Niejednolitość określeń jednego wyrazu

 
Niejednolitość określeń jednego wyrazu
4.10.2016
Mam pytanie o poprawność wyrażeń z elipsą (wyrzutnią). Proszę spojrzeć na przykłady:
otrzymałam informacje o pacjencie i diagnostyczne
w książce do geografii lub popularnonaukowej
kiedy jedziesz po drodze na wsi lub miejskiej
wyjaśnij pojęcie kognitywizm oraz co oznacza
.

Wydaje mi się, że przykłady są niepoprawne, nie wiem jednak, dlaczego. Może wcale więc niepoprawne nie są? Poszukuję zasad, według których można by jednoznacznie to określić.
Ma Pani rację, przytoczone wyrażenia są niepoprawne. W trzech pierwszych bowiem każdy z rzeczowników określony jest dwiema różnymi pod względem gramatycznym przydawkami, połączonymi spójnikami – przydawką przyimkową (o pacjencie, do geografii, na wsi) i przydawką przymiotnikową (diagnostyczne, popularnonaukowa, miejska). W zdaniu czwartym czasownik (wyjaśnić) najpierw określony jest rzeczownikiem (pojęcie), a potem wprowadza zdanie podrzędne (co oznacza), przy czym te dwa elementy – dopełnienie czasownika i zdanie podrzędne – połączone są spójnikiem oraz.
Aby przywołane wypowiedzi były poprawne, należałoby określenia – postarać się, aby wszystkie przydawki jednego rzeczownika miały ten sam charakter (np. obie były przydawkami przymiotnikowymi lub obie – przyimkowymi) oraz aby wszystkie określenia czasownika także były jednorodne (np. by były dopełnieniami lub zdaniami). Jeśli jest to niemożliwe, to należy powtórzyć wyraz nadrzędny. Poprawnie więc byłoby:
otrzymałam informacje o pacjencie i informacje diagnostyczne
w książce do geografii lub publikacji popularnonaukowej
kiedy jedziesz po drodze wiejskiej lub miejskiej
wyjaśnij pojęcie kognitywizm oraz jego znaczenie
.
Katarzyna Kłosińska, Uniwersytet Warszawski
zgłoś uwagę
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Młodzieżowe Słowo Roku 2021!

Zapraszamy do udziału w plebiscycie na Młodzieżowe Słowo Roku 2021!

Pobierz e-book i bądź na bieżąco!

Zakamarki młodej polszczyzny.

Nie przegap swoich promocji i zniżek!
Administratorem danych osobowych jest Wydawnictwo Naukowe PWN S.A. z siedzibą w Warszawie (02-460), ul. G. Daimlera 2. Dane mogą być udostępniane na rzecz PZWL Wydawnictwo Lekarskie Sp. z o. o. oraz ePWN sp. z o.o. w celu ułatwienia Użytkownikowi założenia konta w serwisie tych spółek. Więcej informacji o zasadach przetwarzania danych, w tym przysługujących prawach, znajdziesz w Polityce Prywatności.
Wyślij

WEŹ UDZIAŁ W AKCJI "MŁODZIEŻOWE SŁOWO ROKU 2021"!