Podwójne przeczenie

 
Podwójne przeczenie
24.01.2016
Podwójne zaprzeczenia: nic nie powiedział, nie ma niczego – czemu je stosujemy? Z punktu logiki są to podwójne zaprzeczenia, czyli wynikiem logicznym jest prawda. Mówiąc nie ma niczego z punktu logiki mówimy, że jest wszystko. Czemu te formy występują w naszym języku i nie uważamy ich za błędne?
Język logiki jest językiem sztucznym i ma niewiele wspólnego z językiem potocznym. Ten drugi powstał po to, byśmy mogli się jak najlepiej komunikować. Jednym z warunków dobrej komunikacji jest wyrazistość wypowiedzi – właśnie w tym celu stosujemy podwójne przeczenie, a także w zanegowanym zdaniu zamieniamy biernik na dopełniacz (por. Czytam książkę – Nie czytam książki).
Wyrazistość negacji jest cechą wielu języków, choć nie zawsze przejawia się dublowaniem wyrazów o znaczeniu przeczących. Francuzi opatrują czasownik dwoma wykładnikami przeczenia (ne... pas, por. je sais ‘wiem’ – je ne sais pas ‘nie wiem’), a Anglicy (jak wiadomo) łączą partykułę not z czasownikiem do (I know ‘wiem’ – I do not know ‘nie wiem’).
Katarzyna Kłosińska, Uniwersytet Warszawski
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego