Wątpliwości co do pisowni niekoniecznie

 
Wątpliwości co do pisowni niekoniecznie
2.01.2016
Jeśli do Ciebie nie przyjdę, to niekoniecznie dlatego, że wyjadę poza miasto. Może akurat będę chory
czy
Jeśli do Ciebie nie przyjdę, to nie koniecznie dlatego, że wyjadę poza miasto. Może akurat będę chory?
Który z powyższych przykładów jest poprawny? Niekoniecznie na ogół piszemy razem, ale w tym wypadku jest to zaprzeczenie i występuje nacisk na sylabę nie. Chcę się tylko upewnić.
Poprawny jest przykład z wersją niekoniecznie (‘nie całkiem, niezupełnie’), czyli słowem zapisanym łącznie: Jeśli do Ciebie nie przyjdę, to niekoniecznie dlatego, że wyjadę poza miasto. Może akurat będę chory.
Zauważmy, że wchodzą w grę dwa zdania: 1) podrzędnie złożone (warunkowe) Jeśli do Ciebie nie przyjdę, to niekoniecznie dlatego, że wyjadę poza miasto oraz 2) pojedyncze Może akurat będę chory. Trudno więc w tym wypadku mówić o typowym przeciwstawieniu treści, która zostaje oddana przez zapis nie koniecznie, lecz... (np. nie koniecznie ‘obowiązkowo’, lecz dobrowolnie należało uiścić składkę). Ale nawet gdyby o to chodziło i mielibyśmy do czynienia z jednym zdaniem, trzeba by napisać niekoniecznie łącznie. W Praktycznym słowniku współczesnej polszczyzny wydawnictwa Kurpisz pod redakcją H. Zgółkowej (Poznań 1999, t. 23, s. 371) przytacza się przykład bardzo podobny do tego, który interesuje czytelnika, a mianowicie Sztuczny uśmiech na twarzy niekoniecznie świadczy o obłudzie, może też być oznaką dobrego wychowania. Także w Uniwersalnym słowniku języka polskiego PWN pod redakcją S. Dubisza (Warszawa 2003, t. II, s. 922) natrafiamy na zdanie: Śpiewał wesoło, niekoniecznie pięknie. Jak widać, w obydwu zdaniach pojawia się przysłówek niekoniecznie...
PS Nawiasem mówiąc, zarówno Wielki słownik ortograficzny PWN pod redakcją E. Polańskiego, jak i Wielki słownik ortograficzny języka polskiego wydawnictwa „Wilga” pod redakcją A. Markowskiego zamieszczają jedynie leksem niekoniecznie i nie wspominają o pisowni nie koniecznie, ale... Zwraca na to uwagę jedynie Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny Bertelsmann Media Horyzont (Warszawa 2001, s. 681), odnotowując dwa hasła: niekoniecznie i nie koniecznie, lecz...
Maciej Malinowski, Uniwersytet Pedagogiczny w Krakowie
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Młodzieżowe słowo roku 2019

Zapraszamy do udziału w plebiscycie na Młodzieżowe słowo roku 2019. 
Zgłoszone słowo nie musi być nowe, slangowe ani najczęstsze. Doceniamy istotność tematu oraz kreatywność języka!

Pobierz bezpłatny e-book
„Pułapki ortografii"
prof. Jerzego Bralczyka!

Uwaga, do ebooka zostały dołączone informacje handlowe w rozumieniu ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną, toteż jego zamówienie wymaga wyrażenia poniższych zgód.

Wyślij

Weź udział w akcji „Młodzieżowe słowo roku 2019” i odbierz darmowy e-book!