• Nie głupiam
    15.01.2018
    Szanowni Państwo!
    Zwracam się do Państwa z pytaniem, czy w stylizowanym „na staro” tekście można użyć zwrotu, tak jak bohaterka książki, Nie głupiam. Oczywiście rozumiem, co to zdanie oznacza, zastanawia mnie jednak ten zwrot, nie jestem pewna, czy takie słowotwórstwo można usprawiedliwić stylem archaicznym. 

    Z poważaniem
    Anna
  • Weterynarz
    15.01.2018
    Zaczęłam studia weterynaryjne i nieraz spotkałam się ze stwierdzeniem, że określenie weterynarz jest obraźliwe, a poprawną formą jest jedynie lekarz weterynarii lub lekarz medycyny weterynaryjnej. Czy ma to w ogóle sens?
  • Kebabek czy kebabik?
    15.01.2018
    Czy potrawa turecka niewielkich rozmiarów to palindromowy kebabek, czy jednak kebabik?

    Pozdrawiam,
    Tomasz Ordowski
  • Zagadkowy buchalteryjny
    12.01.2018
    Szanowni Państwo,
    W jednym z artykułów w Wikipedii dotyczącym chemii natrafiłem na następujące zdanie: „Przy rozpisywaniu reakcji redoks na poszczególne akty utleniania i redukcji, tradycyjnie stosuje się znak «=» dla podkreślenia, że akty te są tylko zapisem «buchalteryjnym» i nie symbolizują realnie występujących reakcji elementarnych”.
    Zastanawiam się, czy zasadne jest tutaj użycie przymiotnika buchalteryjny i czy można go uznać za synonim przymiotnika umowny.
    Z poważaniem
    DZ
  • Pracował w fabryce Wedla?
    12.01.2018
    Szanowni Państwo!
    Ostatnio pokłóciłem się o odmianę Wedel w poniższym zdaniu: Stefan pracuje obecnie w fabryce Wedla.
    Czy odmiana została przeprowadzona poprawnie? Jak poprawnie należałoby napisać? Czy na przykład bez odmiany fabryce Wedel? Czy zastosowanie odmiany wskazuje na przynależność fabryki do Karola Wedla, który nie jest de facto właścicielem, gdyż nie żyje od 1902 roku?
    Bardzo proszę o rozwiązanie powyższej zagwozdki.

    Z poważaniem, 
    Daniel
  • Popełnić wiersz
    12.01.2018
    Skąd się wziął popularny ostatnio błąd popełnić wpis/artykuł, zamiast napisać wpis/artykuł. Bo domyślam się, że jest to błąd, jeszcze kilka lat temu nie słyszałam takiego połączenia. Czy może jest to dopuszczalne? Dziękuję.
  • Ponownie zwyciężył, ale czy: ponownie zwycięski?
    12.01.2018
    Czy sformułowanie Kamil Stoch ponownie zwycięski lub Łomaczenko ponownie zwycięski jest poprawne?

    Dziękuję
  • Najbardziej rekordowy pleonazm
    12.01.2018
    Szanowna Poradnio, 
    czy można powiedzieć, że coś jest najbardziej rekordowe
  • Pisanie ikon
    11.01.2018
    Szanowni Państwo,
    moje stwierdzenie o malowaniu ikony często spotyka się z ostrą reakcją rozmówcy: „Ikon się nie maluje, ikony się pisze!”.
    Które wyrażenie jest poprawne w języku polskim?
    Zawsze sądziłam, że pisanie ikon to kalka z języka rosyjskiego, w którym pisać znaczy ‘malować’ (po rosyjsku pisze się także obrazy). A może ma to jakieś znaczenie kulturowe? Czy w takim razie będzie ważne, czy mówimy o ikonie prawosławnej czy np. o konie katolickiego artysty z Hiszpanii?

    Pozdrawiam
  • Dzieciak
    10.01.2018
    Chciałabym się dowiedzieć, czy słowo dzieciak użyte w odniesieniu do osoby dorosłej w języku polskim jest słowem uważanym za znieważające? Czy może mieć taki charakter w przypadku, gdy skierowane jest do osoby będącej funkcjonariuszem publicznym, podczas pełnienia przez nią obowiązków służbowych?

    Pozdrawiam
    Agnieszka Kaszuba
  • Należy się
    10.01.2018
    Kiedy i w jaki sposób można, a kiedy nie można używać zwrotu należeć się. Jak wiadomo, niektóre użycia zwrotu należeć się mogą nosić znamiona postawy roszczeniowej, co zwykle posiada negatywne zabarwienie. Czy jednak nie chcąc być posądzonym o wspomnianą roszczeniową postawę, należy całkowicie zrezygnować z używania należy się w jakimkolwiek sensie na rzecz innych równoważnych określeń? Interesuje mnie więc kwestia, gdzie jest granica pomiędzy prawidłowym użyciem zwrotu a jego nadużyciem.
  • Jeszcze o wizażankach
    10.01.2018
    Chciałabym uściślić odpowiedź na pytanie odnośnie Wizażanek. Otóż jest to określenie społeczności kobiet powstałej wokół portalu wizaz.pl, nigdy nie spotkałam się z nim w innym kontekście. Łączy się z tym hobbystyczne zajmowaniem się wizażem, ale nie jest to warunek konieczny. Na wymienionej stronie można spotkać tytuły takie jak Wizażanki wybrały najlepszy..., Wizażanki polecają...
  • Przenumerować
    9.01.2018
    Użytkownicy języka dążą często do jego uproszczenia, gdy jest to wygodniejsze. Nie znajduję nigdzie w dostępnych mi słownikach PWN wyrazów przenumerować, przenumerowanie, przenumerowany itd., oczywiście w znaczeniu ‘zmienić (poprawić) numerację’, ‘zmiana numeracji’, ‘posiadający zmienioną numerację’. Według wyszukiwarki Google, w internecie jest ok. 3350 wystąpień tego wyrazu.
    Czy można posługiwać się tymi wyrazami?

    Z góry dziękuję serdecznie za pomoc. Pozdrawiam,
    MR
  • Bankowiec a bankier
    9.01.2018
    Szanowni Państwo,
    piszę do Państwa, ponieważ interesuje mnie, czy premiera Morawieckiego można nazwać byłym bankowcem, czy jednak byłym bankierem.

    Z góry dziękuję za odpowiedź.
    Z poważaniem
    AK
  • Brukselizm wykonywać środki zapobiegawcze
    9.01.2018
    Moja wątpliwość dotyczy środków (w domyśle – zapobiegawczych). Czy takie środki mogą być wykonane? Intuicja moja bardzo protestuje przeciwko takiemu zestawieniu. Wyszukiwarka Google zdaje się uzasadniać moją wątpliwość – dla wyrażenia wykonać środki ma 436 rekordów, które albo odsyłają do środków czystości (Możemy samodzielnie wykonać środki czystości przeznaczone do dbania...), albo wskazują na przypadkowe sąsiedztwo interesującego mnie rzeczownika z czasownikiem wykonać, np. na styku dwóch różnych zdań (Aby to zadanie wykonać, środki owe muszą mieć...).
    Wśród wyników pojawia się też kontekst pokrewny omawianemu wyżej. Ale jako takiej konstrukcji bynajmniej nie broni, zwłaszcza że wygląda na tłumaczenie (i jego kopie) urzędowego tekstu prosto z Brukseli (źródło: http://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=CELEX:22009A0515(02):
    Środki zaradcze w przypadku niewykonania
    pomagają mu w wykonaniu takich środków zaradczych
    nie można przeszkodzić w wykonaniu środków zaradczych
    mogą wykonać środki zaradcze określone w artykule IX ustęp 1, przy czym mogą wykonać te środki tylko zgodnie z treścią upoważnienia.

    Mirosław Bańko w Słowniku dobrego stylu wśród czasowników „lubiących się” z rzeczownikiem środki wymienia m.in. dysponować, korzystać (z jakichś ś.), posługiwać się (jakimiś ś.), sięgać (po jakieś ś.), stosować (jakieś ś.), używać (jakichś ś.), wykorzystywać (jakieś ś.). Niestety, w wykazie tym czasownik wykonać nie występuje.
    W związku z powyższym konstrukcję wykonać środki zapobiegawcze należy traktować jako błąd językowy, jako neosemantyzm czy może jako termin prawniczy?
  • Latynizmy
    8.01.2018
    Szanowni Państwo,
    pytanie me dotyczy zasadności użycia latynizmòw w języku polskim, który to bowiem język bazuje w znacznej mierze na łacinie, lecz jeśli następuje kreacja słowa zamieniająca latynizm, to błędem jest używanie słów obcego pochodzenia? Exempli gratia: utarło się nazywać Powstanie Kościuszkowskie mianem insurekcji, gdy prezydent firmuje albo sygnuje dokument miast go podpisać etc, ergo w jakich sytuacjach użycie słów łacińskich jest dozwolone? Z estymą, K. W.
  • Dość czy dosyć?
    8.01.2018
    Dość dobrze czy dosyć dobrze?
  • Faraonat
    21.12.2017
    Szanowni Państwo!
    Od jakiegoś czasu zastanawiam się nad tym, jak można by nazwać państwo rządzone przez faraona. Myślałem nad opcją faraonat. Takie słowo byłoby stworzone na podobnej zasadzie co chanat, kaganat, kalifat, sułtanat, emirat czy elektorat. Przemknęła mi też przez myśl wersja faraoństwo utworzone tak jak królestwo, carstwo, cesarstwo czy księstwo. Taka forma jednak brzmi w moim odczuciu brzmi nienaturalnie i błędnie.

    A jakie jest wasze zdanie na ten temat?

    Z poważaniem
    Hubert
  • Co się robi z wypowiedzią?
    20.12.2017
    Szanowni Państwo,
    czy poprawna jest łączliwość udzielić wypowiedzi? Jeśli nie, jakiego innego czasownika można użyć?

    Pozdrawiam
  • Jest od lat standaryzacja
    19.12.2017
    Szanowni Państwo,
    w procedurach związanych np. z wprowadzeniem systemu zarządzania jakością występuje słowo standaryzacja. Zauważyłem, że w angielskim odpowiedniku występuje drugie „d” (standardization), ale w naszym słowie już nie. Nie wiem, dlaczego tak jest, i chciałbym poznać Państwa wykładnię w tym temacie. Uważam, że zapożyczenie jest przekłamane i po polsku to słowo powinno brzmieć standardyzacja. Bo przecież standard, a nie standar. Prawda?

    Dziękuję za odpowiedź, pozdrawiam, A.

Zagraj z nami!

Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego