Zajęli pierwsze i trzecie miejsca a Zajęli miejsca pierwsze i trzecie

 
Zajęli pierwsze i trzecie miejsca a Zajęli miejsca pierwsze i trzecie
30.10.2016
Szanowni Państwo,
możemy napisać, że reprezentanci Polski zajęli miejsca pierwsze i trzecie, ale czy możemy napisać, że zajęli pierwsze i trzecie miejsca, jeśli medale zdobyli tylko dwa?
Zdanie: Reprezentanci Polski zajęli miejsca pierwsze i trzecie znaczy ‘reprezentanci Polski zajęli pierwsze miejsce i trzecie miejsce’. Taka interpretacja wynika z tego, że rzeczownik miejsce jest umieszczony przed przydawkami, a więc stanowią one wyliczenie szczegółów (gdyby elementów wyliczenia było więcej, zastosowalibyśmy tu dwukropek, co wyraźnie wskazywałoby na to, że mamy do czynienia z wyliczeniem, np. …zajęli miejsca: pierwsze, drugie i piąte). Podobną sytuację mamy w zdaniu Miała sukienki zieloną i czerwoną (a gdyby gustowała też w innych kolorach, napisalibyśmy: Miała sukienki: zieloną, czerwoną i niebieską).
Zdanie: Reprezentanci Polski zajęli pierwsze i trzecie miejsca rzeczywiście wskazuje na to, że Polacy zdobyli więcej niż dwa medale (np. dwóch reprezentantów zajęło pierwsze miejsca, a dwóch innych – trzecie). Dzieje się tak dlatego że przydawki stoją przed rzeczownikiem, co interpretujemy jako liczbę mnogą (podobnie jak np. w zdaniu Miała zielone i czerwone sukienki – ‘miała co najmniej dwie zielone i co najmniej dwie czerwone sukienki’).
Problem z interpretacją tych zdań wynika stąd, że forma liczebników porządkowych pierwsze, trzecie jest (przypadkowo) identyczna dla liczby pojedynczej, rodzaju nijakiego i dla liczby mnogiej, rodzaju niemęskoosobowego.
Katarzyna Kłosińska, Uniwersytet Warszawski
zgłoś uwagę
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Młodzieżowe Słowo Roku 2020

Przyłącz się do V edycji plebiscytu PWN i zgłoś swoją propozycję.
UWAGA! Zgłoszone słowo nie musi być nowe, slangowe, ani najczęstsze. Doceniamy istotność tematu oraz kreatywność języka!
Powiedz o plebiscycie swoim znajomym.

Głosy można oddawać do
30 listopada 2020 r.

Wyślij
Weź udział w akcji „Młodzieżowe Słowo Roku 2020”!