nazwy własne

W tym miejscu znajdziesz wszystko, co chcesz lub powinieneś wiedzieć o nazwach własnych. Dowiesz się, które z nich piszemy małą literą, od których powstały przymiotniki a od których nie, czy od nazwy każdej miejscowości można utworzyć nazwę jej mieszkańca. Poznasz rozstrzygnięcia problemów związanych z nazwiskami i ich odmianą. A jeśli jakiejś odpowiedzi nie znajdziesz, możesz zadać pytanie naszym ekspertom.

  • nazwy spółek
    19.11.2022
    30.08.2002
    Od jakiej litery (małej, dużej) pisać wyraz spółka w nazwach, np.: IMG Spółka z o.o. lub IMG spółka z o.o. – sprawa pilna, bo potrzebna do korekty pracy.
    Pozdrawiam i dziękuję.
    H. Górski
  • Świetlica Wiejska w Bajkowie

    21.10.2022
    21.10.2022

    Szanowni Państwo,

    na terenie gminy funkcjonują świetlice wiejskie. Jak powinna być zapisana ich nazwa: „Świetlica wiejska w Bajkowie”, „Świetlica Wiejska w Bajkowie” czy „świetlica wiejska w Bajkowie”? Każda wieś w gminie ma własną świetlicę i każda zapisana jest w inny sposób pod względem użycia wielkiej i małej litery.

    Z poważaniem

    Ewela

  • Skrócona nazwa firmy

    18.10.2022
    18.10.2022

    Dzień dobry, jaki jest poprawny skrót w przypadku kilku tych samych nazwisk w spółce. Nie chodzi o dokumentację tylko nazwę użytkową, np. do folderu, reklamy

    Cała nazwa: Wodnik Wytwórnia Wód s.c. Jan Kowalski, Marian Kowalski, Zofia Kowalska

    Czy z uwagi np. na brak miejsca dopuszczalne będzie:

    Wodnik Wytwórnia Wód s.c. J.M.Z Kowalscy czy lepiej Wodnik Wytwórnia Wód s.c. Kowalscy, czy jeszcze jest możliwa jakaś inna opcja?

  • Stari Grad

    10.10.2022
    10.10.2022

    Dzień dobry, jaka jest poprawna odmiana chorwackiego miasta Stari Grad? Czy powinno się pisać „do Stariego Gradu", czy – na wzór polskiego przymiotnika „stary" – „do Starego Gradu"?

    Serdecznie dziękuję za odpowiedź i pozdrawiam redakcję

    Łukasz Załuski

  • Bożysław czy Borzysław?

    5.10.2022
    5.10.2022

    Dzień dobry,

    szukam informacji na temat poprawnego zapisu imienia: Bożysław czy Borzysław. Przekonuje mnie pierwszy zapis jako połączenie dwóch wyrazów: Boży+sław (głoszący Bożą sławę). Jednak mam wątpliwości...

  • Wymowa nazw Kiribati i Lesotho

    3.10.2022
    3.10.2022

    Dzień dobry,

    chciałbym zapytać o to jak należy wymawiać nazwy krajów Kiribati i Lesotho? W języku angielskim kraje te przybierają wymowę niewynikającą z pisowni w sposób oczywisty (/ˌkɪrɪˈbæs/ i /ləˈsuːtuː/) przez co zastanawiam się jak ich nazwy brzmiałyby poprawnie w języku polskim.

    Z góry dziękuję za czas poświęcony na odpowiedź.

  • Tytuł tomiku poetyckiego

    3.10.2022
    3.10.2022

    Dzień dobry,

    mam zamiar wydać tomik poetycki. Moje pytanie dotyczy tytułu tomiku. Chciałbym, korzystając z wolności, która przysługuje piszącemu poezję, zatytułować tomik rozpoczynając od dwóch niewystępujących w języku polskim słów, ponadto zapisanych małymi literami np.: „sudo sudo”. Jeśli taki zapis jest niedopuszczalny, to chciałbym poznać wymogi formalne zapisu tytułu tomiku poetyckiego — jeśli takowe istnieją. Tomik poetycki jest właśnie najmniej dookreślony z formalnego punktu widzenia.

  • Matebudy
    29.09.2022
    26.07.2017
    Szanowni Państwo,
    co oznacza i jakie jest pochodzenie nazwy jednej z najstarszych ulic Włocławka: Matebudy. W Pamiątce z Celulozy Igora Newerlego nazwa ta pojawia się parę razy… A ulica notowana jest w kronikach miasta co najmniej od XVIII w.

    Pozdrawiam
    Ł.K.
  • Imiona władców

    27.09.2022
    27.09.2022

    Witam. Z tego co wiem spolszczamy imiona władców i książąt, ale czy należy spolszczać imiona ich małżonków? Innymi słowy: żona króla Karola III to królowa Camilla, czy królowa Kamila?

    Pozdrawiam

    Mateusz

  • Nazwa festiwalu

    25.09.2022
    25.09.2022

    Szanowni Państwo,

    od wczoraj w Kielcach trwa sympatyczna impreza pod nazwą – „Pociąg do literatury”. Herling Grudziński Festiwal. Moje pytanie dotyczy tej drugiej części nazwy. Oczywiście jest to „kalka” z języka angielskiego, gdzie słowo Festival występuje na końcu nazwy imprezy. Czy w takim razie, czy skoro konstrukcja jest angielska, to słowo Festiwal nie powinno występować także w angielskiej postaci – Festival?

  • plac Litewski

    25.09.2022
    25.09.2022

    Dzień dobry!

    Zwracam się z pytaniem czy pisownia „Plac Litewski” jest poprawna? W Lublinie spotkałam się z wytłumaczeniem, że jest to nazwa historyczna, podobnie jak "Zamek Lubelski" i dlatego piszemy ją wielkimi literami. Zasady polskiej ortografii mówią jednak coś innego... Czy jest to być może jakiś wyjątek? Będę wdzięczna za odpowiedź.

  • Mieszkam na Lubiczu albo na ul. Lubicz
    23.09.2022
    21.11.2017
    Zastanawia mnie jak poprawnie odmieniać ulicę Lubicz w Krakowie. W Krakowie mieszkam od niedawna, ale już zauważyłam, że zdecydowana większość mówi, że na przykład mieszka na Lubiczu. Niektórzy zaś twierdzą, że jedyną poprawną formą jest mieszkam na Lubicz – ponieważ Lubicz jest nazwą herbu, a nazwisk herbowych się nie odmienia. Jednak ta ulica nie jest powiązana z konkretną osobą noszącą to nazwisko, np. z Janem Lubicz, więc czy stosowanie tej reguły jest w tym przypadku naturalne i logiczne?
  • Izium

    28.07.2022
    28.07.2022

    Szanowna Redakcjo,

    w ostatnim czasie zgłębiamy temat konfliktu na Ukrainie i zainteresował nas problem w odmianie nazwy miasta Izium. Doczytałam zasadę, jednak nie jestem w stanie określić, jakiego rodzaju jest to nazwa własna? Proszę o poradę.

    Z poważaniem

  • do Sadłogoszcza czy do Sadłogoszczy?

    27.07.2022
    27.07.2022

    Szanowni Państwo,

    proszę o rozwianie wątpliwości odmiany miejscowości o nazwie Sadłogoszcz - wsi położonej w woj. kujawsko-pomorskim.

    Mieszkańcy traktują wyraz jako rodzaj męski (w moim odczuciu słusznie), a więc odmieniają: z Sadłogoszcza, w Sadłogoszczu itd.

    Ponieważ tym okolicom bliska jest Bydgoszcz, zasugerowano się, iż Sadłogoszcz należy odmieniać jako wyraz rodzaju żeńskiego, zatem zwolennicy takiej odmiany twierdzą, że coś ma miejsce w Sadłogoszczy, a nie: w Sadłogoszczu.

    W moim odczuciu należałoby jednak zasugerować się odmianą miejscowości Małogoszcz (słownik poprawnej polszczyzny podaje, że to wyraz rodzaju męskiego), gdyż Sadłogoszcz - Małogoszcz są budową bardziej zbliżone niż Sadłogoszcz - Bydgoszcz, i jednak pozostać przy tradycyjnym: z Sadłogoszcza, w Sadłogoszczu itd.

    Jakie jest Państwa zdanie na ten temat?

  • Pisownia zaimka się w nazwach własnych

    26.07.2022
    26.07.2022

    Szanowni Państwo,

    jak należy zapisać zaimek „się” w nazwie Zakład Badań nad Procesem Uczenia się? Jest to jednostka na Wydziale Edukacyjnym Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Reguła ortograficzna mówi o zapisywaniu małą literą spójników i przyimków, o zaimkach nie wspomina, zatem, moim zdaniem, „się” powinno być zapisane wielką literą. Poza tym stanowi całość ze słowem „uczenia”. Jednak tak właśnie zapisywana jest oficjalnie nazwa zakładu na UAM.

  • Nazwa patrona

    14.07.2022
    14.07.2022

    Proszę uprzejmie o wyjaśnienie jak jest poprawnie:

    Międzynarodowy Spływ Kajakowy im. Tadeusza Pilarskiego na Dunajcu

    czy

    Międzynarodowy Spływ Kajakowy na Dunajcu im. Tadeusza Pilarskiego

    Jerzy Jan Czopek

  • Timothée Chalamet

    13.07.2022
    13.07.2022

    Dzień dobry.

    Prosiłbym o wyjaśnienie. Aktor grający główną rolę w filmie Diuna nazywa się Timothée Chalamet, jak go odmienić. czy imiona Jimmie i Jimmi odmienia się tak samo, czy inaczej.

    Z góry dziękuję za odpowiedź

  • Numery liceów

    12.07.2022
    12.07.2022

    We Wrocławiu oficjalne nazwy liceów, widoczne na tabliczkach, pieczątkach i w dokumentach zapisywane są tak: np. „Liceum Ogólnokształcące nr IX”. Chciałbym się upewnić, że jest to błąd. Moim zdaniem poprawne byłyby tylko zapisy „Liceum nr 9” lub „IX Liceum”. Jeśli jednak nazwa „Liceum nr IX” jest poprawna, to jak ją odczytać – „liceum numer dziewiąte”? Jak powinienem zapisać nazwę w swoim tekście chcąc, aby był poprawny językowo – używać oficjalnej niepoprawnej czy lepiej użyć nazwy „IX Liceum”?

  • Odmiana obcych nazw miejscowych

    9.07.2022
    9.07.2022

    Czy obce, nieprzyswojone toponimy można odmieniać? Odmienione wyglądają dziwnie, ale nieodmienione brzmią sztucznie... Chodzi mi o przypadki takie jak: Pojechał do Brest/u, Nocowali w Orion/nie.

    Z góry dziękuję

    Dorota

  • Rzeka i jezioro Churchill

    8.07.2022
    8.07.2022

    Jak odmienimy nazwę rzeki i jeziora Churchill (w Kanadzie)? Ewidentnie pochodzą one od nazwiska Winstona Churchilla, ale odmiana nazw geograficznych może rządzić się swoimi prawami. Czy wystąpi różnica w odmianie nazwy jeziora Churchill i rzeki Churchill, biorąc pod uwagę fakt, że „jezioro” jest rodzaju nijakiego, a „rzeka” żeńskiego? Na przykładzie: „biwakujemy nad brzegiem Churchill [rzeki]” - czyli brak odmiany, ale „biwakujemy nad brzegiem Churchilla [jeziora]” - z odmianą jak w nazwisku?

Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Zapraszamy do udziału w plebiscycie

MŁODZIEŻOWE SŁOWO ROKU 2022!

Pobierz e-book i bądź na bieżąco!

WYRAŻAJ SIĘ... PO POLSKU!

Nie przegap swoich promocji i zniżek!
Zagłosuj
Administratorem danych osobowych jest Wydawnictwo Naukowe PWN S.A. z siedzibą w Warszawie (02-460), ul. Gottlieba Daimlera 2. Więcej informacji na temat przetwarzania danych osobowych, w tym o przysługujących Państwu Prawach, znajdą Państwo w Polityce Prywatności.

WEŹ UDZIAŁ W AKCJI "MŁODZIEŻOWE SŁOWO ROKU 2022"!