odmiana

 
Podajemy rozstrzygnięcia wszelkich problemów związanych z odmianą słów: czy dane słowo w ogóle się odmienia, jak je odmieniać, czy ma liczbę mnogą, czy dopełniacz ma końcówkę ?u czy ?a, jak brzmi w czasie przyszłym, jaki jest jego wołacz.
  • W końcuś mężczyzną się stał, czyli o formach aglutynacyjnych
    21.09.2018
    Dzień dobry,
    jest w użyciu taka dziwna konstrukcja: W końcu mężczyznąś się stał. Zakładam, że jest to „ciężki” regionalizm, natomiast interesuje mnie, jak się ta konstrukcja nazywa? Zakładam też, że nie jest specjalnie popularna – ale może się mylę?

    Dziękuję za odpowiedź.
  • Pomarańcza
    20.09.2018
    Jaki rodzaj gramatyczny powinien mieć rzeczownik pospolity: pomarańcz, czy pomarańcza?
  • Zjadłem kilka fluszernów
    20.09.2018
    Jak należy odmienić wymyśloną nazwę cukierków w kształcie kostek? Chodzi o nazwę flurszen/Flurszen. Czy powinno być np.: zjeść flurszen, kilka flurszenów, kostek flurszenów, czy to wyraz nieodmienny jak np. rafaello.
  • Sędzia piłkarska
    20.09.2018
    Dzień dobry,
    mam pytanie odnośnie poprawności pisania nazwy zawodu. Jest sędzia piłkarski. Czy stosowane w mediach wyrażenie sędzia piłkarska, odnoszone do kobiety jako sędziego, jest poprawne?
  • Pomarańcza
    18.09.2018
    Szanowny Panie profesorze!
    Jestem uczennicą klasy ósmej szkoły podstawowej. Za kilka miesięcy będę zdawać egzamin ósmoklasisty z języka polskiego. Chciałabym się do niego jak najlepiej przygotować. Bardzo proszę Pana profesora o udzielenie mi odpowiedzi, które mnie nurtuje. Jaki rodzaj gramatyczny powinien mieć rzeczownik pospolity, aby były pisany i wymawiany poprawnie pomarańcz czy pomarańcza?
  • Żuraw
    13.09.2018
    Słowo żuraw jako dźwig lub urządzenie studzienne odmieniamy zazwyczaj tak samo jak żuraw – nazwę ptaka. W tłumaczeniach z innych języków na polski spotykam się z formą żurawów zamiast żurawi, co może wynikać z błędu – ale z drugiej może też świadczyć o poprawności, bo piszą tak ludzie „nieosłuchani”, być może trafnie kierując się ogólnymi regułami odmiany.
    Proszę o odpowiedź, gdyż mam wrażenie, że oba sposoby odmiany są językowo niedoskonałe.

    Z wyrazami szacunku,
  • Dwa uszka, ale dwoje uszu
    11.09.2018
    Dzień dobry,
    chciałabym się poradzić w kwestii formy dwa uszka (w znaczeniu części ciała, w tekście przeznaczonym dla dzieci). Znalazłam taki wątek w poradni PWN, ale nie rozsądza on jednoznacznie problemu i pozostawia sprawę raczej otwartą: https://sjp.pwn.pl/poradnia/haslo/Dwa-oczka-a-dwoje-oczek;17714.html

    W literaturze dziecięcej to raczej popularna forma. Czy jest ona dopuszczalna i można ją stosować w materiałach dla dzieci w nauce przedszkolnej?

    Pozdrawiam
    AMZ
  • Liczne kłopoty z borówką
    6.09.2018
    Która forma jest poprawna: uprawiam borówkę Bluegold czy uprawiam borówkę Bluegold'a?
    Z poważaniem
    Czesław Nieplowicz
  • Psikaćpsiknąć
    5.09.2018
    Szanowni Państwo,
    czy istnieje poprawna forma dokonana czasownika psikać w znaczeniu ‘rozpylać wodę’? Wydaje mi się że w języku mówionym używa się czasem popsikać lub zpsikać, nie mogę jednak znaleźć żadnych informacji na ten temat.
  • Lód czy lody?
    26.06.2018
    Spotykam się czasami z zapytaniem o chęć zjedzenia zimnego deseru w postaci Czy chcesz loda?. Mi to się raczej kojarzy z propozycją o charakterze erotycznym. Z tego co kojarzę, słowo lody (w kontekście chłodnej przekąski) nie posiada liczby pojedynczej (analogicznie do „jednego spodnia” – nie ma czegoś takiego, są jedynie spodnie). Czy forma Chcesz loda? jest poprawna (w odniesieniu do deseru, bo co do drugiego znaczenia nie mam wątpliwości), czy zawsze powinno się pytać o lody?
  • Espresso
    25.06.2018
    Czy dopuszczalna jest odmiana słowa espresso przez przypadki? Rzadko się spotykam z takimi próbami, ale zasadna wydaje się analogia do innych zapożyczeń (np. metro, radio), które wraz z przyswojeniem w języku polskim stały się odmienne.
  • Piłkarze jako orły
    22.06.2018
    Szanowni Państwo,
    w związku z mundialem chciałbym zadać pytanie o rozwiązanie następującej wątpliwości.

    Która z form jest poprawna: Wesprzyj naszych orłów czy Wesprzyj nasze orły?

    Z góry dziękuję za odpowiedź.
  • Pani major
    21.06.2018
    Czy można odmieniać męskie tytuły, odnosząc się do kobiety? Jako przykład podam majorze, majora, z którym spotkałem się wielokrotnie m.in. w filmach, gdzie zawsze odmieniano, co wydaje mi się cokolwiek dziwne. Choć domyślam się, że żołnierze istotnie mogliby tak mówić, bo na wojnie nie ma miejsca na dodawanie pani itd. W poradni już były podobne pytania (rozmowa z panią porucznik, o pożytkach z tzw. form żeńskich), ale nie znalazłem w nich odpowiedzi na moje pytanie.

    Pozdrawiam
  • Piotruś Pan
    14.06.2018
    Słownik podaje, że nazwę własną Piotruś Pan należy odmieniać w Msc. jako Piotrusiu Panu. Jednak człon Pan pochodzi od bożka Pana, dlaczego więc nie odmienia się go jako Panie? Czy jest to wyrównanie do polskiego zwrotu typu pan Piotr?

    Z góry dziękuję i pozdrawiam serdecznie
    Iwona
  • Ten ale
    12.06.2018
    Szanowni Państwo,
    jaki rodzaj w języku polskim powinno mieć zapożyczenie z języka angielskiego ale [ejl]. Chodzi o piwo górnej fermentacji. Środowisko fanów piw rzemieślniczych używa tego słowa w rodzaju nijakim. Sama też to robię. Odnoszę jednak wrażenie, że Wypiłam to [ejl] brzmi mniej naturalnie niż Wypiłam tego [ejla]. Czy jest jakieś językowe uzasadnienie dla używania tego słowa w rodzaju nijakim? Dodam, że piwo dolnej fermentacji to lager, w rodzaju męskim.
  • Soból, Wąż
    12.06.2018
    Dzień dobry, mam pytanie jak należy poprawnie odmienić nazwisko Soból oraz Wąż. Dokładnie chodzi o dopełniacz liczy pojedynczej.

    Dziękuję.
  • Minus
    11.06.2018
    Niedawno pisałem na forum, gdzie każdemu tematowi można dać „+”, żeby go poprzeć, lub „-", jeśli się z nim nie zgadzamy. I tutaj zwracam się do Państwa z prośbą: jak należy odmienić słowo minus w tej sytuacji. Dałem jego wiadomości minus czy minusa? Niektórzy twierdzą, że dajemy (kogo? co?) minus, a inni, że dajemy (kogo? co?) minusa. Która forma jest poprawna?

    Z wyrazami szacunku
    Czytelnik
  • To know-how
    11.06.2018
    Dzień dobry,
    chciałabym się dowiedzieć, jaki jest rodzaj gramatyczny sformułowania know-how?

    Z poważaniem
    Agnieszka
  • Ethereum
    7.06.2018
    Dzień dobry!
    Chciałbym zapytać o odmianę i rodzaj gramatyczny nazwy kryptowaluty ethereum. Zakładam, że jest to wyraz nieodmienny rodzaju nijakiego. Prosiłbym o potwierdzenie lub zaprzeczenie z uzasadnieniem.

    Z poważaniem,
    Andrzej Wijas
  • Gossypiboma
    4.06.2018
    Czy w języku polskim odmieniamy rzeczownik gossypiboma (chusta chirurgiczna zostawiona przypadkowo wewnątrz ciała pacjenta po operacji)?

Zagraj z nami!

Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego