Za a poza

 
Za a poza
14.07.2016
Szanowni Państwo,
zdumiewa mnie maniera jednego z najpopularniejszych i najbardziej doświadczonych komentatorów sportowych w naszej telewizji. Chyba w każdej transmisji używa zwrotu X minut poza nami, gdy informuje, ile czasu gry już upłynęło. Zawsze wydawało mi się, że przyimek poza albo dotyczy położenia w przestrzeni, albo jest wyrazem bliskoznacznym do oprócz, ale nie ma nic wspólnego z określeniem czasu (wystarczy raczej za nami).
Czy moje przypuszczenia są trafne?
Tak, ma Pan całkowitą rację. Poza nie jest synonimem za. Za wskazuje na miejsce z tyłu czegoś lub kogoś (dom za płotem, ściana za szafą itd.), a takim metaforycznym „tyłem” jest czas, który upłynął, który mamy już jakby za sobą (por. też Miał za sobą 3 lata studiów). W zdaniach Ściana za szafą była pobrudzona i Za nami już 10 minut meczu przyimek za występuje w tej samej funkcji, przy czym w tym drugim – w sensie przenośnym.
Tak więc, jak nie powiemy Ściana poza szafą była pobrudzona, Miał poza sobą 3 lata studiów, tak samo nie powinniśmy mówić Poza nami już 10 minut meczu.
Katarzyna Kłosińska, Uniwersytet Warszawski
zgłoś uwagę
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego