Stygijski 

 

Stygijski 

15.09.2021

Chciałbym spytać: co to są stygijskie ciemności? Znalazłem to określenie w jakiejś powieści science fiction, jednakże w słownikach, do których zajrzałem, nie ma słowa stygijski. Mogę tylko przypuszczać, że pojęcie to znaczy to samo lub coś podobnego do egipskich ciemności, ale skąd pochodzi? Czyżby od angielskiego przymiotnika Stygian wywodzącego się od rzeki Styks? Jeśli tak, to czy nie powinno być raczej styksowych ciemności?

Przymiotnik stygijski występuje obecnie głównie w utworach fantasy (nazywa, jak można się domyślić, różne akcesoria: stygijski pas, stygijski hełm, stygijski kostur itd.) i w tym użyciu pochodzi zapewne od angielskiego Stygian. Nie jest jednak całkiem nowy w naszym języku – można powiedzieć, że obecnie zaczął swe drugie życie. W dawnej polszczyźnie używano go bowiem we frazeologizmach sen stygijski(‘mocny, głęboki sen’) i stygijski ceklarz (‘diabeł’). Wywodzi się (podobnie jak angielski Stygian) od łacińskiej nazwy Styksu – Stygius. Styks, jak wiadomo, to rzeka, przez którą przeprawiała się dusza osoby zmarłej – stąd skojarzenia z mocnym, „grobowym” snem oraz z diabłem, a także z ciemnościami, o które Pan pyta.

Porada opublikowana: 6.09.2021

Katarzyna Kłosińska, Uniwersytet Warszawski
  1. 15.09.2021

    Rzeka Styks po łacinie nazywa się Styx. Stygios to zaś właśnie przymiotnik oznaczający stygijski. Kłopotliwe „g” w środku bierze się z wzorca odmiany spółgłoskowej tej nazwy: M. Styx G. Stygos (gr.) Stygis (łac.) itd.

    Łukasz
zgłoś uwagę
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Młodzieżowe Słowo Roku 2021!

Zapraszamy do udziału w plebiscycie na Młodzieżowe Słowo Roku 2021!

Pobierz e-book i bądź na bieżąco!

Zakamarki młodej polszczyzny.

Nie przegap swoich promocji i zniżek!
Administratorem danych osobowych jest Wydawnictwo Naukowe PWN S.A. z siedzibą w Warszawie (02-460), ul. G. Daimlera 2. Dane mogą być udostępniane na rzecz PZWL Wydawnictwo Lekarskie Sp. z o. o. oraz ePWN sp. z o.o. w celu ułatwienia Użytkownikowi założenia konta w serwisie tych spółek. Więcej informacji o zasadach przetwarzania danych, w tym przysługujących prawach, znajdziesz w Polityce Prywatności.
Wyślij

WEŹ UDZIAŁ W AKCJI "MŁODZIEŻOWE SŁOWO ROKU 2021"!