składnia

 
Znajdziesz tu różnorodne informacje o budowie zdania, o wymaganiach jego składników, o szyku wyrazów w zdaniu, o właściwych formach orzeczenia i jego miejscu w zdaniu, o skrótach składniowych, o zapożyczonych konstrukcjach.
  • Kolejność słów
    29.01.2020
    Dzień dobry,
    mam zapytanie odnośnie do kolejności konkretnych wyrazów w zdania i czy ma ona jakiekolwiek znaczenie. Które stwierdzenie będzie lepsze: „(...) szczęśliwego Nowego Roku, dobranoc” czy „(...) dobranoc, szczęśliwego Nowego Roku”?
    Dziękuję i pozdrawiam
  • w lecie albo latem
    21.01.2020
    Chcę spytać o formę wyrażenia przyimkowego w lato, tak jak w zdaniu: Działo się to w lato 1970. Wszystkie współczesne poradniki językowe oraz nowe słowniki uznają ją za niepoprawną, zaś taką postać na równi z w lecie notuje Słownik ortoepiczny pod red. Szobera z roku 1948, przy czym warto zaznaczyć, że autor potępia zwroty: w wiosnę, w jesień i w zimę. W wyszukiwarce znajdziemy ok. 145 mln wyników pod tym hasłem. A zatem czy możemy tak mówić i pisać? Która forma weszła pierwsza? Pzdr M. Kiliński
  • Dochodiaga w mianowniku liczby mnogiej
    16.01.2020
    Mam problem z użyciem łagiernego rosyjskiego terminu dochodiaga w liczbie mnogiej. Czy pisać: „Z prycz podnosili się dochodiadzy”? Czy może: „Z prycz podnosiły się dochodiagi”? Logiczne wydaje się napisanie: podnosili się dochodiagi czy, w innym zdaniu: dochodiagi wrócili – ale brzmi to fatalnie. Czy używać tego nieistniejącego w języku polskim słowa analogicznie do istniejącego rzeczownika dziadyga?
  • Nauka o człowieku
    8.01.2020
    Witam ,
    czy sformułowanie Nauka nad człowiekiem jest poprawną formą?
    Pozdrawiam
  • Nabierać
    7.01.2020
    Jaka jest poprawna forma: nabierać wiedzę czy nabierać wiedzy?
  • Czyja płyta?
    7.01.2020
    Czy pytanie Kogo płytę chciałbyś znaleźć pod choinką? jest poprawne? Czy powinno być czyją?
  • Zastosowanie i wykorzystanie – z którymi przyimkami?
    20.12.2019
    Szanowni Państwo,
    Czy jest jakaś zasada mówiąca, że należy używać zwrotów z zastosowaniem i przy wykorzystaniu, a nie np. odwrotnie: przy zastosowaniu i z wykorzystaniem? Czy te drugie sformułowania to błąd?

    Z poważaniem
    Joanna B.
  • … do osoby, której nie lubisz
    20.12.2019
    Musisz zbliżyć się do osoby, którą nie lubisz – czy to zdanie jest prawidłowo wypowiedziane? Dziękuję za odpowiedź.
  • Kto się z kim zastanawia, czyli forma orzeczenia przy podmiocie wyrażonym wyrażeniem ktoś z kimś
    19.12.2019
    Dzień dobry,

    Zastanawiam się z koleżanką, czy forma zastanawiamy się z koleżanką również będzie poprawna, czy może trzeba wstawić przecinek: zastanawiam się, z koleżanką.

    Dziękuję za pomoc
    Katarzyna
  • Sprzątnąć
    18.12.2019
    Szanowni Państwo,
    Czy można powiedzieć sprzątnąć stół , czy raczej należy powiedzieć sprzątnąć ze stołu?

    Z poważaniem
    Anna Pachocka
  • Szyk elementów w złożonych formach czasownikowych i w konstrukcjach z czasownikiem
    12.12.2019
    Szanowni Państwo,

    Czy poprawne pod względem szyku są następujące sformułowania: charakteryzować się będzie (nie: będzie się charakteryzować), zlikwidowane zostały (nie: zostały zlikwidowane), nadmienić należy (nie: należy nadmienić), zbudowany jest (nie: jest zbudowany i czy jest jakaś konkretna zasada, która tego dotyczy?

    Z poważaniem
    Joanna B.
  • Kto kim komu czy kto komu kim?
    12.12.2019
    Zastanawia mnie użycie słowa kurwa w takim samym kontekście jak Brat bratu bratem.
    Która wersja jest poprawna: Kurwa kurwą kurwie czy Kurwa kurwie kurwą? I czy któraś z nich nie ma sensu. Czy może obie są poprawne?

    Z góry przepraszam, jeżeli użycie wulgarnego przykładu jest niezgodne z waszymi standardami. Z góry dziękuję za pomoc.
  • Nominalizacje, czyli ciągi rzeczownikowe
    6.12.2019
    Szanowni Państwo,
    czy poprawne są wyrażenia typu: chęć Piotra obejrzenia filmu; obietnica urzędnika załatwienia sprawy; zamiar Jana chodzenia na wykłady? Brzmi to niedobrze, ale ewentualnego błędu nie umiem uzasadnić.
  • Rodzaj gramatyczny a płeć bohatera
    5.12.2019
    Szanowni Państwo,
    pracuję nad tekstem, w którym występują imiona typu Motyl z Szafiru czy Żółty Pysk; oba jako imiona żeńskie. Frapuje mnie ich odmiana – czy Motyl będzie się zachowywał jak inne rzeczowniki typu doktor, redaktor, a zatem np. Zostawiłem rozzłoszczoną Motyl z Szafiru samą? Co do drugiego imienia, jestem nieco bardziej zagubiona. Mam już dosyć tego Żółtego Pyska, która nie zna żadnego umiaru? Przyglądałem się miłej Żółty Pysk czy miłemu Żółtemu Pyskowi?
    Z poważaniem
    Felicyta
  • Wyrażenie za rok – tym razem z rykowiskiem
    3.12.2019
    Jakieś wydarzenie trwa miesiąc i jest co roku, zaczyna się o tej samej porze, np. rykowisko. Mówiąc na końcu tego zdarzenia: Za rok znów tu przyjdą jelenie, jak rozumieć za rok, jako za rokiem trwającym, za rok jako mniej więcej 12 miesięcy, czy za rok jako wskazanie następnego roku nieważne jaka chwila? Czy rok rocznikowo, czy zawsze 12 miesięcy? Jak jest w podobnych przypadkach z określeniem za dwa lata, za piec lat itp.?
    Pozdrawiam, proszę o pomoc, nie dostaję odpowiedzi.
  • Pytamy o barwę
    3.12.2019
    Szanowni Państwo!
    Piszę z zapytaniem o to, które wyrażenie jest poprawne: Jaką to ma barwę? czy Jakiej jest to barwy?
    Dziękuję za poradę.
    Jarosław.
  • Zaproszenia ślubne
    2.12.2019
    Witam,
    spróbuję dotknąć tematu zaproszeń ślubnych, częstego powodu kłótni, jeszcze przedmałżeńskich :) a mianowicie, czy jeśli (dodajmy jeszcze, że przykładowo, ja jestem Andrzej Nowak, a moja przyszła małżonka niech będzie Anna Kowalska) piszę zaproszenie w naszym imieniu, to czy mogę skonstruować je tak:

    Anna Kowalska i Andrzej Nowak
    wspólnie z rodzicami pragniemy serdecznie zaprosić
    Sz. P. Józefa Kowalskiego
    na uroczystość zaślubin która odbędzie się (...)

    Dziękuję bardzo za pomoc
  • Zgoda
    28.11.2019
    Dzień dobry!

    Która forma jest poprawna i dlaczego:

    1. Najważniejsza jest satysfakcja i zadowolenie klienta.
    2. Najważniejsze są satysfakcja i zadowolenie klienta.
  • na + po
    28.11.2019
    Czy wzorując się na sformułowaniach na po domu, na po obiedzie, na po świętach i na po wakacjach, możemy tworzyć dowolne konstrukcje tego typu, np. na po mistrzostwach, na po pracy, na po szkole, na po wyborach?
  • Nadużywane od
    27.11.2019
    Mam taki dylemat, jeśli kupię rzecz w sklepie, supermarkecie, dajmy na to pojemnik firmy x (firma x go wyprodukowała a sklep go od niej kupił). To czy poprawnym jest mówić kupiłem pojemnik od firmy x (czy jednak to nieprawda, bo od sklepu kupiłem)? Skoro słowo kupić oznacza wymianę pieniędzy na towar, tak bezpośrednio, a ja mówię, że kupiłem pojemnik od firmy x, co nie jest poprawne, prawdziwe? Czy mogę użyć słowa kupić w takim znaczeniu i będzie to poprawne, zgodne z słownikową definicją?
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego