odmiana

 
Podajemy rozstrzygnięcia wszelkich problemów związanych z odmianą słów: czy dane słowo w ogóle się odmienia, jak je odmieniać, czy ma liczbę mnogą, czy dopełniacz ma końcówkę ?u czy ?a, jak brzmi w czasie przyszłym, jaki jest jego wołacz.
  • Się a siebie
    5.06.2020
    Szanowni Państwo!

    Czy następujące frazy można stosować zamiennie, czy mają takie samo znaczenie? …wyraża się w decyzji grupy i …wyraża Siebie w decyzji grupy (tak, duże S).

    Z poważaniem
    Witold Dociekliwy
  • Deptam czy depczę?
    4.06.2020
    Chodzi o formy typu deptam. W 2005 r. p. Artur Czesak napisał, że „warto by dokonać analizy nasuwających wątpliwości czasowników i być może normę zliberalizować” https://sjp.pwn.pl/poradnia/haslo/Plukasz-Plucze;6414.html.
    Minęło 15 lat. Czy coś się w tym temacie dzieje? Czy ktoś analizuje, liberalizuje? W jakim trybie i kiedy takie decyzje normatywne są podejmowane?
    Od czterech lat deptam jest w Wiktionary https://pl.wiktionary.org/wiki/depta%C4%87 i w Słowniku gramatycznym języka polskiego http://sgjp.pl/leksemy/#255636
  • Pomarańcza, kafelek
    3.06.2020
    Szanowni Państwo,
    czy (niepoprawne) formy ten pomarańcz i ta kafelka to regionalizmy? W latach 90. na Górnym Śląsku nie usłyszałam chyba nigdy form ta pomarańcza i ten kafelek, przez co długo żyłam w nieświadomości.

    Z góry dziękuję za odpowiedź.

    Z poważaniem
    Czytelniczka
  • Ja w domum, a ty w pracyś
    27.05.2020
    Dzwonię do znajomej i pytam: W domuś. Poprawne. Ona zaś odpowiada: W domum. Też może być?
    Dziękuję za wyjaśnienie.
    Anna K.
  • Forma nazwiska w dokumentach
    26.05.2020
    Szanowni Państwo,
    proszę o pomoc. Nazywam się Małgorzata Cholewa, pracowałam w wielu zakładach pracy i na wszystkich dokumentach np. umowa o pracę jest napisane Cholewa Małgorzata. Natomiast u męża (Mariusz Cholewa) jego zakład pracy na wszystkich dokumentach ma zmienione nazwisko na: Cholewą, Cholewę (np. umowa o pracę między zakładem..... a panem Mariuszem Cholewą), inny dokument Mariusza Cholewę itd. Pani z biura uparcie twierdzi, że może tak pisać, jak ona chce. Czy tak powinno być? Kto tu ma rację ?
  • Rodzaj chili
    21.05.2020
    Czy chili to to chili, czy (ta) papryczka chili?
    Z kulinarnymi pozdrowieniami
    D.
  • Terminy muzyczne
    21.05.2020
    Dzień dobry!
    Jestem muzykiem i chciałabym się dowiedzieć, czy włoskie określenia notacji muzycznej powinniśmy odmieniać przez przypadki. Przykładowo: „Nie! Tam nie było staccata (staccato?)”, „Tam gdzie masz te glissanda (glissando?) [...]”, „Teraz gramy od allegretta scherzanda/adagia cantabile (allegretto scherzando/adagio cantabile?)”.
  • Zmiana klimatu
    19.05.2020
    Mam problem z oceną poprawności językowej terminu zmiana klimatu. W języku angielskim funkcjonuje on w liczbie pojedynczej climate change. W Polsce niestety rozwinęła się forma liczby mnogiej: zmiany klimatu, zmiany klimatyczne, która jest wg części specjalistów geografów niepoprawna, ponieważ nie ma wielu zmian – jest jedna, globalna zmiana klimatu. Ale czy w punktu widzenia językowego forma mnoga nie jest poprawna? Czy jest jakieś oficjalne stanowisko w tej kwestii?
    Pozdrawiam.
  • Mem
    19.05.2020
    Chciałbym spytać, jaka jest poprawna odmiana słowa mem (chodzi o internetowy obrazek) w bierniku: Stworzyć Mem czy Mema. Słownik podaje, że wyraz ten jest w bierniku nieodmienny, jednak spotykam się z formą mema.
  • Czasownik dokonany w czasie przeszłym
    19.05.2020
    Posiadając przykładowy czasownik zarezerwowano (czas przeszły, aspekt dokonany), czy poprawne są następujące opisy oraz czy któryś ze sposobów opisu jest preferowany:
    – czasownik dokonany w czasie przeszłym,
    – czasownik w aspekcie dokonanym czasu przeszłego,
    – czasownik w czasie przeszłym w aspekcie dokonanym?

    Pozdrawiam i dziękuję za wszystkie udzielane w poradni odpowiedzi
  • Wygraj robot czy wygraj robota?
    12.05.2020
    Które zdanie jest poprawne: Wygraj robota kuchennego czy Wygraj robot kuchenny?
  • jeden kafelek – cała gama kafelków
    12.05.2020
    Ostatnio w TV usłyszałam mamy całą gamę kafelków – czy to poprawna forma? Mam wrażenie, że powinno być (kogo, czego) kafelek.
  • Nowy Świat
    5.05.2020
    Szanowna Pani Profesor,

    Właśnie powstaje radio „Nowy Świat”. W założeniu nazwa radia miała się kojarzyć z otwartością, wolnością, tolerancją oraz z nowym otwarciem.

    Kiedy zaczęliśmy używać tej nazwy, zrodził się dylemat czy mówić w dopełniaczu Nowego Świata czy Nowego Światu. Część z nas uważa, że ta druga wersja dotyczy nazw własnych np. ulicy (na rogu Nowego Światu), czyli dotyczyłaby również naszego radia. Jednak serce i intuicja ciągnie do wersji pierwszej.

    Czy Pani Profesor może ten problem rozstrzygnąć?
    Pozdrawiam serdecznie
    Magda Jethon
  • Awokado
    28.04.2020
    Kiedy mój dwuipółletni syn powiedział ostatnio nie ma awokada, odruchowo poprawiłam go, że mówi się zawsze awokado – wszak w słownikach to słowo figuruje jako nieodmienne. Zaczęłam się jednak zastanawiać: dziecko wiele razy słyszało kina, radia, żelazka itp. i automatycznie zastosowało tu tę samą regułę. Dlaczego nie mielibyśmy tak mówić? Nasz język przecież radzi sobie z taką odmianą.
  • Linia lotnicza czy linie lotnicze?
    28.04.2020
    Szanowni Państwo!
    Mam pytanie dotyczące sformułowania linia lotnicza dla określenia przedsiębiorstwa lotniczego: czy jest dopuszczalne użycie liczby pojedynczej? Czy należy używać liczby mnogiej: linie lotnicze (tak jak jest podane w Słowniku języka polskiego PWN)? Czy obie formy są poprawne? Czy w jakimś kontekście lepsze byłoby użycie liczby pojedynczej?

    Z wyrazami szacunku
    Adam Depta
  • Lhotse
    20.04.2020
    Szanowna Poradnio!
    Czy da się ustalić rodzaj gramatyczny Lhotse, czwartego szczytu Ziemi? Będę wdzięczna za podpowiedź.
    Serdecznie pozdrawiam
    Mira Perlińska
  • Eks
    17.04.2020
    W Słowniku gramatycznym języka polskiego [http://sgjp.pl/leksemy/#81096/eks] rzeczownik eks jest rozbity na dwa hasła: żeńskie (nieodmienny) oraz męskie (odmienny). W Internecie naszych eksów też trochę się znajdzie. Tymczasem w słowniku PWN-u wciąż jest tylko eks – ndm. Czy odmiana znajdzie się już w najbliższych wydaniach?
  • Odmiana wyrazu angielskiego w polskim tekście
    15.04.2020
    Szanowni Językoznawcy,

    czy jeśli w skład nazwy hipotetycznej firmy wchodzi angielskie słowo Project i chcielibyśmy je odmienić – w miejscowniku otrzymamy Projekcie czy jednak Projeccie?

    Pozdrawiam i serdecznie dziękuję za odpowiedź.

    Anna
  • Odmiana nazw sądów i wydziałów
    8.04.2020
    Czy prawidłową praktyką jest dokonywanie odmiany przez przypadki nazw wydziałów sądów oraz oddzielanie od siebie oznaczenia sądu i jego wydziału przecinkiem? Które z poniższych form zapisu są poprawne?
    Wyrok Sądu Okręgowego w Krakowie, I Wydział Cywilny z 17 marca 2020 r.
    Wyrok Sądu Okręgowego w Krakowie I Wydział Cywilny z 17 marca 2020 r.
    Wyrok Sądu Okręgowego w Krakowie, I Wydziału Cywilnego z 17 marca 2020 r.
    Wyrok Sąd Okręgowego w Krakowie I Wydziału Cywilnego z 17 marca 2020 r.
  • Chrupki, rodzynki
    2.04.2020
    Jaka forma jest poprawna: rodzynek czy rodzynka, chrupek czy chrupka?

    Serdecznie pozdrawiam,
    Beata Różańska
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego