odmiana

 

Podajemy rozstrzygnięcia wszelkich problemów związanych z odmianą słów: czy dane słowo w ogóle się odmienia, jak je odmieniać, czy ma liczbę mnogą, czy dopełniacz ma końcówkę ?u czy ?a, jak brzmi w czasie przyszłym, jaki jest jego wołacz.

  • panna cotta
    23.06.2020
    Nazwa włoskiego deseru panna cotta znaczy dosłownie ‘śmietanka gotowana’. Słowniki ortograficzne podają, że powinno się to odmieniać panna cotty, panna cottę itd. Zastanawia mnie, dlaczego odmieniać ma się tylko jeden człon. I to przymiotnik, a rzeczownik (panna = śmietanka) pozostaje nieodmienny. Odmiana wygląda tak, jakby to był jeden wyraz pannacotta. W języku włoskim panna cotta oczywiście nie odmienia się przez przypadki, ale w języku polskim mamy możliwość odmiany obu wyrazów.
  • Czknąć
    17.06.2020
    Dzień dobry,
    pragnę dowiedzieć się, czy poprawna jest forma zaczkałem w odniesieniu do pojedynczego czknięcia.
    Z góry bardzo dziękuję za odpowiedź.
    Z wyrazami szacunku
    Karolina Chmielewska
  • ruski mir
    16.06.2020
    Szanowni Państwo,
    nazwą ruski mir określa się koncepcję, w myśl której Rosja ma stanowić centrum świata wschodniosłowiańskiego. Jest to wyraz mocarstwowo-imperialnej tożsamości narodowej Rosjan. Jaką zasadę odmiany tego wyrażenia należałoby przyjąć – ruskiego mira czy ruskiego miru?
    Pozdrawiam
  • Pomarańcza, kafelek
    3.06.2020
    Szanowni Państwo,
    czy (niepoprawne) formy ten pomarańcz i ta kafelka to regionalizmy? W latach 90. na Górnym Śląsku nie usłyszałam chyba nigdy form ta pomarańcza i ten kafelek, przez co długo żyłam w nieświadomości.
    Z góry dziękuję za odpowiedź.
    Z poważaniem
    Czytelniczka
  • Ja w domum, a ty w pracyś
    27.05.2020
    Dzwonię do znajomej i pytam: W domuś. Poprawne. Ona zaś odpowiada: W domum. Też może być?
    Dziękuję za wyjaśnienie.
    Anna K.
  • Mem
    19.05.2020
    Chciałbym spytać, jaka jest poprawna odmiana słowa mem (chodzi o internetowy obrazek) w bierniku: Stworzyć Mem czy Mema. Słownik podaje, że wyraz ten jest w bierniku nieodmienny, jednak spotykam się z formą mema.
  • Awokado
    28.04.2020
    Kiedy mój dwuipółletni syn powiedział ostatnio nie ma awokada, odruchowo poprawiłam go, że mówi się zawsze awokado – wszak w słownikach to słowo figuruje jako nieodmienne. Zaczęłam się jednak zastanawiać: dziecko wiele razy słyszało kina, radia, żelazka itp. i automatycznie zastosowało tu tę samą regułę. Dlaczego nie mielibyśmy tak mówić? Nasz język przecież radzi sobie z taką odmianą.
  • Linia lotnicza czy linie lotnicze?
    28.04.2020
    Szanowni Państwo!
    Mam pytanie dotyczące sformułowania linia lotnicza dla określenia przedsiębiorstwa lotniczego: czy jest dopuszczalne użycie liczby pojedynczej? Czy należy używać liczby mnogiej: linie lotnicze (tak jak jest podane w Słowniku języka polskiego PWN)? Czy obie formy są poprawne? Czy w jakimś kontekście lepsze byłoby użycie liczby pojedynczej?
    Z wyrazami szacunku
    Adam Depta
  • Odmiana wyrazu angielskiego w polskim tekście
    15.04.2020
    Szanowni Językoznawcy,
    czy jeśli w skład nazwy hipotetycznej firmy wchodzi angielskie słowo Project i chcielibyśmy je odmienić – w miejscowniku otrzymamy Projekcie czy jednak Projeccie?
    Pozdrawiam i serdecznie dziękuję za odpowiedź.
    Anna
  • JavaScript
    30.03.2020
    Dzień dobry,
    W jaki sposób powinniśmy prawidłowo odmieniać nazwy języków programowania JavaScript i TypeScript? Zauważyłem, że bardzo powszechna jest różna odmiana tych dwóch podobnych wyrazów:
    • M. JavaScript
    • D. JavaScriptu
    • C. JavaScriptowi
    • B. JavaScript
    • N. JavaScriptem
    • Msc. JavaScripcie
    • W. JavaScripcie!
    • M. TypeScript
    • D. TypeScripta
    • C. TypeScriptowi
    • B. TypeScripta / TypeScript
    • N. TypeScriptem
    • Msc. TypeScripcie
    • W. TypeScripcie!
    Ciekawi mnie głównie dopełniacz i biernik.
    Zadałem to samo pytanie na jednym z forów programistycznych i część osób potwierdziła moją odmianę, ale część uznała, że oba słowa odmienia tak, jak „jogurt“ (a więc dopełniacze TypeScriptu i JavaScriptu).
    Jedna z osób zasugerowała mi, iż różnica w odmianie może wynikać z tego, że końcówka „u“ jest bardziej charakterystyczne dla rzeczowników abstrakcyjnych, a „a“ dla marek, a TypeScript początkowo był kojarzony wyłącznie z jedną firmą i mógłby być uznany za markę.
    https://www.ekorekta24.pl/dopelniacz-liczby-pojedynczej-rzeczownikow-rodzaju-meskiego-koncowka-a-czy-u/
    Czy tak jest w rzeczywistości? Którą z tych odmian należy uznać za bardziej poprawną?
  • Knizia
    19.03.2020
    Szanowni Państwo,
    chciałabym spytać, jak brzmi dopełniacz niemieckiego nazwiska Knizia (wym. knɪtsiǝ).
    Z wyrazami szacunku
  • Czym jest ten?
    17.03.2020
    Szanowni Państwo,
    czy zaimek ten w zdaniu: Ten patrzy w prawo, a tamten w lewo jest zaimkiem rzeczowym czy na zawsze przymiotnym?
    Z góry dziękuję za odpowiedź
    Karina Józefczyk
  • Model
    2.03.2020
    Dzień dobry,
    mam pytanie odnośnie odmiany rzeczownika model w sensie ‘wzór, fason’. Słownik PWN podaje jako prawidłową formę dopełniacza w liczbie mnogiej modeli, natomiast w innych źródłach natrafiłam na informację, że dopuszczalna jest też forma modelów, stąd moje pytanie: czy fason – model może mieć formę modelów? Czy jest to błąd?
    Z góry dziękuję i pozdrawiam
  • zaimki osobowe w 3. osobie liczby mnogiej
    14.02.2020
    Szanowni Państwo,
    w języku słoweńskim i języku serbsko-chorwackim w 3. osobie liczby mnogiej oprócz zaimków osobowych oni (r.m.) i one (r.ż.) występuje też ona (r.n.). Czy w języku polskim również kiedyś tak było?
  • Odmieniamy Intiego i Huitzilopochtliego
    13.12.2019
    Szanowni Państwo,
    czytałem ostatnio u cywilizacjach Nowego Świata, ale po angielsku, więc nasunęło się mi pytanie odnośnie polskiej fleksji imion bóstw takich jak Inti czy Huitzilopochtli.
    Czy powinno się to dalej odmieniać D. Intiego, Huitzilopochtliego C. Intiemu, Huitzilopochtliemu B. Intiego, Huitzilopochtliego N. z Intim, z Huitzilopochtlim Msc. (o) Intim, (o) Huitzilopochtlim?
    Z poważaniem,
    Andrzej
  • Natężenie prądu
    7.11.2019
    Dzień dobry,
    jak należy wyrażać liczbę mnogą w odniesieniu do natężenia prądu? Wykonano pomiary natężenia prądów czy raczej Wykonano pomiary natężeń prądów, a może Wykonano pomiary natężeń prądu?

    Pozdrawiam,
    Bartosz Kania
  • Świątyń, pustyń, skrzyń, dyń…
    31.10.2019
    Większość rzeczowników rodzaju żeńskiego zakończonych na -nia przyjmuje -ni/-nii w dopełniaczy liczby mnogiej. Czy można odmianę świątyniaświątyń traktować jako wyjątek od tej reguły?
  • O yukacie, hakamie i matchy
    4.06.2019
    Witam serdecznie
    Pisałam ostatnio tekst, w którym użyłam transkrypcji japońskich wyrazów typu yukata, matcha czy hakama (części garderoby czy jedzenie). Znajoma zwróciła mi uwagę dotyczącą odmiany. Jak właściwie powinno się odmieniać takie wyrazy? Czy powinno się je najpierw spolszczyć w transkrypcji, zanim je odmieniamy?
  • 76 uczestników
    21.05.2019
    Jak przeczytać liczbę 76 określającą, ile osób bierze udział w festiwalu: 76 uczestników, 76 osób?
  • Dwie skrzynki jabłek, ale dwie skrzynki wina
    20.05.2019
    Dziękuję za odpowiedź na pytanie: https://sjp.pwn.pl/poradnia/haslo/Cztery-jablka-ale-piec-jablek;19279.html, ale nie chodziło mi o pierwszy rzeczownik (tę zasadę znam), ale o drugi rzeczownik w podanych przykładach.
    2 skrzynki JABŁEK (D, l. mn.)
    2 skrzynka WINA CZERWONEGO (D, l. poj., a nie WIN)
    2 skrzynki PIWA (D, l. poj., a, a nie: PIW)
    Chciałam się upewnić, czy rzeczowniki niepoliczalne są w takich przypadkach w liczbie pojedynczej, a policzalne – w liczbie mnogiej?

Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Młodzieżowe Słowo Roku 2020

Przyłącz się do V edycji plebiscytu PWN i zgłoś swoją propozycję.
UWAGA! Zgłoszone słowo nie musi być nowe, slangowe, ani najczęstsze. Doceniamy istotność tematu oraz kreatywność języka!
Powiedz o plebiscycie swoim znajomym.

Głosy można oddawać do
30 listopada 2020 r.

Wyślij
Weź udział w akcji „Młodzieżowe Słowo Roku 2020”!