Wymowa łacińska tradycyjna a restytuowana

 
Wymowa łacińska tradycyjna a restytuowana
18.09.2019
Jak należy czytać po łacinie: w formie tradycyjnej czy restytuowanej (tzn. czytając każdą literę tak jak się pisze, przy czym c jak polskie [k] oraz v jak polskie [ł]?
Odpowiedź na tak sformułowane pytanie nie może być jednoznaczna. Wszystko zależy bowiem od tego, co czytamy.
Tradycyjna wymowa łacińska jest zazwyczaj stosowana przy odczytywaniu wyrazów, wyrażeń czy sentencji występujących w tekście polskim na prawie cytatu (np. terminy prawnicze, medyczne, aforyzmy itp.). Większość odbiorców jest przyzwyczajona do tradycyjnej wymowy łacińskiej tych elementów leksykalnych i mogłaby mieć trudności ze zrozumieniem takich sformułowań wymawianych w formie restytuowanej. Przykładowo w takiej tradycyjnej wymowie litera C przed samogłoskami tylnymi [a, o, u], innymi spółgłoskami oraz na końcu wyrazu czytana jest jako [k], a przed samogłoskami przednimi [e, i, y] oraz [ae, oe] jako [c], por. cicer cum caule [c-icer kum kaule].
Z kolei jeśli czytamy na głos bądź recytujemy całe teksty pochodzące ze starożytności, winniśmy stosować wymowę restytuowaną. Dzięki temu nie utracimy wielu zamierzonych przez autorów efektów brzmieniowych, np. aliteracji w tekstach poetyckich.
Adam Wolański
zgłoś uwagę
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego