odmiana

 
Podajemy rozstrzygnięcia wszelkich problemów związanych z odmianą słów: czy dane słowo w ogóle się odmienia, jak je odmieniać, czy ma liczbę mnogą, czy dopełniacz ma końcówkę ?u czy ?a, jak brzmi w czasie przyszłym, jaki jest jego wołacz.
  • Jednoręki bandyta
    15.11.2018
    Szanowna Poradnio!
    Ostatnio w czasie rozmowy z moim znajomym pojawił się problem z liczbą mnogą od nazwy jednoręki bandyta w znaczeniu maszyny hazardowej. Ja twierdziłem, że brzmi ona jednoręcy bandyci, natomiast znajomy uważał, że nie chodzi tu o człowieka, więc poprawna forma to jednorękie bandyty. Kto miał rację?
  • Dokonany zawrzeć
    14.11.2018
    Czym gramatycznie i co oznaczają sformułowania: (1) umowach zawieranych, (2) umowach zawartych?

    umowy zawierane

    Kontekst:
    Zarówno w interesie konsumentów, jak i konkurentów Państwa Członkowskie zapewnią stosowne i skuteczne środki mające na celu zapobieganie stałemu stosowaniu nieuczciwych warunków w umowach zawieranych przez sprzedawców i dostawców z konsumentami.

    Czym jest słowo zawieranych? Czy jest to strona bierna czasownika, czy imiesłów przymiotnikowy bierny (niedokonany żeński w liczbie mnogiej). Jak określa czynność? Czy jest to czynność dokonana czy niedokonana? A może jest to cecha umowy? Czy ta umowa jest już zawarta, czy jeszcze nie? Czy zdanie dotyczy umów już zawartych czy tylko zawieranych?

    umowy zawarte

    Zarówno w interesie konsumentów, jak i konkurentów Państwa Członkowskie zapewnią stosowne i skuteczne środki mające na celu zapobieganie używaniu nieuczciwych warunków w umowach zawartych przez sprzedawców i dostawców z konsumentami.

    Tu rozumiem, że jest to przymiotnik – pewna cechy umowy, która jest zawarta i wywołuje skutki prawne.

    Z wyrazami szacunku,
    Ryszard Styczyński
  • Rodzaje w języku polskim
    13.11.2018
    Wiele podręczników języka polskiego podaje, że rzeczowniki występują w trzech rodzajach – męskim, żeńskim i nijakim i ten rodzaj jest taki sam w liczbie pojedynczej i mnogiej. Pani polonistka uczy moją córkę, że w liczbie mnogiej mamy tylko dwa rodzaje – męskoosobowy i niemęskoosobowy. Czy obowiązują obie zasady, czy któraś jest nieaktualna? Proszę podać źródło, na które mogę się powołać.
  • Odmiana imienia Eli
    8.11.2018
    Szanowni Państwo,
    jak należy odmieniać angielskie męskie imię Eli (wymawiane Ilaj)?
    Z poważaniem
    MK
  • Nie dotknij! a Nie dotykaj!
    8.11.2018
    Szanowni Państwo!
    Zastanawia mnie poprawność wyrażeń nie dotknij, nie owiń, nie spójrz, nie zbliż. Czy taka forma czasownika jest poprawna, czy powinniśmy jednak napisać nie dotykaj, nie owijaj, nie patrz, nie zbliżaj?

    Małgorzata
  • Medtronic
    7.11.2018
    Dzień dobry Państwu!
    Uprzejmie proszę o wyjaśnienie, jaka powinna być prawidłowa forma dopełniacza l. poj. nazwy przedsiębiorstwa Medtronic. Kiedy rejestruję się w recepcji budynku, w którym firma się znajduje, mówię: Do Medtronica, ale zacząłem mieć wątpliwości po przeczytaniu Państwa porady, że skrótowce powinny mieć w tym przypadku końcówkę -u. Forma Do Medtronicu brzmi dla mnie bardzo nienaturalnie. Bardzo zależy mi na odpowiedzi, ponieważ uczę zatrudnionych tam cudzoziemców polskiego.
  • Iloma?
    7.11.2018
    Szanowni Państwo,
    jak należy używać liczebnika iloma, gdy odpowiedzią na pytanie jest np. 21?

    Z wyrazami szacunku,
    Aleksandra
  • Kłopotliwy biernik z końcówką -a
    5.11.2018
    Szanowni Państwo,
    wobec natarczywej mody zastępowania biernika dopełniaczem, albo inaczej, odmiany rzeczowników nieżywotnych jak żywotnych, co popełnił już Stefan Żeromski pisząc zapalił papierosa, mam pytanie dotyczące współczesnej poprawności: skomponował, wykonał, zagrał mazurek czy mazurka, marsz czy marsza, polonez czy poloneza? Podobnie jest z bananem: zjadłam (co?) banan czy (kogo? – o, zgrozo!) banana. Poproszę kotlet czy kotleta?

    Z poważaniem
    Janina Stadnicka
  • Gotowy
    2.11.2018
    Czy przymiotnik gotowy stopniujemy?
  • Kotlet, banan, papieros, marsz, mazurek
    31.10.2018
    Szanowni Państwo,
    wobec natarczywej mody zastępowania biernika dopełniaczem, albo inaczej, odmiany rzeczowników nieżywotnych jak żywotnych, co popełnił już Stefan Żeromski piszą zapalił papierosa, mam pytanie dotyczące współczesnej poprawności: skomponował, wykonał, zagrał mazurek czy mazurka, marsz czy marsza, polonez czy poloneza? Podobnie jest z bananem: zjadłam (co?) banan czy (kogo? – o, zgrozo!) banana. Poproszę kotlet czy kotleta?

    Z poważaniem
    Janina Stadnicka
  • Rodzaje w liczbie mnogiej
    19.10.2018
    Bardzo proszę o wyjaśnienie, czy rzeczownik ma rodzaj męski, żeński i nijaki tylko w liczbie pojedynczej, a niemęskoosobowy i męskoosobowy w liczbie mnogiej, czy w obu liczbach tylko męski, żeński i nijaki, ponieważ spotkałam się z różnymi formami.

    Z góry dziękuję za odpowiedź.
    Pozdrawiam
  • Marsjanki
    18.10.2018
    Dzień dobry,
    chciałbym zapytać jaka jest poprawna odmiana popularnego wśród dzieci suplementu diety o nazwie Marsjanki. Należałoby odmieniać w dopełniaczu: Marsjanków czy Marsjanek?
    Z góry dziękuję za odpowiedź.
  • Wysłać SMS
    15.10.2018
    Do pana Mirosława Bańki
    SMS to krótki list i powinno odmieniać się to słowo jak list. Nie rozumiem, dlaczego mam wysłać lista bo pisze pan SMS-a. Może też pan poradzić aby brać udział w np. konkursie SMS-awym. Poprawnie będzie SMS-owym, otrzymałem SMS itd – zawsze powinna być stosowana odmiana słowa SMS tak jak odmiana słowa list. Proszę o odpowiedź.
  • Nazwisko Jahn
    11.10.2018
    Dzień dobry, mam zaadresować zaproszenie na ślub cywilny do małżeństwa polsko-niemieckiego (Anna i Andreas Jahn). Czy prawidłowo będzie napisać na kopercie Sz. P. A. i A. Jahnowie, a wewnątrz: Serdecznie zapraszamy Annę i Andreasa Jahnów? A może nie powinnam odmieniać tego nazwiska?
    Z góry dziękuję za odpowiedź,

    Magdalena Parolczyk
  • Nazwy miejscowości Konya, Antakya, Antalya należy odmieniać
    10.10.2018
    Szanowni Państwo,
    czy tureckie nazwy miejscowości, np. Konya, Antakya, Antalya, powinny być odmieniane (Konyi, Antakyi itd.)? Niepokoi mnie to, że niemal we wszystkich materiałach w internecie autorzy pozostawiają je w mianowniku. 
    Z wyrazami szacunku 
    Regina Gromacka
  • Meczów, tuszów
    9.10.2018
    Witam serdecznie,
    na wstępie bardzo Państwu dziękuję za zaangażowanie w podtrzymanie poprawności słowa polskiego, wspaniale móc odwiedzić serwis, który jest rzetelny i co do którego nie mam najmniejszych wątpliwości w kwestii wiarygodności. Pytanie następujące: skoro mecz odmienia się (o zgrozo) jako tych meczów, to czy tusz (do rzęs) odmienia się jako tych tuszów? Lepiej brzmi tuszy do rzęs, ale tuszy kojarzy się raczej z tej tuszy (w sensie gabarytów, dla przykładu ktoś jest przy tuszy).
  • Kłopoty z samym
    8.10.2018
    Szanowna Poradnio,
    która forma jest właściwa: być samemu czy być samym? Dla przykładu podaję zdanie: Być samym oznacza przekonanie się o tym, że jesteśmy wyjątkowi, a zarazem, że mamy tak wiele wspólnego z innymi.
  • Ilu jest uczniów w klasie?
    3.10.2018
    Szanowna Pani,
    bardzo proszę o rozwianie wątpliwości moich oraz mojej córki i wyjaśnienie sporu pomiędzy nami a Panią nauczyciel.
    Czy poprawne jest zdanie: W mojej klasie jest siedemnastu uczniów, czy też zgodnie z sugestią Pani nauczyciel powinno ono brzmieć W mojej klasie jest siedemnaścioro uczniów?
    Upieram się, że siedemnaścioro prawidłowe będzie dla dzieci, ale nie dla uczniów.
  • Miasto w celowniku
    2.10.2018
    Pisze się przeciwko miastu czy miastowi? Proszę o szybką odpowiedź!
  • Bez kolumn, ale bez trumien
    28.09.2018
    Bardzo proszę o wyjaśnienie postaci dopełniacza liczby mnogiej rzeczownika kolumna – kolumn. Dlaczego forma kolumien jest niepoprawna, skoro można mówić trumien?

    Pozdrawiam serdecznie.
    Iwona Kaczmarek

Zagraj z nami!

Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego