Osama bin Laden

 
Osama bin Laden
20.09.2001
Pytanie niestety niezwykle aktualne. Jak wygląda prawidłowa pisownia i odmiana nazwiska (i chyba imienia) Osama bin Laden. W prasie i telewizji spotkałam się z kilkoma formami: Osama ben Laden, Osama Ben Laden, Osama ibn Laden (jak Ibrahim ibn Jakub), z Osama bin Ladenem. W „Przeglądzie” stosujemy pisownię Osama bin Laden, z Osamą bin Ladenem (odmiana jak dama), o Osamie bin Ladenie itd., czyli odmieniamy oba człony. A może wszystkie formy, oczywiście odmieniane, są poprawne? Prawdopodobnie na tej samej zasadzie w naszym tygodniku piszemy Jasir Arafat, bo tak jest w słowniku, a w innych gazetach można spotkać pisownię Jaser lub Jasser. I jeszcze jedno – co dokładnie oznacza słówko bin (ben)? Może to samo, co ibn (o ile pamietam – syn, Ibrahim syn Jakuba)?
Dziękuję.
Agata Gogołkiewicz
Zgodna z zasadami transkrypcji z języka arabskiego byłaby pisownia Usama Ibn Ladin – i takie hasło ma się pojawić w nowych encyklopediach PWN. Rozpowszechnione formy Osama bin Laden i Osama ben Laden można traktować jako oboczne. Cząstka bin (ben) – jak się Pani trafnie domyśla – znaczy to samo, co ibn 'syn', a jej postać zależy od tego, przez jakie źródło trafiła do polszczyzny. Forma ben występuje w hebrajskim i w dialektach północnej Afryki, forma bin jest zaś zgodna z wymową przyjętą na Półwyspie Arabskim i rozpowszechniona dzięki temu, że używa się jej w języku angielskim (pisownię Osama bin Laden stosuje np. Encyclopaedia Britannica).
Skoro bin (ben) znaczy 'syn', można by się spodziewać, że następny człon będzie nieodmienny, jak w polskich konstrukcjach typu Jan, syn Józefa. W rzeczywistości jednak nie snuje się takich analogii między gramatyką polską i arabską i odmienia zarówno słowo Osama, jak i Laden, np. Osamy bin Ladena, Osamą bin Ladenem, Osamie bin Ladenie.
Za konsultację dziękujemy prof. Januszowi Daneckiemu z Instytutu Orientalistycznego UW.
Mirosław Bańko
zgłoś uwagę
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Młodzieżowe Słowo Roku 2020

Przyłącz się do V edycji plebiscytu PWN i zgłoś swoją propozycję.
UWAGA! Zgłoszone słowo nie musi być nowe, slangowe, ani najczęstsze. Doceniamy istotność tematu oraz kreatywność języka!
Powiedz o plebiscycie swoim znajomym.

Głosy można oddawać do
30 listopada 2020 r.

Wyślij
Weź udział w akcji „Młodzieżowe Słowo Roku 2020”!