Gdybym pojechała, tobym zobaczyła

 
Gdybym pojechała, tobym zobaczyła
5.06.2017
Bardzo dziękuję za dotychczasową pomoc i proszę Państwa o opinię w następującej sprawie. Wiem, że toby powinno się pisać razem. Spotkałam się jednak z zapisem rozdzielnym w jednej z powieści dla dzieci: Gdybym pojechała, to bym zobaczyła … Czy to błąd, czy jednak w pewnych sytuacjach można te słowa zapisać osobno?

Dziękuję.
Błąd, i nie ma od tego żadnego odstępstwa. Należało napisać: Gdybym pojechała, tobym zobaczyła. Tobym znaczy tutaj ‘więcbym’, chodzi zatem o połączenie spójnika to z cząstką 1 os. trybu przypuszczającego -bym (vide Wielki słownik ortograficzny PWN pod redakcją E. Polańskiego, Warszawa 2016, s. 1150, i przykład: Gdyby chciał, toby tam pojechał).
Owo dość częste uchybienie pisowniowe bierze się z tego, że konstrukcje typu Gdybym pojechała, tobym zobaczyła, Gdyby chciał, toby tam pojechał czy najbardziej znana Gdyby kózka nie skakała, toby nóżki nie złamała są wariantami konstrukcji Gdybym pojechała, to zobaczyłabym, Gdyby chciał, to tam pojechałby, Gdyby kózka nie skakała, to nóżki nie złamałaby. Niejeden piszący, odłączając znamię trybu przypuszczającego od formy czasownikowej i wstawiając je przed nią, zapomina o tym (a może po prostu tego nie wie?), że -bym, -byś, -by, -byśmy, – byście trzeba obowiązkowo połączyć ze spójnikami i napisać aczkolwiekbym, albobyś, boby, jakkolwiekbyście, zatembyś, więcbyśmy, ponieważbym, tobym, zanimbyście itp. Taka jest reguła ([161] 43.4 WSO). Pisałem na ten temat szerzej [w:] M. Malinowski, (…) boby było lepiej, Kraków 2002, i w pracy doktorskiej Ortografia od II połowy XVIII wieku do współczesności. Kodyfikacja, reformy, recepcja (jeszcze niepubl., prom. E. Polański, Uniwersytet Śląski, 12.01.2012 r.).
Maciej Malinowski, Uniwersytet Pedagogiczny w Krakowie
zgłoś uwagę
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego