• Jeszcze o lilipucie
    18.10.2019
    Szanowna Pani Profesor,
    bardzo dziękuję za odpowiedź. Jeśli można, mam jeszcze pytanie uszczegóławiające. Rzeczywiście w internecie można znaleźć liczne przykłady użycia nazw kogut liliput, liliputek, np.: „Ma siedem kur i koguta liliputa, który ma już 15 lat”, „U babci Jasi jest kogut liliputek” itd.
    Czy można określić go skrótowo (por. np. piekarnia-liliput, sjp.pwn.pl/doroszewski) jako liliput, liliputek?
    Chodzi mi wyłącznie o aspekt językowy.
    Z poważaniem
    AD
  • Nazwiska Babini i Kross
    16.10.2019
    Szanowni Państwo,
    chciałam zapytać o odmianę nazwisk obcojęzycznych: Babini oraz Kross. Jaka będzie poprawna forma w dopełniaczu liczby mnogiej?
    Z wyrazami szacunku
  • Wokacja
    16.10.2019
    Czy istnieje w języku polskim słowo wokacja w znaczeniu: ‘nadawać się do czegoś’, ‘być powołanym do czegoś’? Mam wrażenie, ze spotkałem je w jakimś tekście.
    W języku hiszpańskim w tekstach geograficznych, które często czytam, słowo to występuje w takich konstrukcjach jak:. ...gleby najlepiej nadające się do uprawy bananów lub pszenicy i buraków (con vocación a...). W tekstach w języku polskim pisze się o glebach pszenno-buraczanych.
    Czy słowo wokacja może pojawić się w języku polskim?
  • Co zawieramy, a w co wstępujemy?
    14.10.2019
    Witam, zwracam się do Was z pytaniem odnośnie pewnego zwrotu. Mianowicie jaka forma jest prawidłowa: zawrzeć związek małżeński czy wstąpić w związek małżeński?
    Z góry dziękuje :)
  • Uważność
    14.10.2019
    Szanowni Państwo,
    nurtuje mnie stosunkowo młode słowo uważność, a w zasadzie jego nieobecność w słowniku lub choćby w Korpusie z przykładami z mowy i pisma. Wyrażenia typu trening uważności, uważnośćtu i teraz, jak i sama uważność są stosowane bardzo często w dziedzinie psychologii i coachingu.
    1. Czy można je traktować jako poprawne i posługiwać się nimi, zważywszy na uzus?
    3. Czy sądzą Państwo, że staną się pełnoprawnymi synonimami uwagi?

    Dziękuję i pozdrawiam
    Joanna
  • Kogut liliput?
    3.10.2019
    Szanowni Państwo,
    liliputka to kura o rozmiarach mniejszych niż przeciętne. Czy koguta tej rasy można skrótowo określić jako liliput, liliputek?
    AD
  • Utwórz, stwórz – po raz drugi
    3.10.2019
    Czytałam wyczerpującą odpowiedź na pytanie o czasowniki utwórz i stwórz, pani Katarzyny Kłosińskiej.
    Zastanawia mnie, jak odnieść się do konkretnego sformułowania stwórz drzewo genealogiczne. Czy nie lepiej brzmi: utwórz drzewo genealogiczne? Mam na myśli sytuację, kiedy chcemy takie drzewo rozpocząć od zera i w ramach strony internetowej.
    Bardzo jestem ciekawa Pana/Pani opinii i z niecierpliwością czekam na odpowiedź.
    Pozdrawiam serdecznie,
    Ruski Kosmonauta
  • Szpital, ale hospitalizacja
    1.10.2019
    Dlaczego w języku polskim używamy słowa szpital, ale jako słowo pochodne od niego występuje hospitalizacja? W angielskim pochodzi ono od hospital i jest to zrozumiałe. Ale dlaczego w polskim także tak jest?
  • Forma żeńska od choreg
    23.09.2019
    Problem dotyczy starożytności, ale dyskutowany jest mocno w ostatnich dziesięcioleciach... SJP zna termin choreg – ja muszę użyć żeńskiej formy. Per analogiam: biologbiolożka, ale strategstrateżka już nie znalazłem. Czy użycie formy choreżka bez przypisu w tekście jest uzasadnione, bo dociekliwy czytelnik i tak wpadnie na właściwy trop i ewent. poszuka w słowniku chorega?
  • Przewodniczący czy przewodnicząca?
    23.09.2019
    Czy kiedy piszemy (ogólnie) o stanowiskach obsadzanych przez kobiety, używamy formy żeńskiej? Chodzi mi o zdania w stylu: Na przewodniczącego/przewodniczącą (?) wybrano Annę Kowalską. Chcę dostosować się do zalecenia o używaniu form żeńskich (bo w nie wierzę), ale to nadal forma męska jest neutralna, a podczas wyborów nie wiedziano jeszcze, kto zostanie wybrany. Innymi słowy, forma przewodniczącą byłaby chyba achronologicznym „spoilerem”?
  • Dowciapkować
    20.09.2019
    Dzień dobry, chciałbym zapytać o słowo wymyślone przeze mnie, czyli dowciapkować. Użyłem go w kontekście: Jasiu, bardzo proszę dowciapkuj sobie na przerwie. Czy wyraz wymyślony przeze mnie może mieć zabarwienie pejoratywne, wulgarne? Bardzo proszę o odpowiedź, jest to dla mnie bardzo ważne.

    Z góry dziękuję
  • Za dwa dni kalendarzowo
    17.09.2019
    Czy istnieje określenie czasu jako za dwa dni kalendarzowo, nie ma słowa kalendarzowo w słowniku i jak to rozumieć? Czy można mówić za dwa dni i myśleć o dniach kalendarzowo, nie dzień jako 24 h, bo jeśli mówię właśnie tak to jak to rozumieć kalendarzowo czy dobowo jako 2x 24h?
  • Na pewno a z pewnością
    17.09.2019
    Witam, jaka jest różnica między stwierdzeniem: na pewno a z pewnością?
  • Rozum a rozsądek
    16.09.2019
    Szanowni Państwo!
    W pewnej książce (tłumaczonej z angielskiego) w jednym z wydań słowo Rozsądek zostało zastąpione przez Rozum. Czy Rozum i Rozsądek to to samo, a jeśli nie, to czym się różnią?

    Z poważaniem Witold Dociekliwy
  • Kotlet słoneczny
    13.09.2019
    Dzień dobry,
    jestem ciekawa skąd wziął się wyraz słoneczny, gdy mówimy o kotlecie słonecznym.
    Pozdrawiam
  • Dalbliża
    12.09.2019
    Czy analogicznie do słowa dal (od daleko) można utworzyć słowo bliż (od blisko)?
  • Nazwy dokumentów
    12.09.2019
    Dzień dobry. Mam jedno pytanie, które od dawna mnie nurtowało. Czym różni się legitymacja (szkolna, służbowa) od np. karty (rowerowa), dowodu (osobistego) lub od prawa (jazdy).
  • Jak nazwać dwie pierwsze dekady stulecia?
    12.09.2019
    Szanowna Poradnio!
    Urodziłem się w latach siedemdziesiątych XX wieku. Dorastałem w latach osiemdziesiątych i dziewięćdziesiątych. A moja córka, urodzona w 2007 r., dorastała w jakich latach? Dwutysięcznych? Jednostkowych? A teraz (2019) jakie mamy lata? Naste? Czy jedynie możemy je nazwać pierwszą i drugą dekadą XXI w.?
    Z góry dziękuję za pomoc.
  • Preorder
    15.07.2019
    Chciałbym prosić o ocenę użycia słowa preorder w następującym zdaniu: Komputer kupimy od (...), a na razie otworzono możliwość składania preorderów. Czy uzasadnione jest użycie tego typu zapożyczeń w sytuacji gdy możliwe jest znalezienie często używanego rodzimego odpowiednika (dostępny w przedsprzedaży) i jaką poradnia ma opinię na temat zastępowania często używanych polskich słów ich angielskimi odpowiednikami? Czy nie jest to zubażanie języka?

    Z poważaniem,
    Borys
  • Wyżlebiony
    11.07.2019
    Szanowni Eksperci,
    czy znane jest Państwu słowo wyżlebiony? Od czasu do czasu posługuję się nim (jak zdecydowanie bardziej pospolitym wyrazem wyżłobiony), ale – jak widzę – słowniki go nie notują, natomiast edytory tekstu podkreślają je straszną czerwoną linią. Kwerenda w Google nie zwraca użytecznych wyników, poza takimi, które sugerują, że może kilka osób w Polsce takie słowo zna, być może nawet w podobnym znaczeniu, ale często kontekst jest zbyt krótki, aby jednoznacznie to ocenić.
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego