składnia

 

Znajdziesz tu różnorodne informacje o budowie zdania, o wymaganiach jego składników, o szyku wyrazów w zdaniu, o właściwych formach orzeczenia i jego miejscu w zdaniu, o skrótach składniowych, o zapożyczonych konstrukcjach.

  • Dotąd 

    19.10.2020

    Szanowna Redakcjo


    Zastanawiam się, czy użycie zaimka dotąd w zdaniu określającym ramy czasowe (np.  Jak dotąd wszystko układało się po jego myśli) jest zasadne. Logika podpowiada, że  dotąd odnosi się do miejsca, nie do czasu. A przecież w literaturze i w mowie potocznej dotąd jest stosowane jako zamiennik dotychczas czy do tej pory...


    Z poważaniem

    Maciej Robert

  • Kapitał w wysokości 5000 zł czy kapitał wysokości 5000 zł? 

    19.10.2020

    Dzień dobry,


    chciałam zapytać, czy w zdaniu kapitał zakładowy w wysokości 5000 złotych to w jest potrzebne? Czy nie można by napisać po prostu kapitał zakładowy wysokości? Czy może w zmienia znaczenie? Bardzo dziękuję za odpowiedź.

  • Ex libris 

    2.10.2020

    Szanowni Państwo,

    chciałbym pytania dotyczące ekslibrisu. Wyrażenie  ex libris  znaczy 'z ksiąg/książek/księgozbioru', zatem powinno logicznie łączyć się z dopełniaczem (kogo? czego?), jednak często można zauważyć brak odmiany na różnego rodzaju pieczątkach, naklejkach. Stąd moje trzy pytania:

    1. Czy brak odmiany (mianownik) jest błędem?

    2. Czy można używać zwrotu łacińskiego i odmiany polskiej?

    3. Czy należy używać jedynie jednego języka - albo łaciny, albo polskiego?

  • Szyk wyrażenia między innymi 

    1.10.2020

    Dzień dobry, chciałbym zapytać, czy poprawne jest zdanie: W obsłudze geodezyjnej między innymi biorę udział. 

    Pozdrawiam

  • Następne 12 godzin czy następnych 12 godzin

    28.09.2020

    Często słyszymy: prognoza pogody na następne 12 godzin, zarażonych jest kolejne 168 osób. Czy nie powinno być: prognoza pogody na następnych 12 godzin, zarażonych jest kolejnych 168 osób. Proszę o wyjaśnienie problemu. 

  • Dziwić się z zdziwić się

    27.09.2020

    Czy czasownika  dziwić się (czemuś, komuś) można używać w aspekcie dokonanym, np. w zdaniu  Luiza dopijała drugą filiżankę kawy, kiedy zdziwiła się samej sobie, że jej myśli krążą wokół takich spraw?

  • Struktura zdania podrzędnego

    12.09.2020

    Jaka będzie poprawna wersja:

    Policjant powiedział, że ten, kto nie przestrzega przepisów, jest przestępcą.

    czy raczej:

    Policjant powiedział, że ten, kto nie przestrzega przepisów, ten jest przestępcą.

  • Mecenat

    8.09.2020

    Dzień dobry,

    chciałabym skonsultować sformułowanie mecenat kultury. Mecenat słownikowo łączy się z  nad czymś, nad kimś, czy takie połączenie mimo to jest akceptowalne? Czy może powinno być mecenat kulturalny?

    Z wyrazami szacunku

  • Na kanale

    2.09.2020

    Które z połączeń jest prawidłowe: w kanale telewizyjnym czy na kanale telewizyjnym?

  • Tytuł filmu jako podmiot
    14.07.2020

    Witam, jestem początkującym tłumaczem, pracuję jako ochotnik przy pewnej stronie.


    Mam pewien problem z odmianą czasownika przez rodzaje po nazwie własnej pochodzenia obcego. Oto przykładowe zdanie: „Nazwa filmuzostał / została / zostało stworzony / stworzona / stworzone w 1999 roku.


    Zależy mi na zachowaniu oryginalnej struktury zdania. Niestety angielskie was created nie wskazuje, jakiego rodzaju czasownika powinienem użyć.


    Z góry dziękuję za odpowiedź.

  • Długi na 5 metrów, szeroki na 20 centymetrów
    1.07.2020
    Można zauważyć od jakiegoś czasu, że przy określaniu wymiarów obiektów dominuje forma: długi na, wysoki na, szeroki na. Rzadkie jest określanie wymiarów sformułowaniami typu o dwumetrowej długości. Wydaje się, ze forma ta jest poprawna, niemniej jej nadużywanie stanowi kalkę z języka angielskiego. Bardzo proszę o opinię.
  • Radź o sobie
    29.06.2020
    Proszę o pomoc w rozwikłaniu zagadki znaczenia wyrażenia radzić o sobie zaczerpniętego z poezji Wacława Potockiego. Radź o sobie Lachu – jaką myśl zawiera w sobie ten tekst?
    Dziękuję i pozdrawiam serdecznie.
  • Podmiot zbiorowy a podmiot szeregowy
    19.06.2020
    Dzień dobry. Mam pytanie odnośnie rodzajów podmiotu. Jaka jest różnica między podmiotem zbiorowy a szeregowym?
  • Laptop (od) Lenovo, telefon (od) Apple
    17.06.2020
    Dzień dobry,
    często w tekstach dziennikarskich spotykam się z zapisem telefon od Apple lub laptop od Lenovo. Kiedyś słyszałem, że jest to błąd i powinno się pisać po prostu telefon Apple lub laptop Lenovo, np. Laptop Lenovo wyposażony jest w procesor… (a nie Laptop od Lenovo wyposażony jest…). Czy to prawda? Jeśli tak, to dlaczego? Oczywiście pomijam sytuację, gdy np. wygrywam laptopa od Lenovo.
  • Niekalki
    17.06.2020
    Razi mnie częste ostatnio nadużywanie zaimków wskazujących w konstrukcjach typowych dla języka angielskiego, w których zastosowano by these, those itp. Przykłady: Ania kupiła dwie torebki. Ta z białą rączką była droższa, Wiesio pomyślał o swoich szkołach, tej w dużym budynku i tej w małym, Ela miała dobrych znajomych, krakowskich i tych z Wilanowa. Czy mam rację, że to godna potępienia kalka z angielskiego?
  • Obok
    17.06.2020
    Mam pytanie o sformułowanie, które – nadużywane – wydaje się kalką językową z angielskiego, a mianowicie chodzi o używanie wyrazu obok i zaimków wskazujących w zdaniach typu: Pałac Kultury obok Pałacu w Wilanowie to największa atrakcja turystyczna Warszawy. W dawniejszych przewodnikach napisałoby się raczej Pałac Kultury i Pałac w Wilanowie należą do największych atrakcji turystycznych w Warszawie, unikając niezręcznego użycia słowa obok. Czy moje wrażenie jest trafne?
  • Spektrum autyzmu
    16.06.2020
    Szanowni Państwo,
    w psychologii używa się terminu spektrum autyzmu, który wchodzi w połączenia z różnymi przyimkami: na spektrum autyzmu, w spektrum autyzmu, ze spektrum autyzmu. Dla mnie w spektrum autyzmu mieszczą się pewne zaburzenia, czy jak to dzisiaj coraz częściej się przyjmuje „stany”. Potocznie jednak przyjęła się kalka z języka angielskiego (people on autism spectrum). W angielskim ten termin na razie raczej rzadko występuje w pracach naukowych, ale we wszelkich innych wypowiedziach jest bardzo popularny. Co więcej, wygląda na to, że osoby z autyzmem zaakceptowały także ten sposób mówienia o sobie. W Polsce jest podobnie.
    Czy któryś z przyimków jest w tym wypadku bardziej poprawny?
    Łączę serdeczne pozdrowienia
    Ewa Pisula
  • Śpiewać
    10.06.2020
    Proszę o wyjaśnienie, dlaczego tytuł programu brzmi: Cała Polska śpiewa dla Jana Pawła II, a nie Cała Polska śpiewa Janowi Pawłowi II. Mam wrażenie, że nadużywa się formy dla kogoś… na niekorzyść formy komuś… .
    Dziękuję.
  • 3 lata temu
    10.06.2020
    Szanowni Państwo,
    czy użycie frazy 3 lata temu, od dzisiaj ma jakiekolwiek zastosowanie w mowie? Próbuję wytłumaczyć przyjacielowi, że poprawnym użyciem byłoby np. Dzisiaj mija 3 lata od… . Bezskutecznie, dlatego chciałem uzyskać opinii osoby postronnej.
  • Kaucja za coś
    4.06.2020
    Na paragonie ze sklepu, w którym kupiłem towar, za który została pobrana kaucja, można przeczytać Kaucja zwracana jest do opakowania zwrotnego za okazaniem paragonu. Czy to jest poprawne? Co to znaczy do opakowania? Czy zamiast tego nie powinno być za opakowanie?
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Młodzieżowe Słowo Roku 2020

Przyłącz się do V edycji plebiscytu PWN i zgłoś swoją propozycję.
UWAGA! Zgłoszone słowo nie musi być nowe, slangowe, ani najczęstsze. Doceniamy istotność tematu oraz kreatywność języka!
Powiedz o plebiscycie swoim znajomym.

Głosy można oddawać do
30 listopada 2020 r.

Wyślij
Weź udział w akcji „Młodzieżowe Słowo Roku 2020”!