Żylasty podróżnik i inne wątpliwości

 
Żylasty podróżnik i inne wątpliwości
10.02.2016
Czy można spotkać się wzrokiem?
Czy poprawnie będzie, jeśli napiszę, że na szyi wisiały mu korale?
Czy powinnam wstawić przecinki w połączeniach: żylasty stary podróżnik, długie zmierzwione włosy?
Czy można zerwać z kimś relacje, czy tylko stosunki?
Na koniec kwestia dla mnie najważniejsza: kiedy stawia się przecinek w połączeniach równie jak, równie co, np. Był co najmniej równie dobrze zaznajomiony z historią Polski, jak Krzysiek; Była równie piękna, jak mądra.
Pozdrawiam AW
Zwrot spotkali się wzrokiem jest dość nietypowy; na ogół mówimy: ich spojrzenia się spotkały. Nie potępiałabym jednak spotkania się wzrokiem w utworze artystycznym, pod warunkiem że cały tekst nie trąci pretensjonalnością. Niedobrze jest bowiem, jeśli forma przeważa nad treścią, odciąga od niej uwagę czytelnika.
Na szyi wisiały mu korale – jednak: na jego szyi wisiały korale.
Żylasty stary podróżnik – połączenie przymiotników żylasty i stary wydaje się dość osobliwe. Wskazują one na tak różne cechy, że chciałoby się je opisać w odrębnych częściach zdania, np. stary podróżnik o żylastej skórze. Ponadto cecha bycia żylastym przysługuje raczej ludziom w ogóle, a nie ich szczególnemu „gatunkowi”, jaki stanowią podróżnicy (inaczej mówiąc – powiedzielibyśmy żylasty starzec, ale nie żylasty podróżnik). Jeśli już jednak mielibyśmy zostawić wyrażenie żylasty (,) stary podróżnik, to raczej z przecinkiem, który wskazywałby na równorzędność cech. Brak przecinka świadczyłby o tym, że pierwszy wyraz jest dookreśleniem drugiego.
Długie zmierzwione włosy – zasada dotycząca stosowania przecinków jest taka, jak ta opisana powyżej. A zatem: jeśli mówimy o tym, że włosy są długie i zmierzwione jakby niezależnie od siebie, to przecinek postawimy. Jeśli zaś ich zmierzwienie jest skutkiem ich długości, to przecinka nie postawimy. Ja bym zdecydowanie przecinek tu doradzała.
Zerwać relacje – jest to poprawny zwrot.
Przecinek w wyrażeniu porównawczym równie…, jak… powinien się znaleźć, choć reguła [381] WSO dopuszcza także jego pominięcie.
Katarzyna Kłosińska, Uniwersytet Warszawski
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Młodzieżowe słowo roku 2019

Zapraszamy do udziału w plebiscycie na Młodzieżowe słowo roku 2019. 
Zgłoszone słowo nie musi być nowe, slangowe ani najczęstsze. Doceniamy istotność tematu oraz kreatywność języka!

Pobierz bezpłatny e-book
„Pułapki ortografii"
prof. Jerzego Bralczyka!

Uwaga, do ebooka zostały dołączone informacje handlowe w rozumieniu ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną, toteż jego zamówienie wymaga wyrażenia poniższych zgód.

Wyślij

Weź udział w akcji „Młodzieżowe słowo roku 2019” i odbierz darmowy e-book!