Przyjść to jeszcze przyjdzie

 
Przyjść to jeszcze przyjdzie
3.09.2013
Szanowni Państwo,
w mowie potocznej spotyka się konstrukcje typu: „Przyjść, to jeszcze przyjdzie – ale odezwać, to się wcale nie odezwie”. Jaki jest status składniowy bezokolicznika w takich wyrażeniach? Skąd się wzięły i czy można je uznać za poprawne, choćby w języku mówionym?
Z poważaniem,
Łukasz
Nie znam pochodzenia tych konstrukcji, o nie należałoby zapytać specjalistę od składni historycznej. Jeśli chodzi o ich status normatywny, to uważam je za całkowicie poprawne, także w języku pisanym. Faktycznie jednak znamionują język mówiony.
Nie należy w nich używać przecinka przed słowem to, nie są to bowiem zdania warunkowe typu „Przyjdzie, to zobaczy”. Ich status jest raczej podobny do zdań typu „Czytać to nie lubię”, w których partykuła (nie spójnik) to służy do oddzielenia tematu wypowiedzi od tzw. rematu, czyli nowej informacji. W danym wypadku tematem jest czyjeś przyjście czy raczej możliwość przyjścia, część rematyczna zdania przynosi potwierdzenie tej możliwości. Tę samą funkcję ma to w zdaniach zaczynających się od innych wyrazów, niekoniecznie bezokoliczników, por. „Mąż to lubi filmy kryminalne, a ja nie” albo „Odważny to on nie był, raczej bojaźliwy” (za ISJP).
Proszę zauważyć na koniec, że niektóre zdania przez Pana rozważane mogą się obyć bez słowa to: „Przyjść przyjdzie, ale się nie odezwie”.
Mirosław Bańko, Uniwersytet Warszawski
zgłoś uwagę
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Młodzieżowe Słowo Roku 2020

Przyłącz się do V edycji plebiscytu PWN i zgłoś swoją propozycję.
UWAGA! Zgłoszone słowo nie musi być nowe, slangowe, ani najczęstsze. Doceniamy istotność tematu oraz kreatywność języka!
Powiedz o plebiscycie swoim znajomym.

Głosy można oddawać do
30 listopada 2020 r.

Wyślij
Weź udział w akcji „Młodzieżowe Słowo Roku 2020”!