Tajemniczy wierdonek

 
Tajemniczy wierdonek
6.03.2019
Proszę o podanie etymologii wyrazu wierdonek. Czy ma on coś wspólnego ze słowem wiardunk / wiardunek?
Wyraz (W)wierdonek występuje współcześnie wyłącznie jako nazwisko. Udało mi się znaleźć też jedno jego użycie w funkcji zwyczajowej nazwy toponimicznej:
We wrześniu 1942 r. położone na zachód od Wodzisławia łąki zwane Wierdonkiem, były miejscem koncentracji ludności żydowskiej, deportowanej z miejscowego getta do obozu zagłady w Treblince. Doszło tu do doraźnych egzekucji. Wodzisław Skrodzki w liście opublikowanym na łamach „Tygodnika Powszechnego” (nr 28/06) wspomina: „Świadkowie, którzy pojawili się na Wierdonku już po tym, jak Żydów wywieziono ciężarówkami, mówili, że na trawie były ślady krwi, leżały kawałki mózgu, czaszek z włosami, stał dziecinny wózek". [Wierdonek – miejsce koncentracji ludności żydowskiej podczas likwidacji getta, „Wirtualny Sztetl”; https://sztetl.org.pl/pl/miejscowosci/w/702-wodzislaw/116-miejsca-martyrologii/52738-wierdonek-miejsce-koncentracji-ludnosci-zydowskiej-podczas-likwidacji-getta]

Zapewne jest to jeden z elementów tworzących grupę wariantów: wiardunk, wierdunk, wierdunek, wiardunek, wierdung istniejących w dawnej polszczyźnie i oznaczających czwartą część zapłaty (mającą w różnych okresach różne wartości: 12 groszy, 10 groszy, 18 groszy itd.). Wywodzą się one (a raczej – wywodzi się on, bo mówimy o jednym wyrazie występującym w różnych wariantach fonetycznych) z języka niemieckiego, w którym vier to ‘cztery’.
Katarzyna Kłosińska, Uniwersytet Warszawski
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Młodzieżowe słowo roku 2019

Zapraszamy do udziału w plebiscycie na Młodzieżowe słowo roku 2019. 
Zgłoszone słowo nie musi być nowe, slangowe ani najczęstsze. Doceniamy istotność tematu oraz kreatywność języka!

Pobierz bezpłatny e-book
„Pułapki ortografii"
prof. Jerzego Bralczyka!

Uwaga, do ebooka zostały dołączone informacje handlowe w rozumieniu ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną, toteż jego zamówienie wymaga wyrażenia poniższych zgód.

Wyślij

Weź udział w akcji „Młodzieżowe słowo roku 2019” i odbierz darmowy e-book!