nazwy własne

 
W tym miejscu znajdziesz wszystko, co chcesz lub powinieneś wiedzieć o nazwach własnych. Dowiesz się, które z nich piszemy małą literą, od których powstały przymiotniki a od których nie, czy od nazwy każdej miejscowości można utworzyć nazwę jej mieszkańca. Poznasz rozstrzygnięcia problemów związanych z nazwiskami i ich odmianą. A jeśli jakiejś odpowiedzi nie znajdziesz, możesz zadać pytanie naszym ekspertom.
  • Córka pana Kapkowskiego
    12.12.2017
    Jak nazwać córkę pana Kapkowskiego? – Kapkowszczanka czy Kapkowskówna?
  • Braquez Brakiem
    11.12.2017
    Według WSO PWN nazwisko Braque powinno przyjąć w narzędniku formę Brakiem, tymczasem w wielu tekstach naukowych znajdziemy zapis Braque'iem, np. w Encyklopedii PWN czytamy, że André Derain "w latach 1908–10 pozostawał w bliskich stosunkach z Picassem i Braque'iem". Czy nie lepiej byłoby zalecić ten drugi wariant zapisu? Pierwszy (Brakiem) może sugerować, że forma mianownika liczby pojedynczej tego nazwiska to... Brak.
  • Zator
    8.12.2017
    Szanowni Państwo,
    jaka jest poprawna forma dopełniacza nazwy miasta Zator (chodzi mi o miasto położone w Małopolsce, niedaleko Oświęcimia)? Wykazy urzędowe podają tylko Zatoru, Mały słownik nazw polskich miast… wydany przez TMJP notuje wyłącznie Zatora. W tych okolicach mówi się tylko Jadę do Zatora (nigdy Zatoru). Czy obie formy są dopuszczalne?
    Byłbym bardzo wdzięczny za odpowiedź.
  • Nazwisko Czarnywojtek
    8.12.2017
    Szanowni Państwo, jak należy odmieniać nazwisko Czarnywojtek?

    Z poważaniem
    Elżbieta Jakubowska
  • Al-Wei
    8.12.2017
    Uprzejmie proszę o radę w następującej kwestii: jak odmieniać nazwisko Al-WeiAl-Weia czy Al-Weiego?

    Z poważaniem
    Wierna Fanka Poradni
  • Niezleksykalizowane wyrażenia przyimkowe w nazwach własnych
    23.11.2017
    Szanowni Państwo,
    czy dość powszechny zwyczaj zapisywania wyrażenia do walki wchodzącego w skład nazw komórek organizacyjnych komend Policji, jako dw. (np. Wydział dw. z Przestępczością Samochodową) jest poprawny?
    Według zarządzenia nr 1041 Komendanta Głównego Policji z dnia 28 września 2007 r., wyrażenie to może wchodzić w skład wielu różnych nazw komórek organizacyjnych. Czy w związku z tym można je traktować jako przyimek i pisać wyraz walka małą literą (analogicznie do do spraw)?
  • Odmiana nazwy portalu internetowego
    23.11.2017
    Szanowni Państwo,
    Moje pytanie dotyczy odmian nazw serwisów internetowych. Dla przykładu weźmy serwis DziennikZachodni.pl. Czy redakcja tego serwisu powinna zapraszać na niego, odmieniając jego nazwę (np. Najświeższe wiadomości na DziennikuZachodnim.pl), czy rezygnując z odmiany, dzięki czemu nazwa cały czas pozostaje prawidłowym adresem serwisu, który można wpisać do przeglądarki (np. Najświeższe wiadomości na DziennikZachodni.pl).

    Dziękuję za pomoc i pozdrawiam!
  • Mieszkam na Lubiczu albo na ul. Lubicz
    21.11.2017
    Zastanawia mnie jak poprawnie odmieniać ulicę Lubicz w Krakowie. W Krakowie mieszkam od niedawna, ale już zauważyłam, że zdecydowana większość mówi, że na przykład mieszka na Lubiczu. Niektórzy zaś twierdzą, że jedyną poprawną formą jest mieszkam na Lubicz – ponieważ Lubicz jest nazwą herbu, a nazwisk herbowych się nie odmienia. Jednak ta ulica nie jest powiązana z konkretną osobą noszącą to nazwisko, np. z Janem Lubicz, więc czy stosowanie tej reguły jest w tym przypadku naturalne i logiczne?
  • Tharandt
    21.11.2017
    Szanowna Pani Profesor!
    W związku z przygotowywana publikacją, uprzejmie proszę o pomoc językową: jak należy odmieniać (jeśli w ogóle) nazwę niemieckiej miejscowości Tharandt. Czy można tu zastosować analogię do nazwiska Arndt (np. o Arndcie)?
  • Dwali – gol Dwalego, Peli – horror Pelego
    15.11.2017
    Lasza Dwali to gruziński obrońca Pogoni Szczecin, a Oren Peli – amerykański reżyser pochodzenia izraelskiego, autor horroru Paranormal Activity. W prasie sportowej i filmowej często spotyka się pisownię Dwaliego i Peliego, a czy aby nie powinno być Dwalego i Pelego, jakkolwiek to drugie nazwisko miałoby wówczas dość jednoznaczne skojarzenie?
  • Szapiro, Szapira
    9.11.2017
    Szanowni Państwo,
    jak odmieniać dwa nazwiska pochodzenia żydowskiego: Szapiro i Szapira? Będę ogromnie wdzięczna za pomoc.
  • (Nie)konsekwencja w Zurichu
    7.11.2017
    Dlaczego nazwa Zurych (Zürich) została spolszczona tylko częściowo? 'ü' przeszło w [u], [i] w [y], ale [z] nie zmieniło się w [c]. Czy zatem nie powinniśmy być konsekwentni i wymawiać słowo Zurych nie jako [curyh], ale jako [zuryh]?

    Łączę wyrazy szacunku
    M. Kosacki
  • Jadę do Tarnobrzega
    25.10.2017
    Od dłuższego czasu zastanawiam się czy poprawnie jest mówić do Tarnobrzega czy do Tarnobrzegu. Poprawne powiedzenie tego trochę już mnie męczy i proszę o pomoc.
  • Stokłosy
    19.10.2017
    Szanowni Państwo,
    mam pytanie w związku z warszawską stacją metra Stokłosy. Nazwa pewnie wzięła się od ulicy Stokłosy lub osiedla Stokłosy. Czy ta zaś pochodzi od człowieka nazwiskiem Stokłosa, czy jest to liczba mnoga rzeczownika stokłosa? Krótko mówiąc: wsiadłem do metra na Stokłosy czy na Stokłosach? Mieszkam na (osiedlu) Stokłosy czy Stokłosach?

    Z wyrazami szacunku
    Czytelnik
  • Rodzaj gramatyczny obcych toponimów
    16.10.2017
    Zdobyłem to Mont Blanc czy te Mont Blanc? Monte Cassino chyba raczej te niż to, prawda? Od czego to zależy? Czy istnieje jakaś reguła w tym względzie?

    Bardzo dziękuję i pozdrawiam z Cieszyna!
    Abraham
  • Książe d’Este
    13.10.2017
    W roku 1809 doszło do bitwy wojsk polskich z austriackimi w Raszynie. Polskimi dowodzi Książę Poniatowski, austriackimi – książę Ferdynand d'Este. Mam pytanie, jak należy prawidłowo wymawiać nazwisko tego ostatniego? Pisownia wskazywałaby na wymowę francuską, a więc [dest], jednak na przykład w rosyjskojęzycznej wersji Wikipedii rosyjski zapis tego nazwiska to [deste]. Która wymowa jest właściwa?
    Bardzo dziękuję i pozdrawiam
  • Andrzeje, Janki, Stasie czy tylko: Andrzejowie, Stasiowie, Jankowie?
    10.10.2017
    Szanowna Poradnio,
    trudno mi się zgodzić, że formy liczby mnogiej imion męskich – Janki, Andrzeje, Stasie itd. – są błędne, kolokwialnie czy gorsze. Nie chce ich dopuścić Wielki słownik ortograficzny PWN przy żadnym z imion, podając wszędzie tylko końcówkę -owie. Uważam tę pierwszą za neutralną, a przy mniejszych pociechach nawet za lepszą. Ta druga forma brzmi wręcz pretensjonalnie, a jednak obowiązuje niepodzielnie nawet przy zdrobnieniach – Jasiowie, Kubusiowie...!

    Z poważaniem
    Aleksander Durkiewicz
  • Męskie imię Mario
    9.10.2017
    Szanowni Państwo,
    chciałbym zapytać o moje imię, które jest pochodzenia włoskiego – Mario. Proszę powiedzieć mi, czy można zaakceptować jego nieodmienność. Często moi nauczyciele, znajomi i rodzina poddają je deklinacji, czego prawdę powiedziawszy, nie lubię, więc nakłaniam ich do pozostania przy formie mianownikowej.

    Z góry dziękuję za odpowiedź i łączę wyrazy szacunku
    Mario Jakub Kiliński
  • Słoweńskie Novo Mesto
    4.10.2017
    Czy można obecnie spolszczać już nazwę słoweńskiego miasta (oryg. Novo Mesto) i zapisywać jako Nowe Miasto? Jeśli nie można tego robić, to jak należy odmieniać tę nazwę i czy należy wówczas pisać np.: w Novym Meście?

    Z szacunkiem
    Andrzej, Toruń
  • Douglas Mc Kenzie, Peter Griffin
    13.09.2017
    Jak odmienia się nazwiska: Douglas Mc Kenzie, Peter Griffin?

Zagraj z nami!

Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

SŁOWO ROKU 2017

Uniwersytet Warszawski organizuje już po raz siódmy plebiscyt na najważniejsze słowo roku. Będziemy je wybierać wszyscy w głosowaniu internetowym, a niezależnie dokona wyboru ogólnopolska kapituła profesorów językoznawstwa. Ponieważ trudno przypomnieć sobie cały rok, poniżej zamieszczamy listę słów najbardziej kluczowych statystycznie, która stanowi orientacyjną pomoc. Można także zgłosić swoją propozycję słów – zgłoś


Które słowo okaże się najważniejsze w Polsce w roku 2017? To Państwo zdecydują.

Jeśli chcesz otrzymać bezpłatny e-book, potwierdź także poniższe zgody marketingowe.

10 najciekawszych obrazów świata

Wyślij

Zagłosuj na SŁOWO ROKU 2017 i odbierz darmowy e-book!