słowotwórstwo

Znajdują się tu szczegółowe informacje o budowie wyrazów i sposobach ich tworzenia. Można tu poznać neologizmy i dowiedzieć się, jakie są powody ich powstawania.

  • Zasys

    5.07.2022
    5.07.2022

    Szanowni Państwo,

    pragnę się dowiedzieć, czy za poprawne uważa się określenie „zasys” (w odniesieniu do siły zasysania lub nazwy przedmiotu zasysającego).

    Z wyrazami szacunku,

    Alicja Wierzbicka

  • Ampułka i ampuła

    5.06.2022
    5.06.2022

    Dzień dobry. Analizując wiersz Wacława Potockiego pod kątem środków stylistycznych zaczęłam się zastanawiać czy słowo "ampułka" jest zdrobnieniem? Znalazłam w słowniku Doroszewskiego definicję ampuły i teraz już nie wiem co jest wyrazem podstawowym, co zdrobnieniem, a co zgrubieniem... Dziękuję:)

  • Położna i pielęgniarka jako mężczyźni

    28.05.2022
    28.05.2022

    Dzień dobry,

    mam pytanie dotyczące nazw zawodów „położna” i „pielęgniarka” w męskim wydaniu. Czy mężczyzn wykonujących te prace można nazwać „pielęgniarzem” i „położnikiem” ('położnik' - to raczej o lekarzach...).

    Dziękuję za rozwianie moich wątpliwości!

    Z pozdrowieniami,

    Czytelniczka

  • Kobieta ksiądz

    26.05.2022
    24.05.2022

    Dzień dobry!

    Niedawno po raz pierwszy w polskim kościele luterańskim kilka kobiet zostało księżmi. W jaki sposób o nich mówić i jak się do nich zwracać (tzn. jaka jest forma żeńska od rzeczownika "ksiądz")? Czy może mówić "pastorka" - od słowa "pastor" (jak zazwyczaj mówi się o kapłanach protestanckich)? A może po prostu "kapłanka"?

  • Factcheckingowy

    25.05.2022
    25.05.2022

    Dzień dobry, która z form jest poprawna: portal fact checkingowy czy pisane łącznie factcheckingowy? A może z myślnikiem? A jaka jest prawidłowa forma słowa fact checking? Uprzejmie proszę o odpowiedz.

  • Muzyczka

    17.05.2022
    17.05.2022

    Czy kobieta muzyk to muzyczka? Słowo zawsze kojarzy mi się w pierwszej kolejności z niepoważnym utworem (muzyczka w telefonie), ale nie wiem, jak napisać: Anna była....

    Będę wdzięczna za wskazówki

    Dorota

  • Przymiotnik od Avonlea

    3.05.2022
    3.05.2022

    W najnowszym tłumaczeniu „Ani z Zielonego Wzgórza" (czyli „Ani z Zielonych Szczytów" w przekładzie Anny Bańkowskiej) znalazłam przymiotnik „avonleaski" - od Avonlea. W wydaniu z 1970 r. (przekład R. Bernsteinowej) jest „avonlejski". Która wersja jest poprawna? Będę wdzięczna za odpowiedź.

    JT

  • Azerbejdżan

    23.04.2022
    23.04.2022

    pełen irytacji czytam ostatnio artykuł o stanowisku Azerbejdżanu wobec napaści Rosji na Ukrainę, w którym to artykule autor konsekwentnie używa formy przymiotnikowej azerbejdżański, np. azerbejdżańska polityka, azerbejdżańska przestrzeń medialna itp. W moim odczuciu formą poprawną winna być azerski, azerska. Wszak mieszkańcami Azerbejdżanu są Azerowie, a nie Azerbejdżanie. Czy moja irytacja jest słuszną?

  • Przymiotnik od nazwiska Hugo

    19.04.2022
    19.04.2022

    Jak brzmi przymiotnik od nazwiska Hugo (Proust - Proustowski, Hugo -...?).

    Będę wdzięczna za wskazówkę.

    Pozdrawiam serdecznie

    Dorota

  • Trzebieńczyce – trzebieńczyczanin

    16.04.2022
    16.04.2022

    Dzień Dobry,

    jako mieszkaniec niewielkiej miejscowości, o nazwie Trzebieńczyce, zwracam się do państwa z zapytaniem; jaka jest poprawna forma na nazwanie mieszkańca tej wioski?

    Pozdrawiam serdecznie i liczę na odpowiedź Jakub Kozak

  • Pani wiking

    5.04.2022
    5.04.2022

    Jaki jest rodzaj żeński rzeczownika Wiking?

  • trzycyfrowy i trójcyfrowy

    28.03.2022
    28.03.2022

    Dzień dobry,

    Chciałbym zapytać o istnienie słowa trójcyfrowy. W PWN nie da się go wyszukać, jednak np pod tym linkiem istnieje przykład historyczny, w formie pisanej https://www.nfjp.pl/lemma/tr%C3%B3jcyfrowy

    Oprócz tego tam jest kilka innych podobnych np trójdzietny, trójelementowy, trójboczny jak i samo słowo trójkątny.

    Mówimy: jednocyfrowy, dwucyfrowy, pięciocyfrowy, a dlaczego trzycyfrowy? Wręcz nie mówimy: "trzykątny".

    Czy naprawdę brak źródeł z trójcyfrowym?

    Pozdrawiam,

    Paweł Niewiadomski

  • przęsłowiczanin czy przesławiok

    27.03.2022
    27.03.2022

    Szanowni Państwo,

    zgodnie z regułami językowymi mieszkańców wsi Przęsławice położonej w gminie Brochów, dawniej Tułowice, nazywamy: przęsłąwiczanin/ przęsłąwiczanka. Jednak nazwy te nie są powszechnie używane. Natomiast dla określenia osób zamieszkujących w tej miejscowości okoliczna ludność, zwłaszcza z sąsiednich wsi, stosuje określenie: przesławioki (bardziej gwarowo przesuawioki) lub przesławiczoki. Czy te potoczne nazwy, używane częściej niż właściwe, można również uznać za poprawne?

  • Stotalizować czy stotalitaryzować?

    24.03.2022
    24.03.2022

    Stotalizowany system władzy czy Stotalitaryzowany system władzy?

    Serdecznie pozdrawiam

  • Dyssocjalny

    24.03.2022
    24.03.2022

    Witam,

    ostatnio dość często spotykam się ze słowem dyssocjalny w kontekście pojęcia osobowość dyssocjalna. Słyszałem to słowo wypowiadane przez jedno "s" i tak samo zapisane w artykułach prasowych, lecz wydaje mi się, że z uwagi na jego znaczenie powinniśmy używać formy z dwoma "s". Jaka jest poprawna pisownia i wymowa tego słowa?

  • Mańczyk, Manka, Mańczycy

    15.03.2022
    15.03.2022

    Dzień dobry,

    z uwagi na fakt, że opracowany przez KSNG Urzędowy wykaz nazw państw i terytoriów niesamodzielnych nie notuje rzeczownika określającego mieszkańca wyspy Man, czy poprawnym jest nazywanie mieszkańca wyspy „mańczykiem”, a przedstawiciela rdzennej nacji „Mańczykiem”?

    Mieszkanki zaś „manką”, a mieszkańców „mańczykami”?

  • Status cząstek -yka, -yk

    14.03.2022
    14.03.2022

    Dzień dobry,


    Moją uwagę zwróciły niedawno wyrazy z końcówkami -yka, -yk. Chociaż duża ich część została zapożyczona z łaciny czy greki (np. matematyka, fizyka), w przypadku niektórych (np. alegoryka) nie mogę znaleźć takich odpowiedników. Czy -yka i -yk możemy uznać za samodzielne formanty w języku polskim?


    Z góry dziękuję za odpowiedź.

  • Mieszkaniec Tel Awiwu

    11.03.2022
    11.03.2022

    Szanowni Państwo,

    jak poprawnie nazywać mieszkańca Tel Awiwu? Telawiwczyk czy Telawiwiak?

    Będę wdzięczna za odpowiedź i serdecznie pozdrawiam

    Agata

  • parkometr czy parkomat?
    3.03.2022
    28.01.2008
    Który z wariantów: parkomat czy parkometr Szanowna Poradnia uznałaby za lepszy? Obydwa słowa są w użyciu, a żadne z nich nie ma jakiejś wyraźnej przewagi.
  • Błękitnokrwisty

    28.02.2022

    Czy słowo błękitnokrwisty może zostać użyte podczas rozmowy w kantynie, pomiędzy pułkownikiem i arystokratycznym chirurgiem?

Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego