Nazwa przystanek Traugutta

 
Nazwa przystanek Traugutta
18.10.2019
Od niedawna w poznańskiej komunikacji zapowiedź przystanku Traugutta jest wymawiana przez dwa [t]. W języku niemieckim dwie takie same litery w bliskim sąsiedztwie czytamy pojedynczo. Na gwarę miejską w dużej mierze składają się germanizmy. Dość często w tym regionie wśród osób starszych możemy usłyszeć [loto], [geto], [neto], [wana], [brytfanna], [leko] czy [westerplate]. Czy moja niechęć do takiego wariantu wymowy jest zasadna czy to jedynie regionalna naleciałość?
Z poważaniem
Mario Kiliński
W wyrażeniu przystanek Traugutta mamy do czynienia z tzw. geminatą spółgłoskową. Geminacja wpływa w polszczyźnie na znaczenie niektórych wyrazów, np. leki (M. l.mn. od rzecz. lek ‘substancja stosowana w lecznictwie’) w odróżnieniu od lekki (‘mało ważący, nieciężki’) czy też gama (‘następstwo dźwięków’) w odróżnieniu od gamma (‘rodzaj promieniowania elektromagnetycznego’).
W normie wzorcowej wymowy geminaty spółgłoskowe możemy realizować dwojako – albo jako dwie kolejno wymawiane spółgłoski (tzw. wymowa literowa), albo jako wydłużone wersje pojedynczych spółgłosek. Z pierwszej możliwości użytkownicy języka polskiego korzystają rzadziej, głównie podczas wymowy szczególnie starannej. Geminata realizowana częściej – jako wydłużona wersja pojedynczej spółgłoski – trwa w zależności od mówcy od 1,5 raza do 3 razy dłużej od swojej podstawy.
Wyrażenie przystanek Traugutta ma zatem wymowę oboczną: [pszystanek trau̯ɡutta] albo [pszystanek trau̯ɡut:a] (dwukropek oznacza wydłużenie spółgłoski).
Wymowa geminaty jako pojedynczej spółgłoski (tzw. wymowa zdegeminowana), np. lekki jako [leki], jest charakterystyczna m.in. dla dialektu wielkopolskiego. Według autorów Słownika wymowy polskiej PWN wymowa tego typu znajduje się całkowicie poza normą ogólnopolską.
Adam Wolański
zgłoś uwagę
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Młodzieżowe Słowo Roku 2020

Przyłącz się do V edycji plebiscytu PWN i zgłoś swoją propozycję.
UWAGA! Zgłoszone słowo nie musi być nowe, slangowe, ani najczęstsze. Doceniamy istotność tematu oraz kreatywność języka!
Powiedz o plebiscycie swoim znajomym.

Głosy można oddawać do
30 listopada 2020 r.

Wyślij
Weź udział w akcji „Młodzieżowe Słowo Roku 2020”!