Będzie zrywać czy będzie zrywała?

 
Będzie zrywać czy będzie zrywała?
2.03.2004
Witam serdecznie!
Czy można używać wyrazu w formie bezokolicznika, zadając komuś pytanie typu: „Kochanie, czy będziesz jeść ten gulasz?”, czy może lepiej zapytać „Kochanie, czy będziesz jadł ten gulasz?”. I jeszcze dwa zdania: „Czy ona będzie zrywać te zielone jabłka?”, a może „Czy ona będzie zrywała te zielone jabłka?”.
Będę wdzięczny za odpowiedź.
Pozdrawiam,
Mariusz Więckowski
Szanowny Panie,
zacytowane zdania w obu wariantach są równie poprawne. Norma nie faworyzuje konstrukcji czasu przyszłego czasowników niedokonanych z bezokolicznikiem ani z dawnym imiesłowem przeszłym typu jadł, zrywała. Trzeba tylko pamiętać, że:
1. Konstrukcja z imiesłowem nie może być użyta w szyku przestawnym, tzn. czasownik być musi być zawsze przed imiesłowem.
2. Czas przyszły czasowników wymagających dopełnienia bezokolicznikowego tworzymy z imiesłowem, np. „Wreszcie będę mógł/ mogła odpocząć’’ (unikamy podwójnego bezokolicznika w zdaniu).
Tyle norma. Jeśli chodzi o zwyczaj językowy, to konstrukcji imiesłowowych używa się częściej przy podmiotach męskich, a bezokolicznikowych przy żeńskich. Szczególnie wyraźna jest ta przewaga w 1. os. liczby pojedynczej, a więc tam, gdzie rodzaj gramatyczny zgadza się z płcią nadawcy. Zwyczaj ten można interpretować i tak, że w jedynej konstrukcji gramatycznej pozwalającej wybrać między konstrukcją ukrywającą a ujawniającą rodzaj (i płeć mówiącego) kobiety częściej te informacje ukrywają w bezokoliczniku, a mężczyźni ujawniają w imiesłowie. Oczywiście mają tu znaczenie także inne czynniki: męska konstrukcja imiesłowowa ma tyle samo sylab co bezokolicznikowa, ale forma żeńska jest już dłuższa, a więc czujemy jej odrębność.
Warto dodać, że konstrukcja imiesłowowa czasu przyszłego jest polską specjalnością. Inne języki północno-słowiańskie używają w tej funkcji wyłącznie bezokolicznika.
Marek Łaziński, Uniwersytet Warszawski
zgłoś uwagę
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Młodzieżowe Słowo Roku 2020

Przyłącz się do V edycji plebiscytu PWN i zgłoś swoją propozycję.
UWAGA! Zgłoszone słowo nie musi być nowe, slangowe, ani najczęstsze. Doceniamy istotność tematu oraz kreatywność języka!
Powiedz o plebiscycie swoim znajomym.

Głosy można oddawać do
30 listopada 2020 r.

Wyślij
Weź udział w akcji „Młodzieżowe Słowo Roku 2020”!