etymologia

 

Jeśli nie wiesz, z jakiego języka pochodzi dane słowo, jakie było jego pierwotne znaczenie, czy lub jak zmieniło się jego znaczenie w naszym języku, dlaczego ma taką postać - tu dowiesz się wszystkiego o słowach, które pochodzą z innych języków, a zadomowiły się w polszczyźnie.

  • Miękczący wpływ dawnych samogłosek

    16.01.2021

    W podręcznikach do gramatyki historycznej można znaleźć informację, że w języku polskim wskutek wokalizacji jerów przednich powstała samogłoska ‘e (zmiękczająca poprzedzającą spółgłoskę). Dlaczego więc z prasłowiańskich słów z jerem przednim w pozycji mocnej: *lьnъ, *lьvъ, *ocьtъ, *tьstь mamy współcześnie w polszczyźnie formy: len (zamiast lien), lew (zamiast liew), ocet (zamiast ociet), teść (zamiast cieść)? Pozdrawiam.

  • Końcówka -mi

    30.12.2020

    Dzień dobry,

    wiadomo, że w narzędniku liczby mnogiej mamy kilkanaście wyjątków z końcówką -mi (ludźmi, braćmi, gośćmi, dziećmi itp.). Interesuje mnie odpowiedź na pytanie, czy dawniej takich słów z końcówką -mi było więcej i od czego zależało, czy dane słowo ma końcówkę -mi czy -ami?


    Serdecznie pozdrawiam i ukłony przesyłam

    Tobiasz Bimbalski

  • Wanna a wiejadło

    27.12.2020

    Szanowni Państwo,

    co łączy ze sobą wyrazy wanna i wiejadło?


    Z poważaniem

    Stratos Vasdekis

  • Na krzywy ryj

    26.12.2020

    Szanowni Państwo!

    Co to znaczy na krzywy ryj? I skąd się to wzięło? Wydaje się, że chodzi o picie alkoholu bez zapłaty, dołączenie do towarzystwa i picie na ich konto, ale w takim razie jak rozumieć tytuł książki : Rejs na krzywy ryj (biograficzna o Himilsbachu)?


    Z poważaniem - Dociekliwy

  • Podpora i podpórka

    25.12.2020

    Witam,

    chciałabym dowiedzieć się jaką etymologię ma słowo podpora/podpórka.

    Z góry dziękuję za odpowiedź.

  • Zaburzenie o nazwie pica 

    24.12.2020

    Szanowni Państwo,


    zwracam się do państwa z pytaniem, jak (albo czy) należy odmieniać słowo pica oznaczające zaburzenie łaknienia polegające na jedzeniu substancji lub przedmiotów nieprzeznaczonych do jedzenia, a zagrażających pacjentowi (np. szklanki, widelce, duże ilości skrobi ziemniaczanej)? Spotkałem się z praktyką, w której c zamienia się na k i odmienia normalnie, ale formę picę też widziałem.


    Z wyrazami szacunku,

    Jakub Jędrusiak

  • Pochodzenie nazwy rzeki Kacza w Gdyni

    23.12.2020

    Proszę o pomoc w sprawie ustalenia etymologii nazwy rzeki Kacza w Gdyni. Rzeka pod tą nazwą wzmiankowana jest już w 1236 roku jako Cacza i Kacza. Raczej nie może chodzić tu o kaczkę, gdyż to słowo pojawiło się dopiero w XIV wieku. Prawdopodobnie jest to nazwa swojska – ludowa. Czy może nawiązywać do imienia Katarzyna lub czasownika kakać? Dziękuję za wszelkie wskazówki.


    Pozdrawiam

    Anna Purtkowska

  • Macocha 

    20.12.2020

    Dzień dobry,


    Czy słowo macocha było pierwotnie zgrubieniem od mać, staropolskiego odpowiednika matki? Zawiera ona końcówkę  ch, która pojawia się w wielu zgrubieniach (np. Zocha, Zdzicho, towarzycho, kapucha i rubacha).


    Pozdrawiam,

    Zbigniew Młynarski

  • Chleb jałmużny

    20.12.2020

    Czy w dość popularnej frazie chleb jałmużny drugi wyraz jest przymiotnikiem, czy dopełniaczem od jałmużna? Przymiotnika nie udało mi się znaleźć w żadnym słowniku, jak również nie znalazłem potwierdzenia dla odmienionej frazy (chleba jałmużnego itd.).

  • Rym męski i rym żeński

    19.12.2020

    Proszę o podanie źródła nazw męski i żeński rym.

  • Pomnę i niepamięć

    19.12.2020

    Jaka jest etymologia wyrazu zapomnieć i dlaczego w języku rosyjskim bardzo podobnie brzmiące (zapomnit') znaczy coś dokładnie odwrotnego, czyli 'zapamiętać'?

  • Fascynujący kredens

    10.12.2020

    Szanowni Państwo,

    proszę o etymologię i rozwój semantyczny słowa kredens.


    Z poważaniem

    Stratos Vasdekis

  • Nazwa Szczyrzyc

    6.12.2020

    Jaka jest etymologia nazwy miejscowości w województwie małopolskim Szczyrzyc

  • Manela – włoskim zapożyczeniem

    2.12.2020

    Szanowni Państwo,

    poszukuję informacji na temat pochodzenia nazwy manela (bransoleta popularna w XVII wieku). Czy mogą mi Państwo pomóc? Będę zobowiązany.


    Z poważaniem

    Czytelnik

  • (Z)nachodzić czy (z)najdować?

    30.11.2020

    Dzień dobry!

    Istnieje podobieństwo między znajdowaniem a chodzeniem. Lazł-znalazł, idę-znajdę, chodził-znachodził, szoł-naszoł, idu-najdu. Czy to cecha wyłącznie języków słowiańskich?


    Pozdrawiam

    Marcin Nowak

  • Grasica

    30.11.2020

    Szanowni Eksperci,


    jaka jest etymologia wyrazu grasica?


    Z wyrazami szacunku

    Piotr Michałowski

  • Rok i lata 

    23.11.2020

    Witam serdecznie,


    mam pytanie odnośnie powodu, dla którego mówimy "1 rok" ALE "2,3,4 LATA" ALE i "5,6,7... LAT".

    Co jest tego powodem???


    Będę bardzo wdzięczna za odpowiedź.

  • lipowy i lipny

    10.11.2020

    Witam!

    Jaka jest etymolgia przymiotnika lipny? Ma ono coś wspólnego z lipą (mówi się też „Ale lipa!”)? Wygląda na to że tak, ale od lipy przymiotnik jest chyba lipowy (np. miód lipowy), a nie lipny.

    Pozdrawiam

  • Towar a towarzysz 

    2.11.2020

    Proszę o naświetlenie etymologii słowa towarzysz. Czy ma związek z towarem?


    Z poważaniem,

    Łukasz

  • Krasnolud i kość jarzmowa

    9.10.2020

    Mam dwa pytania.

    Pierwsze: Jaka jest geneza słowa krasnolud?

    Drugie: Jakie są koneksje kości jarzmowej i jarzma?


    Za odpowiedź z góry dziękuję

Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego