różne

Zebraliśmy tu odpowiedzi na pytania dotykające różnych problemów językowych, czasem bardzo szczegółowych lub indywidualnych. Dotyczą one niemal wszystkich dziedzin języka. Każdy może tu znaleźć coś, czego nie wiedział, a co go zainteresuje.

  • Pytania przypadków

    16.10.2022
    16.10.2022

    Dzień dobry,

    chciałem zapytać czy poprawne są pytania o przypadki :

    1. Mianownik kto? co?, czy też powinny brzmieć: kto? co? (jest)

    2. Dopełniacz kogo? czego ?, czy też: kogo? czego? ( nie ma)

    3. Celownik komu? czemu?, czy też: komu? czemu? ( się przyglądam)

    itd. Z góry dziękuję za odpowiedź.

    Pozdrawiam

    Krzysztof

  • Wróżenie z fusów

    9.10.2022
    9.10.2022

    Jak można interpretować zdanie: Sprawa jest zasadna, biorąc pod uwagę długość pobytu i związek z tym krajem?

  • To

    12.07.2022
    12.07.2022

    Dobry wieczór. Od kilku zastanawiam się nad pewną funkcją "to" jako zastępstwo czasownika "jest" np. "On to dobry człowiek" vs. "On jest dobrym człowiekiem". Czy jest to jakiś dialektyzm albo jakaś naleciałość z języka rosyjskiego? Jaka jest różnica między oba zdaniami? Dziękuję

  • Data

    20.05.2022
    20.05.2022

    Jestem notariuszem, który w treści przygotowywanych aktów notarialnych wpisuje datę sporządzenia dokumentu jako: „dzień, miesiąc, rok” i w nawiasie słowny zapis daty. Podczas szkolenia zawodowego niektórzy starsi koledzy notariusze wskazywali, że prawidłowy zapis słowny powinien być następujący: dnia X miesiąca Y roku Z (np. w dniu 22 czerwca roku 2021), a nie w dniu X miesiąca Y Z roku (np. w dniu 22 czerwca 2021 roku). Ta ostatnia praktyka zapisu jest rzekomo rusycyzmem w języku polskim, który jest językiem logicznym i tym samym porządek determinujący dany dzień miesiąc i rok powinien być zachowany.

    Oczywiście niesie to za sobą również konsekwencje przy opisywaniu dokumentów, np. dokument wydany w dniu 22 czerwca roku 2021 (a nie w dniu 22 czerwca 2021 roku).

    Z poważaniem

  • Poprawność zdania

    8.01.2022

    czy poprawnie jest napisane Klub obchodził swoje 10 urodziny?

  • Lista osób, krzywda, zadośćuczynienie i inwentura

    7.12.2021
    7.12.2021

    Szanowni Państwo!

    Chodzi o zdania: „Mamy listę wszystkich osób, które skrzywdziliśmy i którym gotowi jesteśmy zadośćuczynić. Sporządziliśmy ją przy dokonywaniu inwentury”. W pierwszym występują dwa elementy/warunki: „osoby” oraz „gotowość”. Oba zaistniały razem podczas dokonywania inwentury, na co wskazuje spójnik „i”. Czy dobrze rozumiem? Czyli nie tak, że najpierw osoby, później inwentura, a jeszcze później gotowość?


    Z poważaniem - Dociekliwy

  • Centra na uczelni

    1.12.2021
    1.12.2021

    Czy poprawna językowo jest nazwa Centrum Rozwiązań Informatycznych lub Centrum Spraw Pracowniczych na określenie jednostek organizacyjnych w uczelni?

  • Rysujemy kulki

    3.11.2021
    3.11.2021

    Trzeba narysować dwie kulki.

    Czy wszystkie zdania są poprawnie skonstruowane i które jest najlepsze?

    1. Narysuj kulkę białą i czarną.

    2. Narysuj kulki białą i czarną.

    3. Narysuj kulki: białą i czarną.

    4. Narysuj kulkę białą i kulkę czarną.

  • Refleksja

    9.10.2021
    9.10.2021

    Szanowni Państwo,

    refleksja, że...

    wszystko wskazuje, że...

    – to poprawne, ale mniej staranne konstrukcje? A może i poprawne, i staranne? Często mam ochotę napisać wszystko wskazuje na to, że.. albo refleksja dotyczyła tego, że... Czy to przesada?

  • 200-lecie

    4.10.2021
    4.10.2021

    Jak należy poprawnie wypowiedzieć w 200-lecie urodzin w dwustulecie urodzin?

  • Poprawność zdań 

    15.09.2021
    15.09.2021

    Dzień dobry, mamy w naszym zespole literackim w teatrze gorącą dyskusję na temat konstrukcji zdania. Czy mogłabym prosić o opinię, czy poniższe zdania są skonstruowane prawidłowo?

    Warsztaty zakończą się prezentacjami książek napisanych przez uczestników.
    Całoroczna praca grup aktorskich zakończy się pokazami spektakli, przygotowanych przez uczestników.


    Z pozdrowieniami znad morza

    Agnieszka Kochanowska

    Teatr Miniatura

  • Zdanie z pieniędzmi

    9.09.2021
    9.09.2021

    Witam!

    Jak poprawnie byłoby użyć słowa pieniądze w zdaniu Nie można zwrócić pieniędzy, które zostały wykorzystane w grach na naszej stronie internetowej?

    Z góry dziękuję.

  • Redagujemy wyznanie miłosne

    26.07.2021
    26.07.2021

    Dzień dobry. Bardzo proszę o podpowiedź jak powinno brzmieć zdanie

    "Ty jesteś dla mnie najważniejszą rzeczą, jaka przytrafiła mi się w życiu." ale bez użycia określenia "rzecz" w stosunku do osoby. Także zdanie "Ty jesteś czymś najwspanialszym, co przytrafiło mi się w życiu." wydaje mi się nieodpowiednie bo znów osoba jest określana jako coś (wyraz "czymś"). Z góry dziękuję za odpowiedź.

    Pozdrawiam serdecznie,

    Piotr Gach

  • Eponim judasz

    15.07.2021
    15.07.2021

    Szanowni Państwo!

    Czy Judasz, jako określenie człowieka fałszywego lub obłudnego, to eponim?

  • We wtorek

    30.05.2021
    30.05.2021

    Chciałbym zapytać o pisownię przyimka z/ze i w/we przed wyrazami rozpoczynającym się na w. Naturalniejsze wydaje mi się zapisywanie we wtorek czy ze wtedy, ale wiele osób twierdzi, że to błąd w piśmie i dozwolony jest co najwyżej jako regionalizm w mowie.

  • 0,9-procentowy roztwór soli fizjologicznej

    9.05.2021
    9.05.2021

    Roztwór może być dwuprocentowy, dziesięcioprocentowy itd. Jak natomiast przeczytać stężenie roztworu, który zawiera 0,9 procent substancji rozpuszczonej (np. 0,9-procentowy roztwór soli fizjologicznej)?

  • Mężczyzna poprawia szalik 

    26.02.2021
    26.02.2021

    Czy zdanie Mężczyzna poprawia szalik jest poprawne? Chodzi mi o poprawność pod każdym względem, leksyka, semantyka itd.

  • Wartość stylistyczna i pochodzenie końcówek mianownika liczby mnogiej rzeczowników męskich

    13.02.2021
    13.02.2021

    Jak to się stało, że w języku polskim wykształciły się aż trzy końcówki liczby mnogiej w rodzaju męskim: (1) osobowe i godnościowe -owie, (2) godnościowe bądź archaizujące -y/-i (zależnie od spółgłoski wygłosowej), wreszcie (3) zwykle deprecjacyjne i/lub nieżywotne -i/-y (zależnie od spółgłoski wygłosowej, z repartycją częściowo odwrotną niż w 2)

    Np. (1) aniołowie (2) anieli (3) anioły – w ost. przypadku akurat bez odcienia deprecjacyjnego.

    Dziękuję za naświetlenie tematu,

    Łukasz

  • Znów liczymy czas

    13.01.2021
    13.01.2021

    Dzień dobry,

    Czy tydzień może oznaczać liczbę 7 dni, dzień jako okres kiedy jest jasno, nie tylko 7 dób? Np. Jeśli na końcu spotkania, które trwa 3 godziny i jest co tydzień o stałej porze powiem widzimysię za tydzień, to może to znaczyć włśnie 7 dni(kiedy jest jasno) nie 7 dób, bo nie będzie 7 dób( brak 3 godzin), albo tydzień liczony od początku spotkania, wtedy jest 7 dób?

    Pozdrawiam

  • Jak zostać posłem lub posłanką?

    22.12.2020
    22.12.2020

    Dzień dobry

    Czy stosowanie form żeńskich i męskich obok siebie, połączonych spójnikiem lub (zamiast jednej formy męskiej), jest poprawne? Mam na myśli zdanie: Jak zostać posłem lub posłanką? Lub jest spójnikiem rozłącznym, a zatem powinien rozdzielać przeciwstawne pojęcia, a tutaj opisuje ten sam zawód. Z drugiej strony, zastosowanie spójnika i (Jak zostać posłem i posłanką) również brzmi źle, bo sugeruje łączenie dwóch różnych stanowisk. Czy jedyną poprawną formą jest tu rodzaj męski?

Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego