Zjadł omlet czy zjadł omleta?

 
Zjadł omlet czy zjadł omleta?
2.11.2016
Mam wątpliwość ze zdaniem z zeszytu do klasy pierwszej:
Mama ma (w domyśle jednego) omleta
czy
Mama ma (jeden) omlet.

Dzieci znają niewiele liter, mają uproszczone czytanki, ale czy powinno być omlet czy omleta, a może obydwie formy są poprawne?

Bardzo dziękuję za odpowiedź, gdyż nurtuje mnie to od kilku dni.

J. Marcinkiewicz
Na pewno poprawne i niebudzące żadnych wątpliwości jest zdanie Zjadłem / zrobiłem / mam itd. omlet. Omlet jest bowiem rzeczownikiem męskim nieżywotnym, a takie w bierniku (mam, zrobiłem, zjadłem → kogo? co?) nie mają końcówki (por. Mam dom, Stolarz zrobił stół, Napisałam list itd.).
Jednak wiele takich (czyli męskich nieżywotnych) rzeczowników przybiera w bierniku końcówkę -a: palę papierosa, zjadłem arbuza, tańczę walca, dostałam SMS-a, wyrwał zęba, zawiązał buta. Kwalifikacja normatywna takich konstrukcji nie jest jednolita – akceptacja każdej z nich zależy w zasadzie tylko od zwyczaju językowego. Tak więc np. palę papierosa i tańczę walca są poprawne, podczas gdy bezkońcówkowe odpowiedniki tych form po prostu się nie pojawiają w języku (por. palę papieros[?], tańczę walc[?]). W wypadku innych rzeczowników użycie biernika z końcówką razi – błędne (choć przez niektórych jakoś akceptowalne) są zdania: *wyrwał zęba, *zawiązał buta, *wziął widelca, *zjadł torta. Jeszcze inne rzeczowniki występują w dwóch postaciach: bez końcówki (i tę wersję uznaje się za staranniejszą, por. zjadł kotlet, usmażył omlet, wysłała SMS, napisał mejl) i z końcówką (co jest mniej staranne, potoczne: zjadł kotleta, usmażył omleta, wysłała SMS-a, napisał mejla).
Katarzyna Kłosińska, Uniwersytet Warszawski
zgłoś uwagę
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego