składnia

 
Znajdziesz tu różnorodne informacje o budowie zdania, o wymaganiach jego składników, o szyku wyrazów w zdaniu, o właściwych formach orzeczenia i jego miejscu w zdaniu, o skrótach składniowych, o zapożyczonych konstrukcjach.
  • Ruchomość zaimka zwrotnego się
    15.01.2019
    Szanowni Państwo,
    jak bardzo „rozbiegane” może być się w zdaniu? Zazwyczaj powinno stać przy czasowniku, za lub przed, ale są przypadki, w których nie da się oddzielić tego zaimka od jego czasownika. Czy mogę prosić o przykłady sytuacji (lub teorii), w których jest to dozwolone (i jak daleko od czasownika), a w których nie?
  • Lokować
    11.01.2019
    Dzień dobry,
    chciałabym się dowiedzieć jakiego przypadku należy używać ze sformułowaniem lokować pieniądze w: lokować pieniądze w aktywa siakie [...] czy raczej lokować pieniądze w aktywach siakich [...].

    Pozdrawiam
    Joanna
  • Czy orzeczenie?
    10.01.2019
    Dzień dobry,
    czy w zdaniu: …gdy weszła mama i kazała jej natychmiast przestać, bezokolicznik przestać traktujemy jako orzeczenie?
  • Do 15 listopada…
    9.01.2019
    Szanowni Państwo,
    czy można założyć, że sformułowanie typu należy coś zrobić do 15 listopada niemal zawsze znaczy, że należy to zrobić do tej daty włącznie? Chyba nie spotykam się w praktyce z inną interpretacją.

    Z wyrazami szacunku i najlepszymi życzeniami świątecznymi!
    Czytelnik
  • Komu dziękujemy czy raczej: czyje zaangażowanie?
    7.01.2019
    Dzień dobry.
    Tworzyłem ostatnio zaproszenie na uroczystość z okazji obchodów 100-lecia odzyskania przez Polskę niepodległości. W treści zaproszenia był zapis Dziękujemy za zaangażowanie komitetu organizacyjnego w składzie… Spotkałem się z opinią, że jedyny poprawny zapis w takiej sytuacji to: Dziękujemy za zaangażowanie komitetowi organizacyjnemu w składzie… Czy forma pierwsza, w której bezosobowo dziękujemy za zaangażowanie tego konkretnego komitetu jest niewłaściwa?
  • Z czym łączymy hol?
    7.01.2019
    Dzień dobry.
    Czy poprawna jest forma na holu, czy w holu?

    Dzieci bawiły się na holu.
    czy
    Dzieci bawiły się w holu.

    Dziękuję
  • Składnia w taksonomii botanicznej
    7.01.2019
    Szanowni Państwo,
    dowiedziałem się ostatnio, że w środowisku botaników mówi się np. o rodzinie wrzosowate (!), tzn. w takim wyrażeniu nazwa rodziny występuje zawsze w mianowniku zamiast w dopełniaczu. Muszę przyznać, że niezwykle mnie to razi. Dla przyrodników to ponoć norma. Uważają to Państwo za akceptowalne? (ot, maniera języka specjalistycznego). Może jednak warto promować dopełniacz? A może w ogóle czepiam się niepotrzebnie i takich przykładów jest więcej?

    Z wyrazami szacunku
    Czytelnik
  • w ramach którego
    19.12.2018
    Dzień dobry,
    chciałabym zapytać, który szyk jest poprawny: w ramach którego czy w którego ramach?

    Serdecznie pozdrawiam
    Agnieszka
  • Rozbiór zdania
    18.12.2018
    Dobry wieczór, jestem mamą ósmoklasistki. Przygotowujemy się do egzaminu ósmoklasisty i nie potrafimy zmierzyć się z rozbiorem składniowym zdania: Według legendy smok był mieszkańcem jamy podwawelskiej. Wiem, że Państwo nie rozwiązują zadań, ale żaden z moich znajomych polonistów nie jest pewien, Facebook też nie pomógł, a portali typu sciaga.pl nie darzę zaufaniem. Według legendy jest okolicznikiem, ale jakim? Podwawelskiej jest przydawką, ale czy przymiotnikową czy przyimkową?
    Marta
  • Liczymy czas…
    17.12.2018
    Dzień dobry,
    Szanowna Poradnio, to podsumowywując, powiedzieć za rok, rok temu, rozumieć rocznikowo czy 12 miesięcznie, np. mówię w lutym, rok temu W Mikołajki?
    Co do, do zobaczenia za tydzień na koniec programu to wskazuje tydzień, ale już na koniec programu, tym bardziej jeśli trwa dłużej to Tym mniej precyzyjnie liczę, chyba, że liczyć od początku programu czas.
  • Nieustannie liczymy czas, czyli o wyrażeniu za tydzień
    17.12.2018
    Szanowna Poradnio,

    Dziękuję za poświęcony czas i pomoc.

    Ostatnie! pytanie w kwestii czasu, będę wdzięczny za pomoc.

    Czy poprawnym jest mówić np. we wtorek, za tydzień w piątek, należy to rozumieć, za tydzień od wtorku i doprecyzowanie, że chodzi o piątek, czy za tydzień licząc od piątku trwającego tygodnia?

    Pozdrawiam
  • Ile zdań, czyli czym jest trudno?
    11.12.2018
    Szanowni Państwo,
    czy podane zdanie jest zdaniem pojedynczym? Wg mnie można znaleźć w nim tylko jedno orzeczenie: liczy się. Chyba że można by uznać, że trudniej jest częścią orzeczenia imiennego. Bardzo proszę o wyjaśnienie wątpliwości.

    W mowie ojczystej trudniej o kontrolę nad tekstem niż w piśmie, a w potocznym języku mówionym bardziej liczy się spontaniczność niż staranność.

    Z poważaniem
    Monika
  • Szyk przydawki wyodrębniającej
    7.12.2018
    Mam pytanie dotyczące pozycji przymiotnika odczasownikowego: płatność zrealizowana vs zrealizowana płatność, płatność odrzucona vs odrzucona płatność. Jaką kolejność powinno się zastosować, gdy są to np. nagłówki? W przypadku płatności odrzuconej trudno powiedzieć, że jest to cecha stała, ponieważ taką płatność można zrealizować ponownie.
    Z wyrazami szacunku
  • Pismo prezesa czy pismo od prezesa?
    6.12.2018
    Szanowni Państwo,
    zwracam się z prośbą o wyjaśnienie, która z poniższych form jest poprawna: w mailu przesyłam pismo zarządu spółki czy w mailu przesyłam pismo od zarządu spółki.
    W Internecie równie często spotykam np. pismo Prezesa, jak i pismo od Prezesa.

    pozdrawiam serdecznie
    Agata Gąsiorek
  • W dzielnicy Wola
    5.12.2018
    Która forma jest poprawna: w dzielnicy Wola czy w dzielnicy Woli?
  • Co znaczy: Wstanę na wykład o 8.00?
    29.11.2018
    Szanowna Poradnio,
    ostatnio ktoś użył sformułowania Wstanę na wykład o 8, mając na myśli, że wykład jest o 8. Ja natomiast zrozumiałem owe zdanie jako zamiar wstania o 8. Przedyskutowaliśmy sprawę i nie możemy dojść do konsensusu. Czy używanie dwuznacznych zdań jest poprawne językowo? Oraz, które z tych zdań są poprawne, czy są dwuznaczne i co dokładnie znaczą:
    -Wstanę na wykład o 8,
    -Wstanę o 8 na wykład,
    -Wstanę na wykład na 8.

    Pozdrawiam
  • Doręczać
    29.11.2018
    Dzień dobry,
    chciałabym prosić poradę w sprawie problemu dotyczącego użycia czasownika doręczać z przyimkiem pod. Czy tu analogicznie jak w przypadku wysyłania mówimy o doręczeniu na adres i doręczeniu pod adresem? Doręczenie pod adres jest formą niepoprawną?

    Z poważaniem,
    Czytelniczka
  • Wyrażenia liczebnikowe z półpauzą
    27.11.2018
    W poradzie „Od dwóch do czterech lat, ale 2–4 lata” brakuje mi wyjaśnienia zapisu z półpauzą. Zajmuję się tłumaczeniami i czasem trafiają do mnie np. ankiety, a w nich pytanie o wiek respondenta i odpowiedzi podane w formie X–Y year. Czy w przypadku liczb 24 i 35 (wymagających różnych przypadków) jedyną poprawną formą będzie zapisanie tego słownie (od 24 do 35 lat), a może zapis 24–35 lat jest również poprawny?
  • Liczymy czas…
    27.11.2018
    Dzień dobry,
    Szanowna Poradnio,
    To już ostatnie pytanie dla czasu. Od kiedy liczyć upływ, np. kończy się program tv i ktoś mówi za tydzień w programie to za tydzień potocznie od chwili mówienia, czy liczyć to od chwili rozpoczęcia programu, by był dokładnie tydzień? Podobnie mówię za tydzień w czwartek, jeśli jest poniedziałek, to liczyć czas potocznie od poniedziałku czy od czwartku itd.? Co do roku, to rocznikowo podaje się wiek auta ,przykładowo. I to jest raczej normatywne.
  • Określanie godzin i minut
    26.11.2018
    Szanowni Państwo,
    mam pytanie związane z wypowiadaniem czasu.
    Czy tak samo, jak mówimy 20 minut po np. 17, to możemy powiedzieć 50 minut po 17?
    Czy może w takiej sytuacji bardziej wypada powiedzieć za 10 minut godzina 17?

    Pozdrawiam i dziękuję za odpowiedź.

Zagraj z nami!

Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego