O telewidzach i jasnowidzach

 
O telewidzach i jasnowidzach
10.04.2001
Wielce Szanowna Poradnio,
Być może rozważaliście już Państwo poniższy problem; ja nadziałem się nań przed chwilą, kiedy pisałem list, w którym przyszła mi ochota użyć rodzaju żeńskiego od rzeczownika telewidz. "Jak słusznie zauważyła jedna z ... telewidzów? telewidzek?" "Jak słusznie zauważył (zauwazyła?) jeden (jedna?) z telewidzów - Pani Kowalska?" Czuję nadciągajacy obłęd, więc proszę o szybką pomoc. (Rzecz chyba zresztą dotyczy tak samo każdego widza, jak i telewidza).

Z pozdrowieniami
Zbigniew Zawadzki
Słowa telewidz, krótkowidz, jasnowidz itp. nie mają odpowiednika żeńskiego, stąd kłopot, o którym Pan pisze. Rozwiązaniem mogłoby być: "Jak zauważył jeden z telewidzów, pani X...". Gorzej, gdybyśmy nie chcieli zdradzać nazwiska tej osoby - trzeba wtedy podać inne sygnały "żeńskości", np. "Jak zauważyła jedna z pań oglądających nasz program..."
W kwestiach "męsko-damskich" polszczyzna okazuje się czasem dziwnie bezradna. Nie wiadomo, jak nazywa się kobieta-ksiądz ani jak zwracać się do niej. Nie ma nazw żeńskich dla wielu tradycyjnie męskich zawodów i funkcji, rzadziej na odwrót - np. jak nazwać mężczyznę, który jest prządką, przedszkolanką albo hostessą? W tym ostatnim wypadku odpowiednie byłoby chyba słowo host, pozostające w analogii do pary steward - stewardesa.
Mirosław Bańko
zgłoś uwagę
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego