Praga czeska

 
Praga czeska
25.11.2004
Skąd się wzięło określenie Praga czeska (Czeska?)? Nie mówimy przecież francuski Paryż, brytyjski Londyn ani włoski Rzym. Czy chodzi tutaj o odróżnienie miasta od dzielnicy Warszawy? Ale przecież w wypadku dzielnicy mówimy na Pradze, a nie w Pradze. Czemu więc „Byłem w Pradze czeskiej (Czeskiej?)”?
Jako wyjaśnienie tego zagadnienia przytoczę fragment słownika Stanisława Rosponda: „PRAGA [dzielnica Warszawy – przypisek mój – KDK] nie ma nic wspólnego z Pragą czeską, gdyż wyrazy praga, prażyć są ogólnosłowiańskie. Ona to prawdopodobnie zasugerowała błędnie historykowi (Smolce) przypuszczenie o czeskich Wrszowcach w Warszawie. W dokumentach wspominana jest w 1543 r., ale jej początki są znacznie wcześniejsze i oznaczała miejsce wyprażone, wypalone po lesie. Niski, łęgowi brzeg Wisły porastały ongiś obszerne lasy” (Słownik etymologiczny miast i gmin PRL, Ossolineum 1984, s. 415).
Z podanego objaśnienia etymologicznego wynika, że pierwotnie na obszarach Słowiańszczyzny miejsc wyprażonych, czyli Prag, mogło być wiele. Stąd pojawiła się konieczność dodatkowego rozróżniania. Warto dodać, że wykaz nazw miejscowych Polski z 1982 r. podaje 43 miejscowości, przeważnie części wsi, o nazwie Praga.
Krystyna Długosz-Kurczabowa, Uniwersytet Warszawski
zgłoś uwagę
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego