o jeny!

 
o jeny!
27.12.2014
Szanowni Państwo,
od niedawna słyszę wśród młodszych znajomych westchnienie o jeny albo jeny - jak ojej, o rety, o rany itp. Czy notuje je jakiś słownik gwary młodzieżowej? Ciekaw jestem, czy wiadomo, skąd się wzięło.
Z wyrazami szacunku
Czytelnik
Słowo nie jest bardzo nowe, występuje np. w Słowniku potocznej polszczyzny Macieja Czeszewskiego (PWN, 2006), a ten miał wcześniejsze wydanie pod innym tytułem, z którego być może hasło to zostało przejęte (rzecz do sprawdzenia). Na pochodzenie wyrazu naprowadza komentarz internauty w Słowniku Języka Polskiego (tytuł w takiej właśnie, niestandardowej pisowni): „o JEzusa raNY!!!” (http://sjp.pl/jeny). Wykrzykników eufemistycznych jest więcej, np. jak bonie dydy (prawdopodobnie od jak Boga kocham), rany koguta i samo o rany (od rany Chrystusa) oraz kurczę i kuźwa (wiadomo od czego). Warto zauważyć, że eufemizowane mogą być wyrażenia objęte różnego rodzaju tabu: zarówno obyczajowym, jak i religijnym, por. „Nie będziesz brał imienia Pana Boga twego nadaremno”.
Mirosław Bańko, Uniwersytet Warszawski
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego