odmiana

 
Podajemy rozstrzygnięcia wszelkich problemów związanych z odmianą słów: czy dane słowo w ogóle się odmienia, jak je odmieniać, czy ma liczbę mnogą, czy dopełniacz ma końcówkę ?u czy ?a, jak brzmi w czasie przyszłym, jaki jest jego wołacz.
  • Knizia
    19.03.2020
    Szanowni Państwo,
    chciałabym spytać, jak brzmi dopełniacz niemieckiego nazwiska Knizia (wym. knɪtsiə).
    Z wyrazami szacunku
  • Czym jest ten?
    17.03.2020
    Szanowni Państwo,
    czy zaimek ten w zdaniu: Ten patrzy w prawo, a tamten w lewo jest zaimkiem rzeczowym czy na zawsze przymiotnym?

    Z góry dziękuję za odpowiedź
    Karina Józefczyk
  • Go czy je?
    16.03.2020
    Szanowni Państwo,
    zwracam się z uprzejmym pytaniem, czy w następującym zdaniu: Czy jest takie słowo w języku polskim i jak go stosować? prawidłowo został użyty zaimek go?
    Czy powyższe zdanie nie powinno brzmieć Czy jest takie słowo w języku polskim i jak je stosować?
    Podobnie, jeżeli np. nauczyciel informuje uczniów, że wykonają wspólnie jakieś zadanie, powinien on powiedzieć zrobimy go czy zrobimy je?

    Będę bardzo wdzięczna za odpowiedź.

    Łączę wyrazy szacunku
    NW
  • Specyficzność
    11.03.2020
    Czy w języku polskim istnieje rzeczownik specyficzność, w liczbie mnogiej specyficzności i czy można go użyć w znaczeniu osobliwości – ‘coś, co występuje rzadko i zwraca uwagę swoją niezwykłością’?
  • Camera obscura
    11.03.2020
    Dzień dobry.
    Organizuję festiwal fotografii otworkowej, podczas którego często używamy nazwy camera obscura. Jak ją odmieniać? Camery obscury, camerze obscurze, camerą obscurą, camer obscur?
  • Kilo marchewki
    10.03.2020
    Od lat 90. ubiegłego wieku obserwuję zjawisko stosowania, w określonych przypadkach, liczby pojedynczej zamiast mnogiej. Przykłady: kilogram śliwki, gruszki zamiast: śliwek, gruszek. Placek z jabłkiem, śliwką, gruszką zamiast: jabłkami, śliwkami, gruszkami. Uważam że to jest niepoprawne, a dla mnie osobiście denerwujące, bo przeniosło się z bazarów (gdzie powstało) na sklepy, supermarkety, restauracje itp. Proszę o ustosunkowanie się do mojego stanowiska. Dziękuję!
  • Falcone
    10.03.2020
    Szanowni Państwo,
    WSO podaje, że nazwisko Falkone jest nieodmienne (z odmiennym imieniem), choć jednocześnie zasady mówią, że nazwiska włoskie zakończone na -e należy odmieniać jak przymiotniki. Czy poprawne są więc sformułowania metoda Falkone, drzewo Falkone itp.? Co zrobić w sytuacji, kiedy w danym tekście nazwisko to występuje wiele razy? Czy na przestrzeni całego tekstu muszę za każdym razem używać go wraz z imieniem? (To raczej trudne). Jak postąpić z podobnymi nazwiskami włoskimi?
    MP
  • Modi, Modiego
    4.03.2020
    Szanowni Państwo,
    Proszę o radę, jak prawidłowo odmieniać w języku polskim nazwisko premiera Indii. Do tej pory wydawało mi się, że odmiana wygląda podobnie, jak kończących się na -i nazwisk włoskich – Modi, Modiego (jak Modigliani, Modiglianiego). Niedawno jednak przeczytałam w „Polityce” artykuł, gdzie stosowano pisownię z apostrofem – Modi’ego. Czy dla języka gudżarati obowiązują inne normy niż dla włoskiego?
    Z poważaniem
    Monika
  • Shishi
    3.03.2020
    Dzień dobry!
    Mam pytanie odnośnie do porady dot. wymowy chińskiego imienia Shishi. Czy należy je odmienić wg polskiej deklinacji, nawet jeśli jest ono wymawiane w przybliżeniu jako [szy-szy]? Zapewne zależy to od tego, z jakiego regionu dana osoba pochodzi i czy wymawia swoje imię w dialekcie mandaryńskim?
    Z poważaniem
    Patryk Kuchczyński
  • Model
    2.03.2020
    Dzień dobry,
    mam pytanie odnośnie odmiany rzeczownika model w sensie ‘wzór, fason’. Słownik PWN podaje jako prawidłową formę dopełniacza w liczbie mnogiej modeli, natomiast w innych źródłach natrafiłam na informację, że dopuszczalna jest też forma modelów, stąd moje pytanie: czy fason – model może mieć formę modelów? Czy jest to błąd?

    Z góry dziękuję i pozdrawiam
  • Komputer w liczbie mnogiej
    27.02.2020
    Dzień dobry,
    chciałabym się zapytać o rodzaje rzeczownika w liczbie mnogiej. Czy rzeczownik np. komputery to rodzaj męski czy rodzaj niemęskoosobowy?

    Z poważaniem
    Katarzyna
  • Zachowanie
    27.02.2020
    Chciałabym poznać odmianę rzeczownika zachowanie w liczbie mnogiej i przez przypadki.
  • Podwyższyć
    24.02.2020
    W „Super Expresie” znalazłem taki tytuł artykułu: Podwyżcie emerytury bohaterom. Chodzi mi o wyraz podwyżcie. Żaden słownik nie odnotowuje tej formy. Czy taka forma jest poprawna? Jest forma podwyższajcie, ale nie ma podwyżcie (jeden raz)
  • Superfood
    24.02.2020
    Dzień dobry,
    mam pytanie o superfood. Najczęściej, gdy dziennikarze chcą wyrazić liczbę mnogą, piszą po angielsku superfoods. Z drugiej strony food to żywność, czyli określenie obejmujące wiele produktów, choć w angielskim jego liczba mnoga istnieje. Jak powinno się poprawnie napisać: Oto 9 najzdrowszych superfood?
    Pozdrawiam
  • Bniecbieńca
    18.02.2020
    Czy formy bniecbieńca możemy określić mianem supletywnych?
  • zaimki osobowe w 3. osobie liczby mnogiej
    14.02.2020
    Szanowni Państwo,
    w języku słoweńskim i języku serbsko-chorwackim w 3. osobie liczby mnogiej oprócz zaimków osobowych oni (r.m.) i one (r.ż.) występuje też ona (r.n.). Czy w języku polskim również kiedyś tak było?
  • Nieprzyjacioły
    10.02.2020
    W starszych tekstach można spotkać archaiczną formę nieprzyjacioły, ale w odszukanych przykładach zawsze trafiam jak raz na biernik (np. buławę złotą, / Którąś zwoiował swe nieprzyiacioły, Ukaż nam nieprzyjacioły kraju, miłuję swe nieprzyjacioły i nie chcę ich krzywdy). Czy to był również mianownik?
  • Czas przyszły potrafić
    7.02.2020
    Dzień dobry!

    W gronie znajomych dyskutowaliśmy ostatnio temat odmiany czasownika potrafić, a konkretnie jego formy w czasie przyszłym, który z kolei był już przedmiotem pytania w Poradni: https://sjp.pwn.pl/poradnia/haslo/potrafie;11101.html. Skąd się bierze to, że forma złożona czasu przyszłego będę potrafił budzi wątpliwości autorów słownika poprawnej polszczyzny, jeśli dopuszczamy aspekt niedokonany czasownika potrafić?

    Jest to szczególnie interesujące w kontekście przywołanego przez Państwa, dawniej używanego czasownika potrafiać. Skoro zmienił on pisownię i upodobnił się w ten sposób do potrafić, de facto nadając temu drugiemu aspekt niedokonany, to czemu zmiana pisowni nie miałaby mieć miejsca w przypadku złożonej formy czasu przyszłego: będę potrafiał przekształciłoby się wtedy w będę potrafił.

    Taki sposób przedstawienia zagadnienia możliwy jest być może tylko w przypadku filologicznego dyletanctwa, do którego się przyznaję, niemniej opis ten wydaje mi się bardziej adekwatny niż stwierdzenie, że jeden czasownik zanikł, a drugi niezależnie nabył nowy aspekt. Powszechność użycia czasownika potrafić w aspekcie niedokonanym świadczy o tym, że potrafiać nie powinno było zaniknąć bez przeniesienia swojego znaczenia na nową formę, naturalne wobec tego wydaje się, by przeniosło i wzorzec odmiany, chyba że traktujemy potrafić jako swego rodzaju skamielinę językową, świadczącą o jego historii, ale niepodlegającą już żadnym adaptacjom w kwestii uzusu językowego.

    A może problemem jest niezgodność pomiędzy tym, co sugeruje znaczenie czasownika w jego aspekcie niedokonanym, a tym, na co wskazuje jego morfologia?

    Pozdrawiam
    Karol Cwalina
  • małpionosek fidżyjski na skwerze J. Turaszwilego
    6.02.2020
    Jeden z krakowskich skwerów ma nazwę Jerzego Turaszwiliego (zob. http://www.krakow.pl/modules/fotogal/gallery/index.php/Maj-2018/Ods-oni-cie-tablicy-z-nazw-Skwer-Jerzego-Turaszwiliego/DSC_1252-copy ), a w „Polskim nazewnictwie ssaków świata” jest małpionosek fidżijski. Zgodnie z zasadami powinno być Turaszwilego, a słownik podaje tylko formę fidżyjski. Jak zatem pisać o małpionosku na skwerze – powielając błędy dawców oficjalnych/naukowych nazw czy poprawiając je?
  • Rodzaj rzeczownika
    3.02.2020
    Dzień dobry

    Proszę o pomoc czy poprawne jest uczenie na poziomie szkoły podstawowej, twierdząc, że rzeczownik ma w liczbie mnogiej rodzaj męskoosobowy i niemęskoosobowy? W podręcznikach jest informacja, że rodzaj rzeczownika jest stały.

    Z poważaniem
    Renata Sobiecka- Głaszczka
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego