składnia

 
Znajdziesz tu różnorodne informacje o budowie zdania, o wymaganiach jego składników, o szyku wyrazów w zdaniu, o właściwych formach orzeczenia i jego miejscu w zdaniu, o skrótach składniowych, o zapożyczonych konstrukcjach.
  • Szyk elementów w złożonych formach czasownikowych i w konstrukcjach z czasownikiem
    12.12.2019
    Szanowni Państwo,

    Czy poprawne pod względem szyku są następujące sformułowania: charakteryzować się będzie (nie: będzie się charakteryzować), zlikwidowane zostały (nie: zostały zlikwidowane), nadmienić należy (nie: należy nadmienić), zbudowany jest (nie: jest zbudowany i czy jest jakaś konkretna zasada, która tego dotyczy?

    Z poważaniem
    Joanna B.
  • Kto kim komu czy kto komu kim?
    12.12.2019
    Zastanawia mnie użycie słowa kurwa w takim samym kontekście jak Brat bratu bratem.
    Która wersja jest poprawna: Kurwa kurwą kurwie czy Kurwa kurwie kurwą? I czy któraś z nich nie ma sensu. Czy może obie są poprawne?

    Z góry przepraszam, jeżeli użycie wulgarnego przykładu jest niezgodne z waszymi standardami. Z góry dziękuję za pomoc.
  • Nominalizacje, czyli ciągi rzeczownikowe
    6.12.2019
    Szanowni Państwo,
    czy poprawne są wyrażenia typu: chęć Piotra obejrzenia filmu; obietnica urzędnika załatwienia sprawy; zamiar Jana chodzenia na wykłady? Brzmi to niedobrze, ale ewentualnego błędu nie umiem uzasadnić.
  • Rodzaj gramatyczny a płeć bohatera
    5.12.2019
    Szanowni Państwo,
    pracuję nad tekstem, w którym występują imiona typu Motyl z Szafiru czy Żółty Pysk; oba jako imiona żeńskie. Frapuje mnie ich odmiana – czy Motyl będzie się zachowywał jak inne rzeczowniki typu doktor, redaktor, a zatem np. Zostawiłem rozzłoszczoną Motyl z Szafiru samą? Co do drugiego imienia, jestem nieco bardziej zagubiona. Mam już dosyć tego Żółtego Pyska, która nie zna żadnego umiaru? Przyglądałem się miłej Żółty Pysk czy miłemu Żółtemu Pyskowi?
    Z poważaniem
    Felicyta
  • Wyrażenie za rok – tym razem z rykowiskiem
    3.12.2019
    Jakieś wydarzenie trwa miesiąc i jest co roku, zaczyna się o tej samej porze, np. rykowisko. Mówiąc na końcu tego zdarzenia: Za rok znów tu przyjdą jelenie, jak rozumieć za rok, jako za rokiem trwającym, za rok jako mniej więcej 12 miesięcy, czy za rok jako wskazanie następnego roku nieważne jaka chwila? Czy rok rocznikowo, czy zawsze 12 miesięcy? Jak jest w podobnych przypadkach z określeniem za dwa lata, za piec lat itp.?
    Pozdrawiam, proszę o pomoc, nie dostaję odpowiedzi.
  • Pytamy o barwę
    3.12.2019
    Szanowni Państwo!
    Piszę z zapytaniem o to, które wyrażenie jest poprawne: Jaką to ma barwę? czy Jakiej jest to barwy?
    Dziękuję za poradę.
    Jarosław.
  • Zaproszenia ślubne
    2.12.2019
    Witam,
    spróbuję dotknąć tematu zaproszeń ślubnych, częstego powodu kłótni, jeszcze przedmałżeńskich :) a mianowicie, czy jeśli (dodajmy jeszcze, że przykładowo, ja jestem Andrzej Nowak, a moja przyszła małżonka niech będzie Anna Kowalska) piszę zaproszenie w naszym imieniu, to czy mogę skonstruować je tak:

    Anna Kowalska i Andrzej Nowak
    wspólnie z rodzicami pragniemy serdecznie zaprosić
    Sz. P. Józefa Kowalskiego
    na uroczystość zaślubin która odbędzie się (...)

    Dziękuję bardzo za pomoc
  • Zgoda
    28.11.2019
    Dzień dobry!

    Która forma jest poprawna i dlaczego:

    1. Najważniejsza jest satysfakcja i zadowolenie klienta.
    2. Najważniejsze są satysfakcja i zadowolenie klienta.
  • na + po
    28.11.2019
    Czy wzorując się na sformułowaniach na po domu, na po obiedzie, na po świętach i na po wakacjach, możemy tworzyć dowolne konstrukcje tego typu, np. na po mistrzostwach, na po pracy, na po szkole, na po wyborach?
  • Nadużywane od
    27.11.2019
    Mam taki dylemat, jeśli kupię rzecz w sklepie, supermarkecie, dajmy na to pojemnik firmy x (firma x go wyprodukowała a sklep go od niej kupił). To czy poprawnym jest mówić kupiłem pojemnik od firmy x (czy jednak to nieprawda, bo od sklepu kupiłem)? Skoro słowo kupić oznacza wymianę pieniędzy na towar, tak bezpośrednio, a ja mówię, że kupiłem pojemnik od firmy x, co nie jest poprawne, prawdziwe? Czy mogę użyć słowa kupić w takim znaczeniu i będzie to poprawne, zgodne z słownikową definicją?
  • Rzeka Wisła
    27.11.2019
    Jak napisać: Kraków leży nad rzeką Wisła czy Kraków leży nad rzeką Wisłą?
  • Turniej
    26.11.2019
    Jaka jest poprawna forma turniej gry planszowej Monopoly czy turniej w grę planszową Monopoly? Chodzi konkretnie o jedną grę. Logiczne wydaje się pierwsze połączenie, ale czy na pewno?
  • Mimo to
    25.11.2019
    Czy można zacząć zdanie od Mimo to...?
  • Wypełniać formularz
    25.11.2019
    Dzień dobry,
    mam pytanie dotyczące składni. Jakim typem dopełnienia jest wyraz formularz w zdaniu:
    Robotnik wypełniający formularz spojrzał w końcu niechętnie na urzędnika?

    Czasownik wypełniać jest przechodni, ale całe zdanie zawierające imiesłów nie podlega przecież pasywizacji. Jakich kryteriów użyć, by określić, z jakim typem dopełnienia (bliższym czy dalszym) mamy tu do czynienia – oczywiście przy założeniu, że jest to właśnie ten rodzaj części zdania.

    Łączę pozdrowienia
  • Orzecznik rzeczownikowy w mianowniku
    25.11.2019
    Dzień dobry. Chciałam wiedzieć czy poprawne jest sformułowanie „Co to jest lek (nazwa leku)?”, czy „Co to jest stół?”. Logicznie patrząc, powinno się zadawać to pytanie w narzędniku, a nie w mianowniku. Pozdrawiam
  • W latach 1952–1955
    19.11.2019
    Dzień dobry Państwu. Jak poprawnie przeczytać wyraz w latach 1952–1955? Wydaje mi się, że „w latach od tysiąc dziewięćset pięćdziesiątego drugiego do tysiąc pięćset pięćdziesiątego piątego”, ale nie jestem pewna.

    Będę Państwu bardzo wdzięczna za odpowiedź!
  • Z czym połączyć więcej niż trzy?
    18.11.2019
    Poprawnymi odmianami są:
    - znajduje się więcej/znajduje się pięćset,
    - znajdują się pręty/znajdują się trzy.
    Jaka będzie w takim razie poprawna wersja zdania: W żadnym miejscu nie znajduje/ą się więcej niż trzy pręty jeden nad drugim? Względem którego ze słów należy odmienić słowo znajdować?
  • Jak długo uczę się polskiego, czyli o określeniach czasu
    15.11.2019
    Dzień dobry Państwu. Mam wątpliwości, czy są poprawne następujące zdania i czy mogę je stosować zamiennie:
    - Uczę się polskiego 2 lata.
    - Uczę się polskiego od dwóch lat.
    - Uczę się polskiego przez dwa lata.

    Z góry bardzo dziękuję za odpowiedź!
  • Eliminacje
    14.11.2019
    Które z wymienionych konstrukcji są prawidłowe: eliminacje do mistrzostw świata czy eliminacje mistrzostw świata; mecz eliminacyjny do mistrzostw świata czy mecz eliminacyjny mistrzostw świata?
  • Lecz mimo to
    8.11.2019
    Dzień dobry
    Nawet w literacko perfekcyjnych i kompetentnie wydanych książkach spotykam się z lecz mimo to. Wydaje mi się, że to tautologia. Czy nawet wybitni pisarze i korektorzy przeoczają ten błąd, czy przyjął on się na dobre do języka polskiego jak tylko i wyłącznie?
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Młodzieżowe słowo roku 2019

Zapraszamy do udziału w plebiscycie na Młodzieżowe słowo roku 2019. 
Zgłoszone słowo nie musi być nowe, slangowe ani najczęstsze. Doceniamy istotność tematu oraz kreatywność języka!

Pobierz bezpłatny e-book
„Pułapki ortografii"
prof. Jerzego Bralczyka!

Uwaga, do ebooka zostały dołączone informacje handlowe w rozumieniu ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną, toteż jego zamówienie wymaga wyrażenia poniższych zgód.

Wyślij

Weź udział w akcji „Młodzieżowe słowo roku 2019” i odbierz darmowy e-book!