pisownia

 
Tu dowiesz się wszystkiego o pisowni. Poznasz odpowiedzi ekspertów na pytania: czy dane słowo pisze się dużą czy małą literą; jak zapisać nie z innym słowem: razem czy osobno; jaka jest pisownia skrótów; jak zapisać nazwy stanowisk, nazw własnych, tytułów; kiedy stosować zapis łączny, kiedy rozdzielny, a kiedy z łącznikiem; jak dzielić wyrazy na granicy wierszy.
  • Nazwa system obrony terytorialnej
    16.09.2019
    Mój problem dotyczy wielkich i małych liter w akcie normatywnym. Konkretnie chodzi o zapis system obrony terytorialnej, gdzie system rozumiany jest jako zespół elementów działający jako całość. Jednoczenie system w tym znaczeniu nie jest rodzajem instytucji (komórki organizacyjnej).
  • Megafajny
    13.09.2019
    Zwracam się do Państwa z prośbą o wyjaśnienie pisowni słowa megafajny. Czy piszemy je łącznie czy rozłącznie?
    Pozdrawiam serdecznie,
    Zuza
  • Co lepsze: bandżo czy banjo?
    18.07.2019
    W słownikach mamy odsyłacze „albo” do formy równorzędnej i „zobacz” do formy zalecanej.
    Słownik języka polskiego i słownik ortograficzny, oba PWN-u, są zgodne co do tego, że banjo i bandżo nie są formami równorzędnymi. Ale która jest zalecana i z czego wynika rozbieżność?
    banjo zob. bandżo https://sjp.pwn.pl/so/banjo;4413124.html
    bandżo zob. banjo https://sjp.pwn.pl/sjp/bandzo;2442842.html
  • Lalka Murzynek (a. Murzynka) lub lalka murzynek (murzynka)
    12.07.2019
    Dzień dobry!
    Lalka o ciemnej skórze to murzynek czy Murzynek?
    Dziękuję za pomoc!
  • O zapisywaniu nazw z członami papryka, pieprz, sos, zupa, koktajl
    12.07.2019
    Dzień dobry
    Uprzejmie proszę o pomoc w rozwiązaniu poniższego językowego dylematu.
    Czy to nazwy własne: papryka Scotch Bonnet, papryczka habanero (Capsicum chinense), pieprz cayenne, papryka jalapeño (Capsicum annuum), chili Bhut Jolokia, papryka pepperoni, sos Worcestershire, sos Tabasco, wieprzowina jerk, zupa callaloo, dwie Cuba Libre (drinki), trzy Bloody Mary (drink), osiem Cancanchar (drink), pięć Barbadosów Sunrise, dwa koktajle Mołotowa (butelka zapalająca), dwa koktajle Mołotowa (drink)?
  • Nazwy zawodów sportowych
    8.07.2019
    Jak poprawnie należy pisać nazwy zawodów sportowych, np. powiatowe zawody w piłce ręcznej.
  • Jeszcze raz o rozdzielnej pisowni wyrażenia super hiper
    26.06.2019
    Mam zastrzeżenia do wątpliwości p. dr. Malinowskiego z Krakowa co do pisowni wyrażeń typu super hiper korzystny. Pan Doktor zaleca tu pisownię rozłączną. Tymczasem w Dyktandzie Ogólnopolskim 2016 autorzy (i to jakże wysocy!) zastosowali autorytatywnie zapis superekstrawartościowe warzywa. Takie wyrażenia stosuje się bardzo rzadko, ale czy nie byłaby tu potrzebna wierność jednej zasadzie słownikowej i nieproponowanie wyjątków?
    Z szacunkiem
    Andrzej Dembowski Toruń
  • Niskopłatne (miejsce pracy)
    24.06.2019
    Dzień dobry! Jaka jest prawidłowa pisownia: niskopłatne czy nisko płatne miejsce pracy?
    Dziękuję bardzo za pomoc i łączę wyrazy szacunku.
  • Zjedzmy coś w „Galicyjskiej” (bądź „restauracji „Galicyjskiej”)
    24.06.2019
    Szanowni Państwo, mam pytanie dotyczące nazw obiektów, np. restauracji. Jak rozpoznać, kiedy nazwa obiektu jest częścią nazwy własnej, a kiedy nie? Czy w przypadku restauracji „Galicyjska” będzie to tylko nazwa pospolita? Skoro, mówiąc „Galicyjska”, w „Galicyjskiej”, rozmówcy wiedzą, że chodzi o obiekt, w którym można zjeść, to nazwą własną (tak sądzę) będzie tylko „Galicyjska”. Czy spotkanie odbędzie się w restauracji „Galicyjska” czy w restauracji „Galicyjskiej”?
    Dziękuję za odpowiedź, Ina.
  • Tylko małe litery w wyrażeniu big data
    18.06.2019
    Uprzejma prośba o podanie prawidłowej pisowni – wielką czy małą literą – terminu big data w polskim tekście. Chodzi o szerokie rozumienie tego terminu – zarówno w odniesieniu do wielkich zbiorów danych, jak i metodologii, a także (jak piszą niektórzy) zjawiska cywilizacyjnego. Skłaniam się do małych liter, ale zależy mi na mocnych argumentach dla autorów redagowanych tekstów.

    Z poważaniem
    Hanka
  • Pisze się projekt „Kopernik”
    13.06.2019
    Czy jeśli w nazwie projektu pojawia się nazwisko, np. projekt Kopernik, to czy powinno być ono ujęte w cudzysłów?
    Pozdrawiam
    Agnieszka
  • Przeważa zapis: Mario Puzo, Ojciec Chrzestny
    13.06.2019
    Jeszcze o pisowni [O/o]jciec [C/c]hrzestny.
    W tekście powieści (tłum. B. Zieliński, ISBN 83-89651-85-8) jest to nazwa własna:
    str. 11: A był tylko jeden człowiek, który mógł załatwić taką sprawę. Ojciec Chrzestny.
    str. 12: określająca (...) miarę jego szacunku dla Ojca Chrzestnego.
    str. 29: zobaczył, że Ojciec Chrzestny wycofuje się z zabawy (...).
    str. 47: – Ojcze Chrzestny, Ojcze Chrzestny – wykrztusił nieprzytomnie (...).
    Itd.
    Czy to nie przemawia za stosowaniem dużych liter również w tytule?
  • To jest spis treści – plan pracy
    12.06.2019
    Jak wygląda sytuacja pisania słów z łącznikiem? Chcąc napisać, że dany spis treści jest jednocześnie planem pracy, powinno się napisać: To jest spis treści-plan pracy czy też może: To jest spis-treści-plan-pracy, czy też jeszcze inaczej?
  • Super hiper realistyczny
    12.06.2019
    Szanowni Językoznawcy,
    mam kłopot z wyrażeniem super hiper, które słownik ortograficzny każe pisać osobno. Co jednak, gdy występuje ono w połączeniu z przymiotnikiem lub rzeczownikiem? Każde z tych słów z osobna zapisalibyśmy w takiej sytuacji razem (superczuły, hipermarket). A super hiper realistyczny? Czy super hiperrealistyczny? A może superhiperrealistyczny? Albo super-hiper-realistyczny? Pomocy!

    Z góry dziękuję,
    Anna
  • Gmach Główny (gmach główny) Muzeum Narodowego w Krakowie
    12.06.2019
    Dzień dobry,
    Czy poprawna jest pisownia Gmach Główny Muzeum Narodowego w Krakowie, gdzie również gmach główny jest pisany dużą literą?
    Z góry dziękuję za odpowiedź
  • Tylko 1000-lecie
    7.06.2019
    Dzień dobry, czy poprawny jest zapis: 100 lecie – bez łącznika (-)?

    Dziękuję za pomoc.
  • Piosenka wyznanie
    6.06.2019
    Dzień dobry!
    Chciałabym zadać jeszcze jedno pytanie dotyczące Dyktanda Warszawskiego. Otóż w tekście wzorcowym jest forma piosenka wyznanie. Chciałabym zapytać, czy jest to jedyna dopuszczalna pisownia i czy nie należałoby dopuścić jako równorzędnej formy piosenka-wyznanie, skoro nie ma przeszkód, żeby uznać równorzędność tych członów. Bez szkody dla treści można by przecież przestawić kolejność i napisać też wyznanie piosenka, czyli wyznanie w formie piosenki. Dziękuję za wyjaśnienie.
  • Około godzinny, ale ponadgodzinny
    6.06.2019
    Dlaczego około godzinny pisze się rozdzielnie, a ponadgodzinny łącznie?
  • Sporne zapisy w dyktandzie
    5.06.2019
    Dzień dobry! Bardzo proszę (najlepiej p. prof. Kłosińską, która była członkinią jury w Dyktandzie Warszawskim) o wyjaśnienie dotyczące fragmentów:
    1. ...wykoncypować, gdzieżby to umieścić... (dlaczego nie gdzież by?),
    2. Syreni Gród (dlaczego nie syreni gród, skoro w WSO jest gród Kraka, gród Kopernika i gród Neptuna?),
    3. niecała (dlaczego nie nie cała?),
    4. wspólnota europejska (dlaczego nie duże litery, skoro mowa o kontekście instytucjonalnym?)

    Pozdrawiam, A. Buczkowska
  • Księstwo Słupskie, Hospodarstwo Mołdawskie, Chanat Krymski
    4.06.2019
    Szanowni Państwo,
    proszę o podanie poprawnego zapisu poniższego typu nazw (z nadzieją, że te rozstrzygnięcia pojawią się w SJP): księstwo słupskie, hospodarstwo mołdawskie, chanat krymski czy Księstwo Słupskie (z pewnością zapis dużymi literami jako byt państwowy: Księstwo Warszawskie, Księstwo Kijowskie), Hospodarstwo Mołdawskie, Chanat Krymski. Czy pisownia dużą lub małą literą zależy od stopnia niezależności danego terytorium? Dziękuję bardzo i pozdrawiam, A.B.
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego