W średniowieczu żyto w ciemnocie…

 
W średniowieczu żyto w ciemnocie…
8.12.2007
Czy od czasownika żyć można utworzyć formę nieosobową?
Jeden z językoznawców cytował formę żyto w zdaniu wyjętym z wypracowania uczniowskiego: „W średniowieczu żyto w ciemnocie…” Określił ja jako rażącą i uzasadniał to jej znaczeniem. Jednak formy bezosobowe czasowników synonimicznych istnieją, np. „W późniejszych okresach obok cmentarzyska nadal mieszkano w szałasach częściowo wkopywanych w ziemię”, „Ukierunkowanie grobów wskazuje, że w Mszanie mieszkano wczesną wiosną. Groby były zwrócone w stronę, gdzie słońce wschodzi (…)” (cytaty z Korpusu Języka Polskiego PWN). Być może więc nasz opór wobec formy żyto wynika raczej z tego, że jest równokształtna z nazwą zboża. Opór ten sprawia, że bezosobnik żyto jest w tekstach właściwie nieobecny, a to dodatkowo pogłębia wahanie, czy w ogóle jest poprawny. Powiedziałbym więc na koniec: czasownikowe żyto to forma potencjalna; trzeba mieć specjalne powody, aby się nią posłużyć, i talent, aby jej użyć trafnie.
Mirosław Bańko, PWN
zgłoś uwagę
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Młodzieżowe Słowo Roku 2020

Przyłącz się do V edycji plebiscytu PWN i zgłoś swoją propozycję.
UWAGA! Zgłoszone słowo nie musi być nowe, slangowe, ani najczęstsze. Doceniamy istotność tematu oraz kreatywność języka!
Powiedz o plebiscycie swoim znajomym.

Głosy można oddawać do
30 listopada 2020 r.

Wyślij
Weź udział w akcji „Młodzieżowe Słowo Roku 2020”!