znaczenie

Tu powiemy ci, jakie znaczenia mają interesujące cię słowa. Dowiesz się, których słów nie należy łączyć, a których nie powinno się używać w określonych sytuacjach lub kontekstach. A jeśli nie znasz jakiegoś słowa, pomożemy ci je znaleźć.

  • ginekolog(-)onkolog

    26.09.2022
    26.09.2022

    Który zapis jest poprawny:

    ginekolog-onkolog czy ginekolog onkolog?

  • matriarchia i patriarchia

    24.09.2022
    24.09.2022

    Chciałbym zapytać o słowo "matriarchia". Słownik nie zna takiego terminu. Jest tylko "matriarchat", analogicznie do "patriarchatu". Ale skoro istnieje termin "anarchia" i "oligarchia", to dlaczego, przez analogię, nie wprowadzić "matriarchii" czy "patriarchii"? Tym bardziej, że termin "patriarchat" ma swoje ściśle określone, specyficzne i odmienne od potocznego znaczenie w kontekście kościelnym.


    pz

  • Mieć

    21.09.2022
    21.09.2022

    Szanowna Poradnio Językowa, czy mogę prosić o wyjaśnienie, skąd wzięło się nowe (przynajmniej dla mnie) znaczenie słowa „mieć”, oznaczającego fakt, który podobno zaistniał? Przykład: „Córka miała uciec z domu po kłótni z rodzicami ” - tu oznacza najbardziej prawdopodobny przebieg zdarzeń. Nigdy nie słyszałem, aby ktoś w ten sposób wyrażał się w mowie potocznej, takiego znaczenia słowa „mieć” nie ma w słowniku, ani nigdy nie uczono go w szkołach, ale ta forma jest nagminnie używana w mediach.

  • precedensowy i bezprecedensowy

    17.09.2022
    26.04.2002

    Nie rozumiem różnicy między słowami precedensowy i bezprecedensowy. Proszę o wyjaśnienie. Dziękuję i pozdrawiam.

  • Całuśny

    4.08.2022
    4.08.2022

    Czy Poradnia zetknęła się z przymiotnikiem całuśny, a jeśli tak, to w jakim znaczeniu?

  • Ksieni

    4.08.2022
    4.08.2022

    W sprawie kobiety-księdza chciałbym zaproponować przywrócenie staropolskiej ksieni w tym nowym znaczeniu (stare jest historyczne i prawie nieznane). Gdy "ksiądz" jeszcze oznaczał "możnego pana", to odpowiednikiem żeńskim była księgini (stąd wieś Księginki w Wielkopolsce), później skrócona do "ksieni" już w znaczeniu odpowiedniczki opata. Ksieni brzmi dużo lepiej niż ksiądzka i jest niewątpliwie feminatywem, co dla wielu osób dziś ważne. Ksieni ma też rytm słowa "pani" co może mieć znaczenie.

  • Dupiarz

    28.07.2022
    28.07.2022

    Dzień dobry!

    Czy słowo "dupiarz" użyte przez Prezydenta Warszawy jest obraźliwe (zwłaszcza dla kobiet), biorąc pod uwagę że:

    - użył go wobec siebie samego,

    - jest to neologizm (albo określenie slangowe) i można je interpretować dowolnie

    - nie odnosi się do kobiet, tylko do mężczyzn (mam na myśli, że wiele kobiet jest tym urażonych)

    - gdyby użył tego słowa gej, wówczas bez względu na to czy odniósłby je do siebie, czy do innych mężczyzn, nie odnosiłoby się ono do kobiet?

  • Udzielać daru

    27.07.2022
    27.07.2022

    Dzień dobry!

    czy zwrot 'udzielać daru' jest niepoprawny? Na pewnym forum rozgorzała dyskusja o to, czy daru można udzielać. Słownik poprawnej polszczyzny PWN nie odnotowuje, że to błędne zestawienie, w języku kościelnym sformułowanie to się pojawia zarówno w tekstach świeckich, jak i w Modlitwie do Ducha Świętego. Czy zatem Duch Święty nie ma prawa udzielać daru proszącym?

    Pozdrawiam

  • Skraść serce

    27.07.2022
    27.07.2022

    Przeczytałam ostatnio reklamę, zapowiadającą, że coś skradnie moje serce. Wolałabym je nadal posiadać, a złodziejstwa serc postrzegam jako toporną kalkę z angielskiego. Owszem, coś mnie może ująć za serce albo nawet chwycić za serce, ale skraść? Kradzieże się panoszą również w innych kontekstach, widzę regularnie, że ktoś skradł całą uwagę albo show. Te związki frazeologiczne wydają się również niepoprawne. Proszę o stanowisko.

  • motyw a temat

    17.07.2022
    17.07.2022

    Mam pytanie odnośnie znaczenia pewnych słów i ich angielskich odpowiedników.

    Robię wideo na YouTube i chciałem być pewny, że dobrze rozumiem znaczenie słowa "motyw".


    W internecie ciężko było znaleźć jakieś zrozumiałe wyjaśnienie; artykuł na Wikipedii jest bardzo zawiły, ale pomogły angielskie źródła. Jednak, w języku angielskim pojawiają się słowa motif i theme czyli niby motyw i temat. Ze szkoły jednak pamiętam theme jako motyw.


    Co jest czym w języku polskim?

  • wypowiedzieć

    16.07.2022
    16.07.2022

    Szanowni Językoznawcy,


    dlaczego czasownik „wypowiedzieć” może mieć znaczenie ‘zaczynać’ (w połączeniu z wojną) oraz ‘kończyć’ (w połączeniu z umową, gościną)? Jaka jest geneza tej rozbieżności? Słownik S.B. Lindego rejestruje nawet połączenie „wypowiedzieć pokój”, które ma takie samo znaczenie co „wypowiedzieć wojnę”. (To połączenie zawiera też WSJP PAN, ale w znaczeniu pokoju jako przedmiotu umowy, zatem znowu – ‘kończyć’).


    Z poważaniem i pozdrowieniami

    J.J.

  • odkuć się

    16.07.2022
    16.07.2022

    Szanowni Państwo,

    Chciałbym zapytać o pochodzenie formy "odkuć się" w znaczeniu potocznym «powetować sobie poniesione straty». W jaki sposób wyzwolenie z okowów stało się odkupieniem win?

    Z góry dziękuję

  • heretyk

    16.07.2022
    16.07.2022

    Szanowni eksperci,


    Ostatnio dręczy mnie pewne zagadnienie językowe na które nie mogę znaleźć odpowiedzi, dlatego postanowiłem zwrócić się tu o pomoc. Czy słowo heretyk w obecnym języku ma znaczenie pejoratywne?


    Z wyrazami szacunku

  • Wybudowałem dom

    10.07.2022
    10.07.2022

    Mam pytanie dotyczące zdań takich jak:


    - Zbudowałem dom.

    - Zrobiłem generalny remont mieszkania.


    Czy można tak powiedzieć, jeżeli fizycznie nie kładłem cegieł i płytek, nie lałem fundamentów itp, ale jestem inwestorem i organizuję ekipy budowlane, załatwiam formalności, nadzoruję przebieg prac, zamawiam materiał, troszczę się o wywóz odpadów, załatwiam pozwolenia itp., by w efekcie powstał dom lub był wykonany remont.

  • Pospolita japa

    8.07.2022
    8.07.2022

    Czy w zdaniu „Zamknij japę w czasie jedzenia !” wyraz japa jest pospolitym określeniem ust lub twarzy, jak podaje Słownik Języka Polskiego PWN i kiedy straciło ono emocjonalne znaczenie? Słownik Doroszewskiego opisuje to słowo jako przestarzałe i rubaszne, a Wikisłownik jako gwarowe, grubiańskie i wulgarne, podobnie, jak ja je odbieram.

  • Empuzjon

    4.07.2022
    4.07.2022

    Co znaczy slowo empuzjon ?

  • Niezbicie

    1.07.2022
    1.07.2022

    „Do końca lipca niezbicie opublikowany zostanie drugi tom.”

    Uznałbym to zdanie za niewątpliwie (a nie „niezbicie”) błędne, gdyby nie fakt, że napisał je edytor tekstów jednego z wydawnictw, polonista, dr hab. Czy zawodzi mnie tutaj moje poczucie poprawności językowej? Czy słowa „niezbicie” i „niewątpliwie” zawsze można stosować jako w pełni równoznaczne?


    Z wyrazami szacunku

    Tadeusz W. Drwal

  • Serdecznie gratuluję

    26.06.2022
    26.06.2022

    Dzień dobry! Chciałabym się zapytać, czy forma: „Serdecznie gratulujemy” jest poprawną? Innymi słowy, czy można serdecznie gratulować?


    Z poważaniem

    D. Boruc

  • Deputowany a parlamentarzysta

    24.06.2022
    24.06.2022

    Od wielu lat w Polsce popularne jest określenie parlamentarzysta, gdy mowa o politykach będących posłami i senatorami. Jaka jest różnica między parlamentarzystą a deputowanym i dlaczego politycy i dziennikarze chętniej używają słowa parlamentarzysta niż deputowany? Moim zdaniem deputowany ma wydźwięk bardziej oficjalny.

  • Żywią y bronią

    19.06.2022
    19.06.2022

    Szanowni Państwo,

    będę ogromnie wdzięczny za wyjaśnienie faktycznego znaczenia hasła widniejącego na sztandarze kościuszkowskich kosynierów: „ŻYWIĄ Y BRONIĄ”.

    Czy są to:

    1. dwa czasowniki „oni nas żywią i bronią”

    2. dwa rzeczowniki w narzędniku (?) „oni za nas walczą żywią (życiem) i bronią”


    Z serdecznymi pozdrowieniami

    SW

Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego