inne

 

To zestaw pytań, które nie poruszają problemów ściśle językowych, np. dlaczego niektóre słowa są w słownikach, a innych nie ma, kiedy nowe słowo pojawia się w słowniku, albo jakie słowo ma najwięcej polskich liter, a które jest najdłuższe.

  • Jak liczyć czas?

    27.12.2020

    Dzień dobry,

    Powiedzieć 234 lata później oznaczać może 234 lata rocznikowe-kalendarzowe, czy tylko całe 234 lata jako 12 miesięcy, około? Poradnia nie odnosi się do określeń rocznicowych.


    Pozdrawiam

  • Półtorej książki

    21.12.2020

    Szanowna Poradnio, czy można powiedzieć „przeczytałem 1,5 książki” czy raczej powinniśmy powiedzieć „przeczytałem 1 książkę i pół drugiej”? Wydaje mi się, że pierwsze wyrażenie sugerować może, że przeczytałem jedną książkę 1 raz i jeszcze 2. raz do połowy. Bardzo proszę o rozwianie moich wątpliwości. Dziękuję. — lumay

  • Zapis w śpiewniku

    29.11.2020

    Szanowni Państwo,

    przygotowujemy śpiewnik i mamy taką sytuację, że kompozytor napisał słowa piosenki w obcym języku, a następnie skonsultował je z osobą znającą ten język. Przy nutach musimy podać nazwisko również tej drugiej osoby. Czy właściwy byłby taki zapis:


    muz. i sł.: Jan Kowalski

    konsultacja jęz. (hindi): Alicja Nowak


    ? Zależy nam też na podaniu nazwy języka. Z góry dziękuję za poradę (jak również za poprzednią dotyczącą śpiewnika).


    Pozdrawiam serdecznie

    Czytelniczka

  • Interpunkcja w zwrocie do adresata

    23.11.2020

    Czy po powitaniu (po zwrocie do adresata) w mejlu przecinek i wykrzyknik są równorzędne? Dotarłam do różnych stanowisk, także w Poradni PWN, i wynika z nich, że:

    - wykrzyknik jest „bardziej tradycyjny” i osoby z tzw. starej szkoły go preferują, np.:

    Dzień dobry, Pani Małgorzato!

    Piszę do Pani...

    - wykrzyknik przez część osób jest uznawany za zbyt emocjonalny i akceptowany jest tylko w korespondencji nieoficjalnej, np.:

    Cześć, Gosiu!

    Piszę do Ciebie....

    - przecinek jest coraz popularniejszy i wypiera wykrzyknik (np. Cześć, Gosiu,)

    Cześć, Gosiu,

    piszę do Ciebie...

    - po przecinku zgodnie z polską interpunkcją powinna być mała litera, np.:

    Cześć, Gosiu,

    piszę do Ciebie.

    Czy zaakceptowaliby Państwo dużą literę po przecinku i czy prognozują Państwo, że zostanie to uznane za poprawne, np.:

    Cześć, Gosiu,

    Piszę do Ciebie...

  • zwracanie się po imieniu

    22.11.2020

    Czy w polskiej kulturze w relacji dorosły uczeń-dorosły nauczyciel można zwracać się do siebie po imieniu? Mam na myśli np. lekcje indywidualne, uczeń i nauczyciel są w podobnym wieku (uczeń/kursant, nauczyciel/lektor).

    Ja właśnie w ten sposób zwracam się do moich uczniów i oni do mnie też, ale wielu nauczycieli twierdzi, że to niezgodne z polską kulturą, tradycją, że to moda, wpływ kultury anglosaskiej itd. Oczywiście w środowisku np. uniwersyteckim sama wolę formę oficjalną, ale mam na myśli właśnie środowisko szkół prywatnych i nauczanie indywidualne.

    Moim zdaniem jak najbardziej zgodne z polską tradycją jest przechodzenie na "ty" dwojga dorosłych ludzi, jeśli oboje wyrażą zgodę. W dyskusji z innymi nauczycielami próbuję zawsze zwracać też uwagę na to, że etykieta językowa i oficjalność/nieoficjalność to nie jest system zero-jedynkowy, jednak nadal jest spora grupa nauczycieli, których moje argumenty nie przekonują.

  • Język inkluzywny

    20.11.2020

    Dzień dobry!

    Dziękuję za odpowiedź ws. języka inkluzywnego, jednak liczyłem że ws. tak nowego zjawiska będzie ona bardziej rozbudowana. Wydaje mi się, że większość Polaków nie stosuje takich zabiegów stylistycznych. A jeżeli to zjawisko uzyskuje poparcie językoznawców, to czemu w takim razie nie włączyć wszystkich możliwych grup społecznych zanim przejdzie się do rzeczy?

  • Głoski w spodenkach

    27.10.2020

    Dzień dobry!

    Chciałam spytać o liczbę głosek w wyrazie spodenki. Problem pojawił się na sprawdzianie w IV klasie. Większość dzieci napisała, że w wyrazie spodenki jest ich 8, natomiast nauczyciel uważa, że 7. Kto ma rację?

    Z wyrazami szacunku

    Magdalena Król

  • Dzielimy kilometry na sylaby

    26.10.2020

    Jak poprawnie podzielić na sylaby słowo: kilometrów?

  • Polki i Polacy

    23.10.2020

    Dzień dobry!

    Od kilku lat pojawiła się moda w języku, stosowana zwłaszcza przez polityków, polegająca na mówieniu w dwóch rodzajach gramatycznych jednocześnie. Chodzi mi o konstrukcje typu: Polki i Polacy, mieszkańcy i mieszkanki. Dotyczy to nie tylko rzeczowników (np. którzy i które, wszyscy i wszystkie). Czy takie sformułowania są poprawne? Wg mnie są one dosyć dziwne – wszyscy wiedzą że chodzi o obie płcie, gdy mowa o Polakach i ciężko się wówczas skupić na tym co, ktoś mówi.

  • Napięcie a na pięcie
    2.07.2020
    Dzień dobry! Zastanawiałam się ostatnio, czy słowo napięcie i wyrażenie na pięcie mają ze sobą jakiś związek? Czy zbieżność między nimi jest przypadkowa?
    Pozdrawiam
    Agata
  • Zdania w nawiasach
    2.06.2020
    Dzień dobry. Czy zdania w nawiasach są traktowane jako błąd w zadaniach uczniów? Moja polonistka argumentuje to tym, że zaburza to spójność wypowiedzi i w podręcznikach we wzorach prac uczniowskich nic nie jest zapisane w nawiasie. Wspomina również, że uczono ją, że w nawiasach pisze się błędne sformułowania, coś co zostało błędnie zapisane. Poza tym prace naukowe kierują się nieco innymi zasadami redagowania niż zadania uczniów. Podsumowując, czy jako uczeń mogę zapisywać zdania w nawiasach?
  • Liczenie czasu, czyli niekończąca się historia
    1.04.2020
    Dzień dobry,
    Chyba nikt mi nie zabroni liczyć czasu od danej chwili, np. powiedzieć za tydzień o 11, jeśli jest już 18, liczę tydzień od godziny 11, nie 18, te 7 dób i podobnie w innych sytuacjach, czy takie znaczenie tego powiedzenia jest ok? Czy tydzień może oznaczać 7 dni nie 7 dób, 7 dni czyli liczba dni nie dób? Proszę o zdanie. Pozdrawiam
  • Dlaczego imiesłów to imiesłów?
    20.03.2020
    Mam 2 pytania związane z imiesłowami:
    1. Jak jest etymologia słowa imiesłów?
    2. Skąd się wzięła nazwa imiesłów przysłówkowy? Innymi słowy: Co ma wspólnego imiesłów przysłówkowy z przysłówkiem? Pytanie wynika z tego, że przykładami imiesłowu przysłówkowego są słowa: idąc, pisząc, zrobiwszy, powiedziawszy a przykładami przysłówków: pięknie, wysoko, wczoraj. Jaki jest więc związek między tymi wyrazami?
  • Żegnaj lato na rok…
    7.02.2020
    Mam taki dylemat, powiedzieć jak w piosence Żegnaj lato na rok, jeśli jest koniec lata – przecież to nieprawda: lato będzie za 10 miesięcy, nie za 12? Bądź mówię na końcu wakacji następne wakacje będą za rok, czy to poprawne, co z rocznikową interpretacją?
  • Distributivus
    14.01.2020
    W treści stronicy https://usosweb.uw.edu.pl/kontroler.php?_action=actionx:katalog2/przedmioty/pokazPrzedmiot(prz_kod:3301-JF2706) jest opis przedmiotu System morfosyntaktyczny języka polskiego
    W treści „Przypadek rządzony a wołacz. Mianownik na pozycjach innych niż podmiot. Przypadki strukturalne i leksykalne. Dopełniacz negacji, przypadki w nominalizacji, przypadek podmiotów. Distributivus – ósmy przypadek w języku polskim?”
    Proszę o informację dotyczącą Distributivus
  • Jedyny jako najlepszy
    10.01.2020
    Szanowni Państwo,
    czy jeśli ktoś jako jedyny wykonuje jakąś czynność to czy można powiedzieć, że jest w niej najlepszy?

    Z poważaniem
    Paweł Czajka
  • Następna Wigilia za rok
    10.01.2020
    Jeśli wigilia była dwa dni temu i dzisiaj mówię Następna wigilia za rok, to mogę liczyć rok od wigilii dwa dni temu? Wydaje mi się, że mówiąc za rok, kontekst każe i wskazuje na dzień dwa dni temu, od którego liczy się rok do następnej wigilii, nie potocznie, czy to możliwe? Czy można taką interpretację przyjąć, czy jest to możliwe i podobnie w sytuacjach podobnych, liczę czas od chwili kiedy coś miało miejsce? Generalnie czy można przyjąć inne chwile czasu niż chwila mówienia bo kontekst każe?
  • Matematyka w języku
    9.01.2020
    Dzień dobry,
    Proszę o wyrozumiałość i nieblokowanie.
    Czy dzisiaj, w czwartek, jeśli powiem za 5 dni wigilia (wigilia jest we wtorek), oznacza to 5 dni, wliczając czwartek i liczenie do poniedziałku, czy 5 dni liczone od piątku do wtorku? Albo powiedzieć w czwartek, za jeden dzień piątek, oznacza liczenie jednego dnia jako czwartek, czy jeden dzień jako wskazanie piątku, mniej więcej doba?
  • Trochę o pleonazmach
    8.01.2020
    Podczas lektury na temat pleonazmów zaciekawiła mnie niejednoznaczna klasyfikacja tego rodzaju błędu. Jedne źródła mówią, że pleonazm to błąd leksykalny, inne zaś twierdzą, że to błąd logiczny.
    Rozumiem, że niektóre wyrażenia mogą być zarówno błędem logicznym jak i leksykalnym (albo działać na zasadzie wykluczenia), ale ciekawi mnie interpretacja ze strony językowej; jak zaklasyfikować ten błąd. Czy przykładowo bardziej silniejszy to błąd „bardziej” leksyjny czy logiczny?

    Pozdrawiam,
    Kajetan
  • Ile razy większe?
    13.11.2019
    Dzień dobry,
    chciałbym prosić o wyjaśnienie pewnej matematycznej kwestii, która od dawna nie daje mi spokoju. Chodzi mianowicie o mnożenie i wyrażenie, że coś jest dwa razy większe. Na przykład cyfrą dwa razy większą niż 2 jest 4. Ja się z tym nie zgadzam, przecież 4 jest tylko raz większe. Dwa razy większa byłaby cyfra 6. Czy moje rozumowanie i logika jest błędna?
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego