• Szczebel czy poziom?
    10.12.2019
    Wczoraj spotkali się przedstawiciele administracji samorządowej na szczeblu gminnym czy raczej na poziomie gminnym?
    Czy administracja samorządowa lub rządowa może być szczebla wojewódzkiego/powiatowego/gminnego, czy lepiej powiedzieć poziomu krajowego/wojewódzkiego? Czy oba związki są poprawne?
  • Emitent
    10.12.2019
    Dzień dobry, chciałabym zapytać się, czy słowo emitent w kontekście emisji gazów cieplarnianych (np. Elektrownia Bełchatów jest największym emitentem CO2 w Europie) jest poprawne, gdyż w słownikach do tej pory spotkałam się jedynie z definicją jako instytucja emitująca akcje na giełdę.

    Pozdrawiam
  • Kobieta ortopeda
    6.12.2019
    Szanowni Państwo,
    chciałabym zapytać o tworzenie żeńskiej nazwy formy zawodu ortopeda. W niedawno opublikowanym stanowisku RJP w sprawie feminatywów jest napisane, że tworzenie nazw żeńskich przez zmianę końcówek fleksyjnych nie jest dla polskiego systemu słowotwórczego typowe i lepiej stosować model przyrostkowy, więc lepiej byłoby mówić łamiące język ortopedka niż łatwiejsze do wymówienia ta ortopeda.

    Dziękuję za pomoc i łączę wyrazy szacunku.
  • Sardoniczny
    6.12.2019
    Dziękuję za odpowiedź nt. przymiotnika elizejski. Prosiłbym jeszcze o wyjaśnienie, czy sardoniczny jest także wyrazem odimiennym. W. Kopaliński zamieszcza go w swoim „Słowniku eponimów”, ja jednakże mam wątpliwości, gdyż słowo to opisane jest jako pochodzące od greckiego słowa sardonios oraz rośliny nazywającej się sardonia i dopiero ta nazwa wywodzi się właśnie od Sardynii. Wydaje mi się zatem, że zaliczenie tego wyrazu do eponimów jest nieco naciągane.
  • Cudzoziemiec, obcokrajowiec, imigrant
    5.12.2019
    Dzień dobry,
    Jaka jest różnica między słowami cudzoziemiec, obcokrajowiec oraz imigrant? Czy któreś z nich jest według Państwa negatywnie nacechowane?
    Z góry dziękuję za pomoc!
  • Dramatyczny, dramatycznie
    2.12.2019
    Szanowni Państwo,
    ostatnio zastanawiałam się nad słowem będącym ewidentną kalką z języka angielskiego, mianowicie dramatycznie, dramatyczny w wyrażeniach takich jak: dramatyczny wzrost cen, bezrobocie dramatycznie wzrosło. Chciałam zapytać o poprawność takiego użycia w podanych kontekstach, ponieważ z przeglądu korpusu języka polskiego można wywnioskować, że jest ono dość powszechne.

    Z góry dziękuję za wyjaśnienie. Z pozdrowieniami.
    Anita Danielewska
  • Znajomy zapłacił za moje zakupy
    29.11.2019
    Jeśli kupiłem rzecz w sklepie, ale potem znajomy daje mi za to pieniądze, bo nie chce, bym poniósł kosztów, to czy poprawnym jest powiedzieć znajomy zapłacił za tę rzecz? Czy znaczy to, że w pewien sposób znajomy zapłacił za mnie w sklepie, czy po prostu zapłacił w sensie, że dał mi za tę rzecz pieniądze, mimo że zostaje u mnie? Proszę o zdanie, czy może to oznaczać pośrednie zapłacenie w sklepie przez znajomego, właśnie takie znaczenie słowa zapłacił?
  • Pleonastyczne wystarczające kworum
    29.11.2019
    Proszę o udzielenie odpowiedzi, czy poprawne jest wyrażenie wystarczające kworum, używane przez Przewodniczącego Rady Miejskiej Chełmży. Wydaje mi się, że prawidłowo powinno sę mówić, że kworum jest albo go nie ma, gdyż w definicji tego słowa jest zawarta minimalna czyli wystarczająca ilość osób, w tym przypadku radnych na sesji, do podjęcia prawnych decyzji. Dla mnie wystarczające kworum brzmi jak pleonazm.
  • Sortownik czy sortownica?
    26.11.2019
    Chciałbym zapytać, która forma jest poprawna: sortownik czy sortownica? W odniesieniu do maszyn sortujących np.: warzywa.
  • Prototyp
    26.11.2019
    Dzień dobry,
    słowo prototyp oznacza pierwszy wykonany według dokumentacji model maszyny lub urządzenia, stanowiący podstawę do dalszej produkcji. Ale zwykle takich modeli powstaje kilka. Czy rzeczywiście wyłącznie pierwszy z nich może zostać określony jako prototyp? Jeśli prototyp nam spłonie lub zostanie w inny sposób zniszczony zanim będziemy w stanie z niego skorzystać, a my zbudujemy drugie urządzenie, to nadal tylko pierwsze z nich będzie prototypem?

    Z poważaniem,
    Mateusz Kloc
  • Elizejski spokój
    25.11.2019
    Interesuję się eponimami. W jednej z powieści natrafiłem na takie zdanie: „Tworzyło to atmosferę elizejskiego spokoju”. Domyślam się, że elizejski jest tu eponimem powstałym od słowa Elizjum (pojęcie z mitologii greckiej), jednak nie znalazłem takiego przymiotnika w żadnym słowniku języka polskiego, również w „Słowniku eponimów” W. Kopalińskiego. Chciałbym się dowiedzieć, co mógłby znaczyć przymiotnik elizejski, gdyby rzeczywiście uznać go za wyraz odimienny.
  • Koci, koci łapci oraz kosi, kosi łapci
    20.11.2019
    Chciałabym zapytać o zwroty z dziecięcej rymowanki. W niektórych wersjach pojawia się Koci koci łapci..., w innych wersjach kosi kosi łapci. Co oznaczają te zwroty?

    Z poważaniem
    Beata
  • Kuriata
    20.11.2019
    Szanowni Eksperci,
    w utworze „Szkice inteligenckie” Tadeusza Borowskiego znalazłem następujący fragment:

    na stole kładą nam chleb oraz smalec
    stary kuriata z młodym panem pankiem

    Co oznacza słowo kuriata? Nie znalazłem go w żadnym dostępnym mi słowniku.
  • Tyrać
    18.11.2019
    Podobno tyrać (kogoś) może oznaczać dokuczać albo gnoić kogoś. Znałem dotąd to słowo wyłącznie jako synonim ciężkiej pracy, ale kolega użył go w przytoczonym wcześniej sensie i wyraził zdanie, że może to mieć związek z tyranią i tyranem. Proszę o kompetentny komentarz.

    Z poważaniem,
    Łukasz
  • Wyrazy i wyrażenia z kołem
    15.11.2019
    Czy mogę prosić o wyjaśnienie różnicy poniższych wyrażeń?
    Wokoło
    Wokół
    Wkoło
    W koło
    Które jest poprawne mówiąc np. o bieganiu dookoła czegoś?

    Z góry dziękuję.
  • Niby-słowo
    8.11.2019
    Chciałabym się dowiedzieć, czym są niby-słowa?
  • Określenia godzin
    8.11.2019
    Czy prawidłowe jest określenie godziny: 14 po południu, skoro oczywiste jest że 14 jest po południu. Pytanie zadaję w związku z zadaniem szkolnym w drugiej klasie szkoły podstawowej, gdzie prawidłowa odpowiedź wg nauczyciela powinna brzmieć 14 po południu, a nie 2 po południu (tak zaznaczyło moje dziecko i miało źle). Czy określenie pory dnia (po południu) nie powinno się tyczyć tylko godziny 2? Sądzę że to trochę tak jakby powiedzieć: fakt dokonany albo cofać się do tyłu. Dziękuje za odpowiedź.
  • Poziom
    7.11.2019
    Czy sformułowanie poziom wapnia we krwi jest poprawny? Spotkałam się opinią, że poziom odnosi się do wody w rzece. A powinno mówić się stężenie wapnia albo aktywność. Czy to prawda?
  • Zakończyć, ukończyć, skończyć
    7.11.2019
    Szanowni Państwo!
    Zwracam się z takim pytaniem: jaka jest różnica między słowami zakończyć, ukończyć i skończyć?
    Z góry dziękuję za odpowiedź!
  • Jebs
    6.11.2019
    Dzień dobry!
    Nie mogę znaleźć ani w słowniku, ani w poradni słowa jebs, które pozostaje popularne w niektórych kręgach młodzieżowych. Czy należy to słowo traktować jako wulgaryzm, tak jak np. kurde, które w słowniku się znajduje? A może to określenie nienacechowane i młodzież może je stosować na lekcji – co dla mnie jednak nie wydaje się oczywiste...

    Będę bardzo wdzięczna za odpowiedź.

    Z wyrazami szacunku,
    Danuta M.
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Młodzieżowe słowo roku 2019

Zapraszamy do udziału w plebiscycie na Młodzieżowe słowo roku 2019. 
Zgłoszone słowo nie musi być nowe, slangowe ani najczęstsze. Doceniamy istotność tematu oraz kreatywność języka!

Pobierz bezpłatny e-book
„Pułapki ortografii"
prof. Jerzego Bralczyka!

Uwaga, do ebooka zostały dołączone informacje handlowe w rozumieniu ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną, toteż jego zamówienie wymaga wyrażenia poniższych zgód.

Wyślij

Weź udział w akcji „Młodzieżowe słowo roku 2019” i odbierz darmowy e-book!