akty prawne

 
akty prawne
24.01.2007
W piśmie urzędowym (nie chodzi o tekst aktu prawnego) przywołującym artykuł danej ustawy posługujemy się którymś z następujących wariantów: ustawa z dnia 15.12.2000 r. o … lub ustawa o … z dnia 15.12.2000 r., lub Ustawa o … z dn. 15.12.2000 r., lub Ustawa z dn. 15.12.2000 r. o …? Czy w przywołanych przykładach słowo ustawa piszemy z małej czy z dużej litery? Czy datę uchwalenia aktu piszemy po słowie ustawa, czy na końcu, czyli po tytule ustawy?
1. Oficjalny tytuł ustawy ma zawsze taki szyk:
Ustawa
z dnia 25 maja 2006 r.
o …………………

2. Powołując w tekście konkretny artykuł ustawy, zwyczajowo przestrzegamy powyższego szyku, czasem (w mniej oficjalnych tekstach) rezygnując z wyrazów z dnia i zastępując słowne oznaczenie miesiąca liczbą rzymską (np. z 25 V 2006 r.). Można w ogóle zrezygnować z daty, np. jeżeli powołuje się ten sam akt po raz kolejny i nie ma ryzyka nieporozumienia.
3. Pierwszy człon takiego ciągu, oznaczający rodzaj aktu, zwyczajowo pisze się małą literą, gdy chodzi o akty prawa krajowego (ustawa, rozporządzenie, uchwała itp.); wyjątkiem jest Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej lub Ustawa Konstytucyjna.
4. W przypadku aktów prawa międzynarodowego stosujemy na początku z reguły wielką literę (Konwencja, Traktat). Również oficjalna struktura nazwy może być inna niż w aktach krajowych (np. Konwencja dotycząca …, przyjęta w Genewie dnia …).
Powyższe informacje podaję dzięki pomocy znajomego prawnika. Warto dodać, że zasady ortografii wymagają, aby w tytułach ustaw pierwszy wyraz pisać wielką literą: Ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, Kodeks pracy, Karta nauczyciela i in. (zob. np. Wielki słownik ortograficzny PWN, par. [73], czyli 18.16). Tymczasem praktyka w tekstach prawniczych jest inna, o czym świadczy nie tylko Dziennik Ustaw, ale i ogłoszone tamże Zasady techniki prawodawczej. Czy zatem legislator słuchający ortografów łamałby prawo?
Mirosław Bańko, PWN
zgłoś uwagę
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego