frazeologia

 
W tym miejscu dowiesz się wszystkiego o polskich związkach frazeologicznych: skąd się wzięły, co znaczą, jaką mają postać, czy można je odmieniać lub w jakich kontekstach mogą być użyte.
  • Nie jąkaj się, bo nie ma wiatru
    5.06.2020
    Jaki jest sens powiedzenia Nie jąkaj się, bo nie ma wiatru?
  • Bigos w języku
    3.06.2020
    Szanowni Państwo!

    Ostatnio próbowałem dowiedzieć się czegoś więcej o kulturowej historii bigosu. Czy mógłbym prosić o wyjaśnienie znaczenia następujących polskich idiomów, które znalazłem w „Encyklopedii staropolskiej” Glogera: ni to bigos, ni to flaki; bigos – wczorajsza potrawa; bigos ze starej miotły.

    Z życzeniami zdrowia
    Adam N.
  • Frazeologizm z gajowym
    28.04.2020
    Szanowni Eksperci,

    uprzejmie proszę o wyjaśnienia genezy ironicznego powiedzenia być odważny jak żydowski gajowy, spotykanego jeszcze dziś wśród starszego pokolenia Polaków. Jeśli dobrze rozumiem, porzekadło to odwołuje się do stereotypowej tchórzliwości Żydów, ale dlaczego pojawia się w nim akurat gajowy?

    Z wyrazami szacunku
    Piotr Michałowski
  • paść jak kawka
    23.04.2020
    Szanowni Państwo,
    mam niemały problem z pewnym związkiem frazeologicznym i szczerze wierzę, że pomogą mi go Państwo rozwiązać. Chodzi o związek: paść jak kawka. Samo znaczenie tego związku nie jest mi obce i wedle mojej wiedzy związek ten znaczy tyle co: 'być bardzo zmęczonym, nie mieć na nic siły'. Zagwozdką dla mnie jest etymologia tego związku frazeologicznego. Dlaczego akurat jak kawka? Czy słowo paść w tym związku pochodzi od słowa padać, czy może od jakiegoś innego słowa?
  • Zbyt syty, zbyt bity
    16.04.2020
    Dzień dobry,

    od dłuższego czasu poszukuję bezskutecznie znaczenia wyrażenia zbyt syty, zbyt bity. Bardzo proszę o wyjaśnienie, jak należy je rozumieć.

    Z poważaniem,
    Jolanta van Holstein
  • Nieistniejący słoń w salonie
    3.04.2020
    Czy w języku polskim funkcjonuje idom słoń w salonie na określenie drażliwego tematu, który się ignoruje, poruszając tematy zastępcze? Muszę przełożyć angielskie elephant in the room tak, żeby zachować słonia (albo chociaż jakieś zwierzę).

    Z góry dziękuję
    Dorota
  • W gorącej wodzie kąpany
    24.03.2020
    Dlaczego fraza w gorącej wodzie kąpany oznacza osobę niecierpliwą?
    Z góry dziękuję za odpowiedź, XYZ.
  • Gdzie kciuk, a gdzie serce?
    18.03.2020
    Witam

    Szybkie pytanko
    Poprawnie czy nie: trzymać kciuki z całego serca.

    Brakuje mi tutaj trochę logiki.
  • Zwrot
    16.03.2020
    Dzień dobry, moje pytanie dotyczy przysłów i ich klasyfikacji oraz zwrotu przysłowiowego. Ponieważ np. zwrot spływać jak po kaczce nie jest przysłowiem, to jak możemy go zakwalifikować? Czy jest to zwrot przysłowiowy?
  • Rzut oka czy rzut okiem?
    25.02.2020
    Bardzo proszę o odpowiedź, który z dwóch poniższych tytułów jest prawidłowy: Rzut oka na AA czy Rzut okiem na AA.

    Dziękuję.
    Z poważaniem.
    Marek
  • Gdzie diabeł mówi dobranoc
    31.01.2020
    Moje pytanie będzie krótkie: Skąd w języku polskim wzięło się powiedzenie Tam, gdzie diabeł mówi dobranoc? Przeszukałem internet nie jeden raz, szukając na nie odpowiedzi, dotąd bezowocnie. Może tutaj będę mieć więcej szczęścia?
  • Miód na serce
    29.01.2020
    Szanowni Państwo,

    zastanawiam się nad etymologią frazeologizmu miód na serce. Czy ma ono związek z dawnymi upodobaniami kulinarnymi użytkowników naszego języka?

    Pozdrawiam

    Tomasz K.
  • Wciągać żółtko
    29.01.2020
    Mam niemały problem z pewnym związkiem frazeologicznym z Pomorza. Szczerze wierzę, że pomogą mi go Państwo rozwiązać. Chodzi o związek: wciągnąć/wciągać/wypijać żółtko. Samo znaczenie nie jest mi obce i wedle mojej wiedzy połączenie to, używane w rozkaźnikach najczęściej, znaczy tyle co: ‘rozbudzać się, zbierać w sobie siły, rychtowanie się z łóżka’.
    Zagwozdką dla mnie jest etymologia tegoż frazeologizmu. Dlaczego akurat żółtko czy ma to związek z symboliką życia?

    Pozdrawiam
    M. Kiliński
  • Panna młoda
    9.12.2019
    Czy panna młoda w dniu swojego ślubu jest panną młodą do momentu przysięgi małżeńskiej a z kościoła wychodzi będąc już panią młodą, czy też poprawnie jest tak do niej mówić w całym dniu ślubu i przez całe wesele?
    Pozdrawiam
  • Zdjąć coś ze stanu magazynowego
    3.12.2019
    Szanowni Eksperci,

    czy sformułowanie zdjąć coś ze stanu (np. magazynowego) jest poprawne językowo i jak ewentualnie można je zastąpić?

    Z wyrazami szacunku
    Piotr Michałowski
  • Rzuca żabami
    29.11.2019
    Dzień dobry,
    spotkałem się niedawno z informacją, że w Polsce używa się powiedzenia rzuca żabami w przypadku opisywania intensywnych opadów deszczu. Czy takie określenie to jakiś regionalizm? Nigdy go wcześniej nie słyszałem.
    Pozdrawiam.
  • Na gębę
    19.11.2019
    Czy można uznać za obraźliwe określenie: praca na gębę?
  • Strony zgodnie postanawiają
    29.10.2019
    Szanowni Państwo,
    w tekstach prawniczych (w szczególności umowach, ugodach, protokołach) często pojawia się zapis typu Strony zgodnie postanawiają…. Czy takie sformułowanie nie zawiera w sobie jakiegoś niepotrzebnego naddatku znaczeniowego? Bo skoro strony postanawiają, to raczej zgodnie, a nie niezgodnie. Napisanie Strony postanawiają… oznacza, że treść ich oświadczeń jest zgodna, nie ma więc chyba potrzeby dopisywanie, że owo postanowienie jest zgodne.
    Z wyrazami szacunku
  • Mąż zaufania
    23.10.2019
    Istniej określenie mąż zaufania. Czy jeśli jest nim kobieta, to możemy mówić o żonie zaufania?
  • Jak krew z nosa
    16.09.2019
    Dzień dobry, chciałbym zapytać o pochodzenie wyrażenia iść jak krew z nosa. Ciekawi mnie skąd wzięło się to wyrażenie, skoro, jak wiadomo, krew z nosa idzie raczej dobrze.
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego