Odmiana a forma nazwisk

 
Odmiana a forma nazwisk
22.06.2018
Szanowna Pani,
mamy jeszcze jedno pytanie odnośnie udzielonej przez Eksperta odpowiedzi.
Zgodnie z rozporządzeniem, nazwisko może zostać przyjęte w formie męskiej lub żeńskiej. Czy istnieją jednak jakieś zasady odnośnie tego kiedy przyjąć formę męską, a kiedy żeńską?
Z odpowiedzi udzielonej przez prof. Miodka (https://plus.nto.pl/magazyn/a/prof-jan-miodek-nazwiska-trzeba-odmieniac,4161843) można wywnioskować że jeżeli można odmienić jakieś nazwisko to należy to zrobić. Podobną informację można znaleźć np. w publikacji:
http://www.nazwiska.pawlowice.pl/menu/zasady1.pdf
Będziemy wdzięczni za odpowiedź.

Z wyrazami szacunku,
Adam
Szanowny Panie,
mówimy o dwóch różnych zjawiskach. Jednym z nich jest przybranie formy żeńskiej, drugim – odmiana (lub nieodmienienie) nazwiska.
Jeśli Pańska narzeczona przyjmie po ślubie nazwisko w formie męskiej: Mostowy, to będzie ono żeńskim nazwiskiem w formie męskiej i nie będzie podlegało odmianie. Jeśli zaś zdecyduje się na formę Mostowa, to wybierze nazwisko w formie żeńskiej, które – rzecz jasna – powinna odmieniać. Utworzenie nazwiska Mostowa od nazwiska Mostowy nie jest jego odmianą, lecz właśnie utworzeniem nowej formy. Dopiero utworzenie form przypadków zależnych (Mostowej, Mostową) jest odmienieniem nazwiska.
Inaczej mówiąc – mamy nazwisko męskie Mostowy. Od niego tworzymy (bądź nie) formę żeńską. Jeśli utworzymy formę żeńską, to będzie ona brzmiała Mostowa i odmieniała się przez przypadki (bo kończy się na -a). Jeśli zaś nie utworzymy formy żeńskiej, to małżonka pozostanie przy formie męskiej Mostowy, która w odniesieniu do kobiet nie jest odmienna (gdyż nie jest zakończona na -a).
W przywołanych przez Pana publikacjach mowa o odmianie nazwisk, podczas gdy w swym poprzednim liście pytał Pan o utworzenie formy. Odmieniamy nazwiska te, które dadzą się odmieniać – z żeńskich tylko te, które mają zakończenie -a.
Katarzyna Kłosińska, Uniwersytet Warszawski
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego