etymologia

Jeśli nie wiesz, z jakiego języka pochodzi dane słowo, jakie było jego pierwotne znaczenie, czy lub jak zmieniło się jego znaczenie w naszym języku, dlaczego ma taką postać - tu dowiesz się wszystkiego o słowach, które pochodzą z innych języków, a zadomowiły się w polszczyźnie.

  • Dotychczas

    6.06.2022
    6.06.2022

    Słowo dotychczas, zgodnie z jego sensem, odnosi się do zdarzenie lub stanu trwającego do obecnej chwili. Czy nie razi wiec nielogiczność odnoszenia go do przeszłości? "Pod koniec życia pan X zaczął uprawiać gimnastykę, czego dotychczas nie robił". Czy nie bardziej logiczne jest określenie dotamtychczas? Wiem, że takiego słowa w słownikach nie ma, a język nie ma struktury wyłącznie logicznej, lecz także historyczną, tym niemniej warto by je upowszechnić. Prywatnie sam używam go.

  • Krasnolud

    6.06.2022
    6.06.2022

    Szanowni Państwo


    Mam pytanie o nazwę własną z opowiadań fantastycznych. Chodzi o nazwę krasnolud. Przecież to chyba powinien być krasnoludź, bo przecież lud to liczba mnoga, np. lud koczowniczy. Proszę o odpowiedź.


    Serdecznie pozdrawiam

  • Ampułka i ampuła

    5.06.2022
    5.06.2022

    Dzień dobry. Analizując wiersz Wacława Potockiego pod kątem środków stylistycznych zaczęłam się zastanawiać czy słowo "ampułka" jest zdrobnieniem? Znalazłam w słowniku Doroszewskiego definicję ampuły i teraz już nie wiem co jest wyrazem podstawowym, co zdrobnieniem, a co zgrubieniem... Dziękuję:)

  • Platyna

    4.06.2022
    4.06.2022

    Szanowni Państwo,

    proszę o etymologię (ze wskazaniem źródłosłowu) i historię nazwy platyna.


    Pozdrawiam

    Stratos Vasdekis

  • Pochodzenie móc

    29.05.2022
    29.05.2022

    Szanowni Państwo!


    Usłyszałem wczoraj na lekcji niemieckiego, że polskie słowo mogę pochodzi od niemieckiego mögen oznaczającego móc. Chciałbym zapytać, czy ta forma oraz inne formy tego słowa (móc, możemy itd.) faktycznie były starsze i to od nich język polski, a może też i inne języki słowiańskie, wzięły swoje formy.


    Z góry dziękuję za wszelką odpowiedź.


    Z wyrazami szacunku

    Adrian

  • Bakalie

    23.05.2022
    23.05.2022

    Jaka jest etymologia słowa bakalie? Czy ma coś wspólnego z pieczeniem (bake, baken itp.)

  • Aua!

    9.05.2022
    9.05.2022

    Dzień dobry!


    Chciałbym się dowiedzieć jaka jest etymologia wyrazu aua i czy może mieć coś wspólnego z tatarskim zawołaniem ałła!?

  • Bogaty

    16.04.2022
    16.04.2022

    Dzień dobry,

    chciałbym się dowiedzieć jaka jest etymologia słowa bogaty i czy ma on związek z rzeczownikiem bóg.

    Z wyrazami szacunku

    Michał Sitarek

  • Błąd akcentowy, a nie zapożyczenie

    4.04.2022
    4.04.2022

    Szanowni Państwo,

    czy akcentowanie słowa "Ukraina" na trzecią sylabę od końca jest rusycyzmem?

    Serdecznie pozdrawiam

    Tomasz Chlebowski

  • Klimat

    14.03.2022
    14.03.2022

    Szanowni Państwo,

    proszę o etymologię słowa "klimat".


    Pozdrawiam

    Stratos Vasdekis

  • kocopoły

    6.03.2022
    3.09.2011

    Szanowni Państwo!

    Co to są kocopoły? Wydaje się, że chodzi o jakieś bzdury, głupoty, ale…

    Z poważaniem – Maria Michałowicz

  • Ruskie pierogi

    5.03.2022
    5.03.2022

    Zastanawia mnie etymologia nazwy „pierogi ruskie”. Dlaczego pierogi twarogowo-ziemniaczane są „ruskie” i czy faktycznie pochodzą z Rosji? 

  • Po polsku, po angielsku

    17.02.2022

    Dzień dobry. Czy wyrażenie „po polsku” lub „po angielsku” jest rusycyzmem?

  • Klimat

    14.02.2022

    Szanowni Państwo,

    proszę o etymologię słowa klimat.


    Pozdrawiam
    Stratos Vasdekis

  • Kiedy zaczęto używać litery „ł”?

    14.02.2022

    Dzień dobry! Skąd pochodzi litera „ł” i kiedy zaczęto jej używać w języku polskim? Czy wcześniej na oznaczenie głoski [w] używano liter „w” lub „u”?

  • Dawny imiesłów

    6.02.2022

    W pewnych artykułach dotyczących gramatyki języka polskiego pojawia się określenie „imiesłów” dla, jak się zdaje, formy 3. os. czasu przeszłego trybu oznajmującego, obecnej w niektórych konstrukcjach, np.: „partykułom [(żeby i in.)] towarzyszy dawny imiesłów czasu przeszłego lub bezokolicznik [...], np. chcę, by wysłał list”; „Forma imiesłowowa [czasu przyszłego złożonego] (będzie robił)”. Skąd takie nazewnictwo? Wszak forma ta nie przypomina ani imiesłowów współczesnych, ani historycznych.

  • Pierwotne polskie słowo oznaczające kolor/barwę

    31.01.2022

    Pierwotne polskie słowo oznaczające kolor/barwę - czy to odcień?


    Dzień dobry,

    Niedawno zastanawialiśmy się z lubą, jak mogli Polacy/Słowianie określać kolory i barwy/farby, zanim też zaczerpnęli te nazwy z języków odpowiednio romańskich i germańskich. Czy istnieje jakieś pierwotnie nasze określenie na kolor? Czy to może odcień?

  • Sądek a sąd

    24.01.2022

    Dzień dobry,

    Interesuje mnie etymologia słów sąd (ocena, wyrok) i sądek (naczynie).

    W jaki sposób z jednego korzenia powstały słowa o tak różnym znaczeniu (wydaje się, jakby nie było między nimi żadnego związku) ?


    Pozdrawiam

  • Piszczyk

    6.01.2022

    Dzień dobry!


    Mam pytanie odnośnie wyrazu piszczyk. W mojej rodzinie w ten sposób mówi się na pisklę gołębia. Jednakże nigdy nie spotkałem się, aby ktokolwiek spoza mojej rodziny używał tego słowa, a internet zdaje się go zupełnie nie znać. Chciałbym się spytać, czy taki wyraz w ogóle funkcjonuje gdziekolwiek w Polsce, czy jest wynalazkiem tylko mojej rodziny? A także: czy jest jakoś spokrewniony z popularnym nazwiskiem Piszczek? Dodam, że jestem z Mazowsza.


    Pozdrawiam

  • Stankowizna

    5.01.2022

    Szanowni Państwo,

    uprzejmie proszę o informację na temat pochodzenia nazwy Stankowizna (dawniej wieś, obecnie ulica w Mińsku Mazowieckim).

Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego