Nie jest czy nie ma?

 
Nie jest czy nie ma?
2.07.2002
Wchodząc do sklepu, pytam: „Czy jest chleb?” Pada odpowiedź: „Nie ma”. Dlaczego nie odpowiada się: „Nie jest”? Przecież chleb nikogo (niczego) nie ma, nie posiada. To chleb jest nieobecny, czyli nie jest.

Z poważaniem:
Ryszard
Gdy chodzi o nieistnienie czegoś albo nieobecność czegoś lub kogoś w jakimś miejscu, używamy konstrukcji nie ma, nie było, nie będzie, nie byłoby, (może) nie być. Jak widać z przykładów, forma nie ma wchodzi w szereg z formami zaprzeczonego czasownika być. W istocie bowiem nie ma ona nic wspólnego z czasownikiem mieć.
Różnica między nie ma i nie jest bywa czasem bardzo wyraźna. Zdanie „Nie ma sprawiedliwości na tym świecie” brzmi sensownie. Natomiast zdanie „Sprawiedliwość nie jest na tym świecie” jest dziwne i sugeruje, że sprawiedliwość, owszem, jest, ale w życiu pozagrobowym albo na innej planecie.
Mirosław Bańko
zgłoś uwagę
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego