składnia

 
Znajdziesz tu różnorodne informacje o budowie zdania, o wymaganiach jego składników, o szyku wyrazów w zdaniu, o właściwych formach orzeczenia i jego miejscu w zdaniu, o skrótach składniowych, o zapożyczonych konstrukcjach.
  • Spotkajmy się na stacji metra „Wilanowska”
    4.07.2018
    Szanowni Państwo,
    parę lat temu zadałem pytanie: https://sjp.pwn.pl/poradnia/haslo/nazwy-stacji-metra;15446.html i do dziś nie jestem usatysfakcjonowany odpowiedzią w kontekście tego, czy mówić Spotkajmy się na metro, czy na metrze Wilanowska. Odpowiedź prof. Bańki nie trafia do mnie choćby o tyle, że czasem nie chodzi o spotkanie na samej stacji, ale np. na pętli autobusowej zlokalizowanej przy stacji metra i nazywającej się tak samo.

    Z wyrazami szacunku
    Czytelnik
  • Zrobię to wieczorem pod koniec roku
    3.07.2018
    Szanowni Państwo,
    drażnią mnie wypowiedzi typu: Sprawa zostanie załatwiona końcem listopada, Drogę oddamy do użytku końcem roku. Według mnie powinno być: pod koniec listopada, pod koniec roku. Może jeszcze: z końcem listopada... ? Ale to też niezbyt mi się podoba.

    Proszę o poradę
    Halina Mastalska
  • Liczebnik w wyrażeniach matematycznych
    28.06.2018
    1. Ułamki zwykłe.
    Odczytując ułamek zwykły, posługujemy się formułą „ile – których”. A zatem: siedemnaście czternastych, dwadzieścia pięć trzydziestych siódmych itp. Co w przypadku, gdy liczba w liczniku „kończy się” na 2, 3 lub 4, np. 22/15, 43/21, 64/42. Mówimy wszak dwie trzecie, trzy czwarte czy też cztery siódme (nie zaś dwa trzecich, trzy czwartych, cztery siódmych). Czy wobec tego poprawne formy to:
    • dwadzieścia dwie piętnaste,
    • czterdzieści trzy dwudzieste pierwsze,
    • sześćdziesiąt cztery czterdzieste drugie

    czy też

    • dwadzieścia dwa piętnastych,
    • czterdzieści trzy dwudziestych pierwszych,
    • sześćdziesiąt cztery czterdziestych drugich.

    2. Nierówności
    x - 12 x odjąć dwanaście mniejszE od trzech, ale
    x x mniejszE od piętnastu
    czy
    x mniejszY od piętnastu.

    3. Nierówność z ułamkiem
    3x trzy x mniejsze od minus pięciu podzielonych przez dwanaście
    czy też
    trzy x mniejsze od minus pięć podzielonego przez dwanaście.

    3x trzy x mniejsze od minus jeden (jednego?) podzielonego przez dwanaście

    4. Nierówność z sumą
    5x pięć x mniejsze od dwudziestu trzech dodać jedenaście
    czy też
    pięć x mniejsze od dwadzieścia trzy dodać jedenaście

    5. Przedziały
    x należy do przedziału otwartego od minus dwie trzecie do nieskończoności
    czy też
    x należy do przedziału otwartego od minus dwóch trzecich do nieskończoności.

    6. Zwrot:Nie pozostaje nam nic innego jak rozwiązać nierówność (rozwiązanie nierówności)?

    7. Zwrot
    Aby wyznaczyć iks, podzielmy...
    Czy też
    Aby wyznaczyć iksa, podzielmy...

    8. Miary kątów

    Chodzi o odmianę miar kątów.
    25 stopni, ale
    22, 23, 24 stopnie?
    Czy w przypadku miar kończących się na 2, 3 lub 4 odmieniamy stopnie, a nie stopni.
  • Dwie różne przydawki i dziwne zdanie złożone
    26.06.2018
    Szanowni Państwo,
    czy zdanie Wydaje się, że jedyną możliwość stwarzałaby obserwacja wrażliwości samej autorki, uwzględniająca kontekst historyczny, czasów, w których żyła, i który kształtował jej osobowość jest poprawnie zbudowane?

    Z wyrazami szacunku
    Czytelnik
  • Zarówno…, jak i…
    21.06.2018
    Szanowni Państwo,
    czy poprawne jest użycie samego spójnika jak i, niepoprzedzonego wyrazem zarówno? Np. W grupie pozytywnych postaci znajduje się oczywiście sama Anna, jak i jej poplecznik, Duży dystans pomiędzy spisywaniem wspomnień a czasem ich doświadczania, jak i niemożność przypomnienia sobie pewnych szczegółów, mogły powodować (…).

    Z wyrazami szacunku
    Czytelnik
  • Błąd w zdaniu?
    20.06.2018
    Mamy następujące zdanie: Stwierdził, że już nigdy nie powtórzy tego wyczynu, bo następnym razem może źle wylądować i złamać nogę. Pytanie brzmi, czy słowo może jest w tej sytuacji w prawidłowej formie. Mamy do czynienia z narracją w czasie przeszłym. Proszę wytłumaczyć odpowiedź i zgłosić ewentualne inne błędy w zdaniu. Zależy mi, aby się czegoś nauczyć.
    Pozdrawiam,
    Krzysztof
  • Wyczekiwać
    19.06.2018
    Jak poprawnie używać słowa wyczekiwać? Wyczekiwałam na coś czy wyczekiwałam czegoś? Może lepiej będzie widać mój kłopot na przykładzie: Wyczekiwałam męża czy Wyczekiwałam na męża?
    Dziękuję i pozdrawiam.
  • Zwrot oddać w zarząd; pisownia czasy kazimierzowskie, studium generale, na zachód/ na Zachód
    18.06.2018
    Szanowni Państwo,
    proszę o pomoc w kilku kwestiach:
    - czy poprawne jest sformułowanie oddać w zarząd?
    - jak zapisać czasy KAZIMIERZOWSKIE – małą czy dużą literą?
    - czy Studium Generale można pisać wielkimi literami, jeśli chodzi konkretnie o Akademię Krakowską? I czy jest rodzaju nijakiego?
    - transport towarów na zachód czy na Zachód?

    Dziękuję i pozdrawiam
  • Życzę ci dużo sił
    14.06.2018
    Czy poprawnie jest napisać Życzę ci dużo sił? Wydawało mi się, że to brzmi poprawnie, ale gdy zobaczyłem odmianę przez przypadki, to okazało się, że to dotyczy liczby mnogiej. Powinno być Życzę ci dużo siły. Tak przynajmniej wynika z wyników wyszukiwania. Jak unikać tego typu błędów?
  • Niezręczne to z nas
    11.06.2018
    Szanowni Państwo,
    jeśli umawia się dwóch mężczyzn, to jeden może powiedzieć drugiemu: Niech zadzwoni ten [z nas], który pierwszy dotrze na miejsce. A jeśli umawia się mężczyzna z kobietą, to zdanie to powinno brzmieć: Niech zadzwoni to, które pierwsze dotrze na miejsce?

    Z wyrazami szacunku
    Czytelnik
  • Chorwacja
    6.06.2018
    Jak piszemy na chorwację czy do chorwacji?
  • Kłamać
    6.06.2018
    Na forum opisałem pewną sytuację, pisząc zdanie Powiedziałem, że mnie kłamie. Zwrócono mi dosadnie uwagę, że poprawnie jest że mnie okłamuje. W sieci wyszukałem, że kłamać kogoś jest typowe dla obszaru ziem dawnej Galicji. Czy to prawda? Można to uznać za normę dialektu małopolskiego? W moim odczuciu kłamać i okłamywać ma dla nas w Małopolsce i Podkarpaciu takie samo znaczenie i używamy obu form zamiennie. Czy kłamać i okłamywać to synonim?
  • Szukać za czymś
    5.06.2018
    Szanowni Państwo,
    zdarza mi się słyszeć połączenie szukać za czymś. Zastanawiam się, czy jest poprawne, czy to jakaś gwara i skąd się wzięło. Na Wikipedii można znaleźć informację, że to kalka z niemieckiego. Prosiłbym o wyjaśnienie.

    Z wyrazami szacunku
    Czytelnik
  • Ja z Jolą…
    30.05.2018
    Proszę o poradę dotyczącą poprawności zdania: Z Jolą poszłyśmy do kina. Taką formę słyszę w mowie potocznej bardzo często. Czy lepiej: Ja z Jolą poszłyśmy do kina.
  • Wyróżnienie uczennicy czy wyróżnienie dla uczennicy
    30.05.2018
    Dzień dobry,
    czy poprawne jest pisanie: Wyróżnienie dla uczennicy, czy wyróżnienie uczennicy. Co z tym dla, czy jest poprawne?

    Pozdrawiam
    Iza Roustm
  • Jak pisać do pani dyrektor?
    30.05.2018
    Proszę o informację, jak powinno się pisać:

    Zapraszam Panią Annę Kowalską, Dyrektor Szkoły Podstawowej nr...

    czy może:

    Zapraszam Panią Annę Kowalską, Dyrektora Szkoły Podstawowej nr...

    Z góry dziękuję za odpowiedź.
  • Mistrzostwa – w czymś
    21.05.2018
    Szanowni Państwo,
    proszę o odpowiedź, czy poprawne jest sformułowanie Mistrzostwa piłki nożnej, czy raczej Mistrzostwa w piłce nożnej"? Czy może obie formy są dopuszczalne?
    Dziękuję.
  • Co zrobić z choć?
    18.05.2018
    Szanowni Państwo,
    mam kłopot ze spójnikiem skorelowanym choćto. Dręczy mnie pytanie, czy jeśli pierwszy człon zdania złożonego rozpoczyna się od choć, to czy kolejne zdanie składowe koniecznie musi rozpoczynać się od to. Innymi słowy, czy oba poniższe zdania są poprawne:
    1. Chociaż książka była ciekawa, to nie polecaj każdemu.
    2. Chociaż książka była ciekawa, nie polecam jej każdemu.

    Uprzejmie proszę o wyjaśnienie.
    Ewa
  • Przyjąć na reklamację? Nie!
    17.05.2018
    Ze względu na charakter mojej pracy często spotykam się z określeniami: przyjąć na reklamację oraz przyjąć reklamację na. O ile drugie sformułowanie nie budzi żadnych wątpliwości to mam pytanie odnośnie poprawności tego pierwszego zwrotu.
  • Bo czy ponieważ?
    10.05.2018
    Czy można zacząć zdanie od bo? Czytałem, że zdanie można zacząć od słowa ponieważ.

Zagraj z nami!

Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego