odmiana

 
Podajemy rozstrzygnięcia wszelkich problemów związanych z odmianą słów: czy dane słowo w ogóle się odmienia, jak je odmieniać, czy ma liczbę mnogą, czy dopełniacz ma końcówkę ?u czy ?a, jak brzmi w czasie przyszłym, jaki jest jego wołacz.
  • Wysłać SMS
    15.10.2018
    Do pana Mirosława Bańki
    SMS to krótki list i powinno odmieniać się to słowo jak list. Nie rozumiem, dlaczego mam wysłać lista bo pisze pan SMS-a. Może też pan poradzić aby brać udział w np. konkursie SMS-awym. Poprawnie będzie SMS-owym, otrzymałem SMS itd – zawsze powinna być stosowana odmiana słowa SMS tak jak odmiana słowa list. Proszę o odpowiedź.
  • Nazwisko Jahn
    11.10.2018
    Dzień dobry, mam zaadresować zaproszenie na ślub cywilny do małżeństwa polsko-niemieckiego (Anna i Andreas Jahn). Czy prawidłowo będzie napisać na kopercie Sz. P. A. i A. Jahnowie, a wewnątrz: Serdecznie zapraszamy Annę i Andreasa Jahnów? A może nie powinnam odmieniać tego nazwiska?
    Z góry dziękuję za odpowiedź,

    Magdalena Parolczyk
  • Nazwy miejscowości Konya, Antakya, Antalya należy odmieniać
    10.10.2018
    Szanowni Państwo,
    czy tureckie nazwy miejscowości, np. Konya, Antakya, Antalya, powinny być odmieniane (Konyi, Antakyi itd.)? Niepokoi mnie to, że niemal we wszystkich materiałach w internecie autorzy pozostawiają je w mianowniku. 
    Z wyrazami szacunku 
    Regina Gromacka
  • Meczów, tuszów
    9.10.2018
    Witam serdecznie,
    na wstępie bardzo Państwu dziękuję za zaangażowanie w podtrzymanie poprawności słowa polskiego, wspaniale móc odwiedzić serwis, który jest rzetelny i co do którego nie mam najmniejszych wątpliwości w kwestii wiarygodności. Pytanie następujące: skoro mecz odmienia się (o zgrozo) jako tych meczów, to czy tusz (do rzęs) odmienia się jako tych tuszów? Lepiej brzmi tuszy do rzęs, ale tuszy kojarzy się raczej z tej tuszy (w sensie gabarytów, dla przykładu ktoś jest przy tuszy).
  • Kłopoty z samym
    8.10.2018
    Szanowna Poradnio,
    która forma jest właściwa: być samemu czy być samym? Dla przykładu podaję zdanie: Być samym oznacza przekonanie się o tym, że jesteśmy wyjątkowi, a zarazem, że mamy tak wiele wspólnego z innymi.
  • Ilu jest uczniów w klasie?
    3.10.2018
    Szanowna Pani,
    bardzo proszę o rozwianie wątpliwości moich oraz mojej córki i wyjaśnienie sporu pomiędzy nami a Panią nauczyciel.
    Czy poprawne jest zdanie: W mojej klasie jest siedemnastu uczniów, czy też zgodnie z sugestią Pani nauczyciel powinno ono brzmieć W mojej klasie jest siedemnaścioro uczniów?
    Upieram się, że siedemnaścioro prawidłowe będzie dla dzieci, ale nie dla uczniów.
  • Miasto w celowniku
    2.10.2018
    Pisze się przeciwko miastu czy miastowi? Proszę o szybką odpowiedź!
  • Bez kolumn, ale bez trumien
    28.09.2018
    Bardzo proszę o wyjaśnienie postaci dopełniacza liczby mnogiej rzeczownika kolumna – kolumn. Dlaczego forma kolumien jest niepoprawna, skoro można mówić trumien?

    Pozdrawiam serdecznie.
    Iwona Kaczmarek
  • Winogrono, pomarańcza, seler…
    26.09.2018
    Szanowna Poradnio,
    biorąc w obronę ósmoklasistkę, która niedawno zadała pytanie o pomarańczę, chciałem poinformować, że zasiedziali i rodowici mieszkańcy Poznania mówią np. ta pomarańcz, ta tarcz, ta selera. Pytająca zetknęła się zapewne z taką formą.

    Z kolei na Podlasiu zetknąłem się z formą ten winogron zamiast to winogrono.

    Łukasz
  • Édouard Lucas
    25.09.2018
    Szanowni Państwo,
    mam pytanie o wymowę i odmianę nazwiska francuskiego matematyka, który nazywał się Édouard Lucas. Wymawiamy [lukas] czy [luka]? Jeśli to pierwsze, odmiana jest oczywista, jeśli drugie, to odmieniamy: [lukasa], [lukasowi] itd. (jak w regule [243] WSO) czy może [luki], [luce], …?

    Z wyrazami szacunku
    Czytelnik
  • Sam
    24.09.2018
    Dzień dobry.
    Mam problem z odmianą słowa sam w znaczeniu ‘samodzielnie’.
    Przykładowe zdanie, z którym mam trudności: Zamiast dawać wam gotowe odpowiedzi, to chcę wam dać materiały, które pozwolą wam na znalezienie tych odpowiedzi same (?) (zdanie jest skierowane do dwóch dziewczyn).

    Czy jest to po prostu wina zdania, które powinno zostać lepiej złożone? Jak odmieniać sam dla różnych osób?

    Pozdrawiam.
  • W końcuś mężczyzną się stał, czyli o formach aglutynacyjnych
    21.09.2018
    Dzień dobry,
    jest w użyciu taka dziwna konstrukcja: W końcu mężczyznąś się stał. Zakładam, że jest to „ciężki” regionalizm, natomiast interesuje mnie, jak się ta konstrukcja nazywa? Zakładam też, że nie jest specjalnie popularna – ale może się mylę?

    Dziękuję za odpowiedź.
  • Pomarańcza
    20.09.2018
    Jaki rodzaj gramatyczny powinien mieć rzeczownik pospolity: pomarańcz, czy pomarańcza?
  • Zjadłem kilka fluszernów
    20.09.2018
    Jak należy odmienić wymyśloną nazwę cukierków w kształcie kostek? Chodzi o nazwę flurszen/Flurszen. Czy powinno być np.: zjeść flurszen, kilka flurszenów, kostek flurszenów, czy to wyraz nieodmienny jak np. rafaello.
  • Sędzia piłkarska
    20.09.2018
    Dzień dobry,
    mam pytanie odnośnie poprawności pisania nazwy zawodu. Jest sędzia piłkarski. Czy stosowane w mediach wyrażenie sędzia piłkarska, odnoszone do kobiety jako sędziego, jest poprawne?
  • Pomarańcza
    18.09.2018
    Szanowny Panie profesorze!
    Jestem uczennicą klasy ósmej szkoły podstawowej. Za kilka miesięcy będę zdawać egzamin ósmoklasisty z języka polskiego. Chciałabym się do niego jak najlepiej przygotować. Bardzo proszę Pana profesora o udzielenie mi odpowiedzi, które mnie nurtuje. Jaki rodzaj gramatyczny powinien mieć rzeczownik pospolity, aby były pisany i wymawiany poprawnie pomarańcz czy pomarańcza?
  • Żuraw
    13.09.2018
    Słowo żuraw jako dźwig lub urządzenie studzienne odmieniamy zazwyczaj tak samo jak żuraw – nazwę ptaka. W tłumaczeniach z innych języków na polski spotykam się z formą żurawów zamiast żurawi, co może wynikać z błędu – ale z drugiej może też świadczyć o poprawności, bo piszą tak ludzie „nieosłuchani”, być może trafnie kierując się ogólnymi regułami odmiany.
    Proszę o odpowiedź, gdyż mam wrażenie, że oba sposoby odmiany są językowo niedoskonałe.

    Z wyrazami szacunku,
  • Dwa uszka, ale dwoje uszu
    11.09.2018
    Dzień dobry,
    chciałabym się poradzić w kwestii formy dwa uszka (w znaczeniu części ciała, w tekście przeznaczonym dla dzieci). Znalazłam taki wątek w poradni PWN, ale nie rozsądza on jednoznacznie problemu i pozostawia sprawę raczej otwartą: https://sjp.pwn.pl/poradnia/haslo/Dwa-oczka-a-dwoje-oczek;17714.html

    W literaturze dziecięcej to raczej popularna forma. Czy jest ona dopuszczalna i można ją stosować w materiałach dla dzieci w nauce przedszkolnej?

    Pozdrawiam
    AMZ
  • Liczne kłopoty z borówką
    6.09.2018
    Która forma jest poprawna: uprawiam borówkę Bluegold czy uprawiam borówkę Bluegold'a?
    Z poważaniem
    Czesław Nieplowicz
  • Psikaćpsiknąć
    5.09.2018
    Szanowni Państwo,
    czy istnieje poprawna forma dokonana czasownika psikać w znaczeniu ‘rozpylać wodę’? Wydaje mi się że w języku mówionym używa się czasem popsikać lub zpsikać, nie mogę jednak znaleźć żadnych informacji na ten temat.

Zagraj z nami!

Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego