z góry dziękuję za odpowiedź.
  • Lituanoznawstwo
    30.10.2018
    Szanowna Redakcjo,
    czy chcąc wprowadzić pojęcie analogiczne do rosjoznawstwa, ale dotyczące Litwy, lepiej użyć słowa litwoznawstwo (oraz litwoznawczy, litwoznawca, litwoznawczyni itd.), czy raczej lituanoznawstwo (lituanoznawczy, lituanoznawca, lituanoznawczyni itd.)?

    Z wyrazami szacunku
    Kamil
  • Postkryzysowy czy pokryzysowy?
    26.10.2018
    Szanowni Państwo,
    chciałabym się dowiedzieć, czy wyraz postkryzysowy jest niepoprawny? W słowniku widnieje tylko pokryzysowy, ale forma z post- występuje w tekstach. Czy formy z przedrostkiem post- nie należy używać?

    Pozdrawiam
    Katarzyna
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego