pragmatyka

To skarbnica informacji o tym, których wyrazów i wyrażeń używać w określonych sytuacjach, jaki wpływ na znaczenie lub rozumienie tekstu ma sytuacja, kontekst, nadawca lub odbiorca. Dowiesz się tu: jak zwracać się do określonej osoby; kiedy stosować wielką literę w zwrotach grzecznościowych; jak pisać tytuły naukowe lub stanowiska w formach adresatywnych; czy można napisać ?Witam? w e-mailu; kiedy zrozumiały jest zwrot ?Jestem samochodem?.

  • Szanowni Państwo

    7.11.2021

    Dzień dobry. Mam pytanie dotyczące powitalnego zwrotu grzecznościowego w korespondencji. Kiedy piszemy do osób fizycznych, stosujemy zwrot  Szanowna Pani, Szanowny Pani lub Szanowni Państwo. Czy w korespondencji kierowanej do firm, czy instytucji takich jak policja, prokuratura czy sądy, zwrot Szanowni Państwo jest poprawny? Jeżeli nie, to proszę o zaproponowanie bardziej stosownego.

    Dziękuję i pozdrawiam. Barbara

  • Kiedy wielka litera przy nauczycielce?

    7.11.2021

    Dzień dobry.

    Proszę o wsparcie nasze panie nauczycielki.

    Czy panie nauczycielki powinnam napisać z dużej litery?

  • Piszemy do instytucji

    4.11.2021

    Dzień dobry. W firmie, w której pracuję mamy zasadę, że jeżeli piszemy do osoby fizycznej, to witamy się z nią zwrotem grzecznościowym  Szanowna Pani, Szanowny Panie lub  Szanowni Państwo. Jeżeli natomiast piszemy do jakiegoś przedsiębiorstwa lub instytucji takich jak sąd, prokuratura czy policja, to czy zwrot Szanowni Państwo jest odpowiedni? Jeżeli nie, to proszę o propozycję innego zwrotu, bardziej właściwego. Dziękuję i pozdrawiam. Barbara

  • Wulgaryzmy a cenzura

    31.10.2021

    Szanowni Państwo,

    jeśli w telewizyjnym programie informacyjnym przedstawiana jest wypowiedź jakiegoś manifestanta, który używa słowa „dupa”, to powinno być ono ocenzurowane, czy też nie zawsze jest to koniecznie? Czy inaczej byłoby z występem kabaretowym, w którym przedstawiano by utwór „Ballada o kasjerze” W. Młynarskiego? Czy wybitny wytwór kultury (np. kultowy film), w którym występują wulgaryzmy powinien być ocenzurowany, jeśli przedstawiany jest bardzo szerokiej, przypadkowej publiczności?

  • Ironia w celu pochwalenia

    29.10.2021

    Dzień dobry, czy ironia może zostać użyta w celu pochwalenia drugiej osoby?

  • Jak mówić do księdza?

    20.10.2021

    Szanowni Państwo,

    mój syn jest ateistą, i w związku z tym nie uczęszcza na zdjęciach z religii. W szkole zwrócono mu uwagę że niepoprawnie wita (dzień dobry) oraz tytułuje (per pan) księdza.

    Jak poprawnie powinien zwracać się do księdza ateista?


    Dziękuję bardzo za odpowiedź


    Pozdrawiam

  • My rozluźniające

    29.09.2021

    W supermarkecie kasjerka zamiast „Dzień dobry” powiedziała do mnie „Mamy aplikację?”. Nie mam żalu o brak przywitania, bardziej mnie zastanawia aspekt językowy. Czy to mieści się chociaż w normie użytkowej, potocznej? Domyślam się, że znaczy to „Dzień dobry, czy ma pan aplikację naszego sklepu?”. Jednak czy używanie pierwszej osoby liczby mnogiej zwracając się do kogoś, jest poprawne? Kiedyś co prawda mówiło się w Polsce na „wy”, jednak chyba nie na „my” zwracając się do kogoś?

  • głusi i głuchoniemi

    5.09.2021

    Czy określnie głuchoniemy ma choć w niewielkim stopniu zabarwienie pejoratywne? Czy jest to być może okreslenie już dziś przestarzałe? Czy można je stosować jako synonim słowa niesłyszący?

  • Czy zaklęcia to apelatywy?

    30.07.2021

    Dzień dobry. Nurtuje mnie rozróżnienie między onimami, a apelatywami. O ile informacji co traktować jako onim/bionim/.../itd. jest wiele, o tyle co traktować jako apelatyw już mniej. Nurtują mnie nazwy czarów w książkach o Harrym Potterze. Czy nazwa czaru- "cruciatus" jest onimem, czy może apelatywem i czy klasyfikuje się tak samo jego inkantację "crucio"? Prace skupiające się na onimach w tej serii omijają czary. Dlatego że są apelatywami?

    Z wyrazami szacunku,

    B.

  • Witam

    26.07.2021

    Dzień dobry.

    Proszę o rozwianie wątpliwości albowiem drążę kwestię Witam jako słowa rozpoczynającego treść korespondencji mailowej. Zagłębiając się w temat, próbuję zrozumieć, dlaczego jest ono niewłaściwe. Najczęściej padającym argumentem jest to, iż to gospodarz wita, i tu mam problem. Skąd się to wzięło? Nigdzie nie jest to wyjaśnione. Jaka jest etymologia wyrazu i jego dosłowne znaczenie? Dlaczego to nie przybywający wita gospodarza? Czy jest to tylko niestosowne czy niepoprawne językowo?

  • Obraźliwość

    11.06.2021

    Witam.

    Proszę i interpretacje znaczenia zwrotu: Krzywdę robisz logice. Krzywdę robisz czytelnikom – zamieszczone na forum.

    Jaki mają charakter – czy są obraźliwe?

    Pozdrawiam

  • Rozmawiamy z profesorami

    18.05.2021

    Dzień dobry,

    chciałem zapytać jak powinienem się zwracać w rozmowie z dwoma profesorami? Czy powinienem mówić  Panowie profesorowie? Ponieważ jak przepatrzyłem Internet to wydaje się, że ten zwrot jest najbardziej poprawny, aczkolwiek mi on nie pasuje.

    Z góry dziękuję za odpowiedź.


    Z wyrazami szacunku

  • Z czym łączyć państwo

    15.05.2021

    Mówi się: byli Państwo czy byliście Państwo? Spotykałam się z różną formą czasownika przed słowem Państwo, lecz nie wiem, która jest poprawna.

  • Jeszcze o kardynale

    15.04.2021

    Odnośnie porady dot. księdza kardynała.

    Czy nie jest tak, że w polskiej etykiecie po prostu przyjęło się mówić do mężczyzny świeckiego pan, a do duchownego ksiądz? Ksiądz kardynał, to jak np. pan generał albo pan profesor. To drugie to jakiś stopień lub tytuł zawodowy. Jeśli chcemy mówić bez tytułów, powiemy odpowiednio proszę księdza lub proszę pana.

    Zaś w nazwie ulicy nie używa się pana, ale jednak jeśli ulicy patronuje duchowny bez tytułów, to zwykle jest to ulica księdza X.

    Łukasz

  • Ekspresja rynsztoka

    13.04.2021

    Dzień dobry.

    Słowo rynsztok jak czytam w słowniku nie jest w żaden sposób obraźliwe. Jak natomiast będzie wyglądała sytuacja przy stwierdzeniu towar wyciągnięty z rynsztoka? Czy będzie już obraźliwe lub pogardliwe?.

    Pozdrawiam Łukasz

  • lek. med.

    24.03.2021

    Dzień dobry!

    Proszę o odpowiedź na pytanie, czy poprawną formą jest nadal skrót lek. med. przed imieniem i nazwiskiem lekarza, czy też obecnie używa się jedynie skrótu lek..

    Pozdrawiam

  • Szanowni! czy Szanowne!

    20.03.2021

    Dzień dobry,


    często listy rozpoczynamy od formy  Szanowni. Jeśli list jest skierowany do kobiet lub w większości kobiet, czy należy pisać  Szanowne? Czy też forma Szanowni to tylko skrót od Szanowni Państwo?

  • żeńskie nazwy stanowisk

    6.03.2021

    Witam!

    Mam problem z żeńskimi formami nazw takich stanowisk, jak konserwator zabytków, kurator oświaty, dyrektor generalny. Jak jest poprawnie: wojewódzka konserwator zabytków Anna Kowalska czy wojewódzki konserwator zabytków Anna Kowalska? Podobnie sprawa wygląda z kuatorem: wojewódzka czy wojewódzki kurator oświaty Anna Kowalska?

    Dziękuję i pozdrawiam

  • Dodatkowe funkcje partykuły nie

    10.01.2021

    Dzień dobry,


    Czasami można usłyszeć zdania względne z przeczeniem:

    Spytam ją, czy NIE chciałaby pójść ze mną do teatru.


    Od strony logicznej jest ono dziwne, bo raczej nie zakładamy od razu odpowiedzi negatywnej. Moim zdaniem lepiej powiedzieć:

    Spytam ją, czy chciałaby ze mną pójść do teatru.


    Co innego gdy nasza intencja jest przeciwna, np.:

    Sprawdzę, czy w szafce NIE ma karaluchów. - a nie "...czy są karaluchy", bo raczej nikt nie chciałby ich mieć.


    Czy takie zdania rządzą się taką regułą?

  • Do usłyszenia

    1.01.2021

    Dzień dobry,

    w trakcie nauczania zdalnego nawija się pytanie dotyczące relacji ucznia z nauczycielem. Czy nie będzie afrontem, kiedy powiem Do usłyszenia jako uczeń do nauczyciela? W jednym z wątków w poradni forma Do usłyszenia jest wskazywana jako bardziej formalna, jednak nie wiem, czy przekłada się to na warunki szkolne (uczeń - nauczyciel).

    Z góry dziękuję.

    Jakub T.

Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego