odmiana

 
Podajemy rozstrzygnięcia wszelkich problemów związanych z odmianą słów: czy dane słowo w ogóle się odmienia, jak je odmieniać, czy ma liczbę mnogą, czy dopełniacz ma końcówkę ?u czy ?a, jak brzmi w czasie przyszłym, jaki jest jego wołacz.
  • Podmiot
    20.03.2019
    Jaki rodzaj i jaką formę w liczbie mnogiej ma podmiot w znaczeniu ‘osoba fizyczna lub prawna mogąca mieć prawa i obowiązki’? Chciałoby się zastosować analogię do słowa powód, które w znaczeniu osobowym daje formę powodowie. A zatem: Podmioty nie są znane czy Podmioci (podmiotowie) nie są znani?
  • Joe Doe
    19.03.2019
    Szanowni Państwo,
    jak należy odmieniać angielskie imię i nazwisko Joe Doe?

    Z poważaniem
    Anna Pachocka
  • Pięcioro studentów czy pięciu studentów?
    13.03.2019
    Czy określenie pięcioro studentów jest poprawne? Jak się ma do pięciu studentów?

    Dziękuję z góry.
    E
  • Sto pierwszy raz, dawniej też: setny pierwszy raz
    13.03.2019
    W Latarniku Henryka Sienkiewicza jest zdanie Zepchnięty sto razy, rozpoczynał spokojnie swoją podróż po raz setny pierwszy. Na winietach przedwojennych gazet znajdują się informacje w rodzaju rok setny dwudziesty trzeci. Czy to znaczy, że taka forma liczebnika porządkowego była kiedyś poprawna?
  • Zaimek jaki
    13.03.2019
    Dlaczego jaki to rodzaj zaimka? Jest tyle wyrażeń, że mi się wszystko miesza. Gubię wszytko słówkach.
  • Logo
    11.03.2019
    Profesor Bańko w poradzie z 2003 roku informuje, że logo w języku potocznym jest jak najbardziej odmienne, tymczasem niemal 16 lat później słowniki dalej nie notują jego odmiany – nawet w polszczyźnie potocznej. Dlaczego? To słowo (jak właściwie prawie wszystkie) aż kusi, żeby je odmieniać.
  • Zbroja
    8.03.2019
    Zwracam się z pytaniem, o odmianę nazwiska Zbroja. Idąc za wzorcem odmiany, jeśli chcę zaprosić panią i pana o tym nazwisku, to powinnam zaprosić państwa Zbrojów. Niestety, brzmi to dla mnie dość dziwnie, dlatego chciałam się upewnić, czy mój tok rozumowania jest poprawny.
    Będę wdzięczna za pomoc.
  • Gothic – Gothica, z Gothikiem
    8.03.2019
    Od jakiegoś czasu dyskutujemy nad poprawną deklinacją obcej nazwy własnej Gothic. Spór dotyczy tego czy zamieniać c na k tylko, gdy jest ono zmiękczane, tj. wyłącznie w narzędniku (Gothikiem), czy w każdym przypadku oprócz mianownika, tj. Gothic, Gothika, Gothikowi, etc.

    Z góry dziękuję za odpowiedź.
  • Dwikozy
    8.03.2019
    Zwracam się z uprzejmą prośbą o wyjaśnienie, w jaki sposób należy odmieniać nazwę miejscowości Dwikozy. W rejonie Sandomierza większość mieszkańców powie,
    że pochodzi z Dwikóz. Z kolei odmiana np. w słownikach dostępnych w Internecie wskazuje,
    by stosować formę Dwikozów.
    Mam dylemat czy być poprawnym i narażać się na lekką śmieszność wśród mieszkańców, czy świadomie mówić oraz, co bardziej bolesne, pisać z błędem.

    Dziękuję za opinię.

    Z poważaniem
    Robert Piwko
  • Frawaszi
    5.03.2019
    Słowo frawaszi wg różnych źródeł jest odmienne albo nie. Jeśli zatem je odmieniać, to według jakiego wzorca? Jaką postać będzie miał mianownik liczby mnogiej?
  • Wyrażać siebie a wyrażać się
    5.03.2019
    Szanowni Państwo!
    Interesuje mnie różnica między zdaniami:
    Dla naszego grupowego celu istnieje tylko jedna ostateczna władza – miłujący Bóg, tak jak może On wyrażać Siebie w naszym grupowym sumieniu.
    Jedyną i najwyższą władzą w naszej wspólnocie jest miłujący Bóg, jakkolwiek może się On wyrażać w sumieniu każdej grupy.

    W sumie interesuje mnie tylko różnica, o ile jest jakaś, między wyrażaniem się a wyrażaniem Siebie. Moim zdaniem to nie to samo, ale...

    Z poważaniem – Cain
  • Ile państwa?
    5.03.2019
    Szanowni Państwo,
    spotkałam się z formą Szanowni Państwa. Ktoś powiedział mi, że używa się tego, gdy zwracamy się do różnych grup – państw. Znalazłam około 1500 wyników w Googlach, nawet na stronie gov.pl.

    Będę bardzo wdzięczna za komentarz.

    Z poważaniem,
    Urszula Chybowska
  • Z końcówką czy bez?
    4.03.2019
    Szanowni Państwo,
    w jednej z książek spotkałam się z nową dla mnie konstrukcją: Umyłyśmy ręce i zaczęły jeść kolację czy Poszliśmy do domu i zjedli kolację. Tego typu przykłady przewijały się przez cały utwór, czy taka forma jest poprawna i wolno jej używać?
    Bardzo dziękuję.
  • Wszcząć w czasie przyszłym
    4.03.2019
    Szanowni Państwo,
    na pytanie o formę czasownika wszcząć w czasie przyszłym Mirosław Bańko odpowiedział w poradni, że „czasownik wszcząć nie jest używany w czasie przyszłym”. Katarzyna Kłosińska z kolei na to samo pytanie odpisała: „Formy czasu przyszłego czasownika wszcząć to wszcznę, wszczniesz, wszcznie, wszczniemy, wszczniecie, wszczną”. Którą opinię uznać za obowiązującą?

    Z wyrazami szacunku
    Przemysław Trębacz
  • Oko jako nazwisko
    1.03.2019
    Szanowni Państwo,
    dlaczego nazwisko Oko odmieniamy tak jak nazwiska Kościuszko, a nie jak rzeczownik pospolity oko. Wiem, że nazwiska słowiańskie zakończone na -o odmieniamy wedle deklinacji żeńskiej, gdy przed -o występuje spółgłoska twarda, zaś według deklinacji męskiej, gdy spółgłoska ta jest miękka. Interesuje mnie jednak, dlaczego nazwisko Oko powinniśmy odmieniać jako Oki, Oce, Okę..., a nie jako Oka, Oku itd. Tłumaczy to po prostu tradycja czy może chodzi o głębsze racje merytoryczne?
  • Bohater w liczbie mnogiej
    1.03.2019
    Jaka jest poprawna pisownia: bohaterzy czy bohaterowie?
  • Zszyć czy zeszyć
    1.03.2019
    Szanowni Państwo,
    zwracam się z uprzejmą prośbą o wyjaśnienie, która z form dzisiaj jest bardziej poprawna: zszyć czy zeszyć. Poszukując informacji w tej kwestii gdzieś znalazłam, że jedna i druga forma jest poprawna, koleżanka polonistka twierdzi, że tylko forma zszyć.

    Z góry bardzo dziękuję za pomoc.

    Z poważaniem
    Anna S.
  • Apostrof
    12.02.2019
    Czy apostrof postawiony niepotrzebnie w odmianie nazwiska obcego jest błędem ortograficznym czy interpunkcyjnym? Znalazłam w Internecie różne klasyfikacje. Chodzi o zapis (kogo? co?) van Gogh’a.
  • Co na końcu?
    12.02.2019
    Dzień dobry,
    chciałabym zapytać, która forma jest poprawna:
    1. On widzi Was. A Wy widzicie jego?
    2. On widzi Was. A Wy widzicie go?

    Moim zdaniem forma 1 – z uwagi na szyk zdania i nacisk na ostatnie słowo. Jego to poprawna forma biernika, najwłaściwsza przy takim szyku. Mam rację?

    Z góry dziękuję za rozstrzygnięcie sporu :)
    Z pozdrowieniem
    Iza Bogus
  • Wyrażać siebie czy wyrażać się?
    8.02.2019
    Szanowni Państwo!
    Intryguje mnie różnica w zdaniach: Istnieje tylko jedna ostateczna władza – miłujący Bóg, tak jak może On wyrażać Siebie w naszym grupowym sumieniu oraz Istnieje tylko jedna ostateczna władza – miłujący Bóg, tak jak może się On wyrażać w naszym grupowym sumieniu. Czy wyrażać się i wyrażać siebie to jedno i to samo? Czym się różnią? Czy interpunkcja w tych zdaniach jest poprawna?

    Z poważaniem – Maria Witek
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego