Dochodiaga w mianowniku liczby mnogiej

 
Dochodiaga w mianowniku liczby mnogiej
16.01.2020
Mam problem z użyciem łagiernego rosyjskiego terminu dochodiaga w liczbie mnogiej. Czy pisać: „Z prycz podnosili się dochodiadzy”? Czy może: „Z prycz podnosiły się dochodiagi”? Logiczne wydaje się napisanie: podnosili się dochodiagi czy, w innym zdaniu: dochodiagi wrócili – ale brzmi to fatalnie. Czy używać tego nieistniejącego w języku polskim słowa analogicznie do istniejącego rzeczownika dziadyga?
Przywołany w pytaniu rzeczownik dochodiaga (o więźniu łagru: dogorywający (umierający); określano tak więźniów niezdolnych do pracy przed ostatecznym skreśleniem z listy żywych) można zaliczyć do grupy ekspresywnych rzeczowników dwurodzajowych (męsko-żeńskich), a nawet trójrodzajowych, co bezpośrednio przekłada się na dobór końcówek w mianowniku liczby mnogiej oraz na składnię. W rodzaju męskoosobowym powiemy: ten dochodiaga – ci dochodiadzy; w tzw. rodzaju męskozwierzęcym: ten dochodiaga – te dochodiagi; w rodzaju żeńskim: ta dochodiaga – te dochodiagi. Końcówka mianownika liczby mnogiej w tzw. rodzaju męskozwierzęcym wzmaga dodatkowo charakter deprecjatywny tego rzeczownika.
W referencji męskoosobowej w liczbie mnogiej rzeczownik łączy się z orzeczeniem także w rodzaju męskoosobowym, por.

W tym samym czasie zgłaszali się do mnie inni dochodiadzy po poradę lekarską. Byli w jeszcze gorszym stanie i potrzebowali mnie.

W referencji męskozwierzęcej rzeczownik ten może się łączyć w liczbie mnogiej zarówno z orzeczeniem w rodzaju męskoosobowym, jak i niemęskoosobowym, por.

Dochodiagi otrząsali się z apatii, by przeżyć jeszcze jeden dzień i zapaść w jeszcze jeden żywy sen.
Ponad trzecią część jego mieszkańców stanowiły dochodiagi.
Adam Wolański
zgłoś uwagę
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Młodzieżowe Słowo Roku 2020

Przyłącz się do V edycji plebiscytu PWN i zgłoś swoją propozycję.
UWAGA! Zgłoszone słowo nie musi być nowe, slangowe, ani najczęstsze. Doceniamy istotność tematu oraz kreatywność języka!
Powiedz o plebiscycie swoim znajomym.

Głosy można oddawać do
30 listopada 2020 r.

Wyślij
Weź udział w akcji „Młodzieżowe Słowo Roku 2020”!