odmieniać przez wszystkie przypadki

 
odmieniać przez wszystkie przypadki
6.01.2013
Szanowni Państwo,
na wczorajszej Gali Mistrzów Sportu, emitowanej na antenie TVP1, prezenterka powiedziała: „Dzisiaj słowo dziękuję [nie dziękować] będzie odmieniane przez wszystkie przypadki”. Trochę mnie to zdanie rozbawiło. Czy jest ono poprawne? Mam wątpliwości, gdyż z jednej strony wyraz dziękować jako czasownik nie odmienia się przez przypadki, ale z drugiej całe sformułowanie można by uznać za sfrazeologizowane, a frazeologia, wiadomo, rządzi się swoimi prawami.
Łączę wyrazy uznania
Dominik
Ani słowo dziękuję, ani dziękować nie odmienia się przez przypadki. Przejrzałem wszystkie przykłady z frazą przez wszystkie przypadki w podkorpusie zrównoważonym NKJP – w liczbie 63 – i nie znalazłem ani jednego, który by mówił o deklinowaniu czasownika. W ogóle symptomów poluzowania normy – czy, jeśli Pan woli, wariancji – jest wśród tych przykładów mało: ktoś na forum historycznym pisze o odmienianiu pewnego słowo „przez wszystkie przypadki i części mowy”, bohaterka pewnego opowiadania wyznaje: „Przestajesz być tym mężczyzną, dla którego nauczyłam się odmieniać przez wszystkie przypadki, który nauczył mnie zachwytu ciała i ciepła wspólnego snu”, a pewien bloger zamiast odmieniać przerabia słowa przez wszystkie przypadki. Widać, że znaczenie frazeologiczne zwrotu, o który Pan pyta, nie oddaliło się jeszcze od znaczenia dosłownego. W tej sytuacji innowacja, którą zademonstrowała prezenterka TV, jest ryzykowna, wydaje się nielogiczna.
Mirosław Bańko, Uniwersytet Warszawski
zgłoś uwagę
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Młodzieżowe Słowo Roku 2020

Przyłącz się do V edycji plebiscytu PWN i zgłoś swoją propozycję.
UWAGA! Zgłoszone słowo nie musi być nowe, slangowe, ani najczęstsze. Doceniamy istotność tematu oraz kreatywność języka!
Powiedz o plebiscycie swoim znajomym.

Głosy można oddawać do
30 listopada 2020 r.

Wyślij
Weź udział w akcji „Młodzieżowe Słowo Roku 2020”!