anty-Chłopi

anty-Chłopi
10.05.2012
Szanowni Państwo,
jak należy zapisać określenia wyrażające to, że jedno dzieło jest całkowitym przeciwieństwem innego? Moje największe wątpliwości wzbudza cudzysłów – powinniśmy pisać anty-Chłopi, anty-„Chłopi” czy „anty-Chłopi”? I co w takich sytuacjach z zaprzeczeniami (lub przedrostkami takimi jak pseudo- czy łże-) tytułów kilkuczłonowych, jak choćby Pan Tadeusz czy Czarodziejska góra?
Łączę pozdrowienia i dziękuję za odpowiedź
Nie widzę dobrego rozwiązania z użyciem cząstki anty- ani podobnej. Z zapisu anty-Chłopi nie wynika, że chodzi o przeciwieństwo wymienionego z tytułu dzieła, zapis anty-„Chłopi” jest pod tym względem wyrazistszy, ale niezgodny z zasadami użycia prefiksów, zapis „anty-Chłopi” wygląda zaś tak, jakby w całości był tytułem, z niejasnych przyczyn pisanym małą literą. Może najlepiej by było napisać anty- czcionką prostą, a Chłopi pochyloną, ale bez cudzysłowu – zgodnie ze zwyczajem zapisywania kursywą tytułów dzieł.
Równie trudno o zadowalające rozwiązanie w przypadku tytułów wieloczłonowych. I tu jednak propozycja zawarta w poprzednim akapicie wydaje się najwłaściwsza, gdyż zapisanie kursywą tytułu Pan Tadeusz lub Czarodziejska Góra i poprzedzenie go prostym anty- wskazuje, gdzie jest tytuł, a gdzie modyfikujący go prefiks.
W powyższej odpowiedzi założylem, że szuka Pan zapisu nazwy opozycyjnej wobec tytułu dzieła, ale jednak pospolitej, nie własnej. Gdyby pochodna nazwa sama miała być tytułem dzieła, to w wypadku podstawy jednowyrazowej kwestia jest prostsza (piszemy Anty-Chłopi), a w wypadku wielowyrazowej trudniejsza (zapis Anty-Pan Tadeusz jest mylący, sugeruje niewłaściwą segmentację). Może rozwiązaniem byłoby pisać „Pan Tadeusz” à rebours?
Mirosław Bańko, Uniwersytet Warszawski
zgłoś uwagę
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

ZAGŁOSUJ NA MŁODZIEŻOWE SŁOWO ROKU 2021!

To już ostatnia prosta! Rozwijana lista poniżej zawiera finałową dwudziestkę. Zapoznaj się z ich znaczeniem i zagłosuj na zwycięskie słowo!

Pobierz e-book i bądź na bieżąco!

Zakamarki młodej polszczyzny.

Nie przegap swoich promocji i zniżek!
Administratorem danych osobowych jest Wydawnictwo Naukowe PWN S.A. z siedzibą w Warszawie (02-460), ul. G. Daimlera 2. Dane mogą być udostępniane na rzecz PZWL Wydawnictwo Lekarskie Sp. z o. o. oraz ePWN sp. z o.o. w celu ułatwienia Użytkownikowi założenia konta w serwisie tych spółek. Więcej informacji o zasadach przetwarzania danych, w tym przysługujących prawach, znajdziesz w Polityce Prywatności.
Wyślij

WEŹ UDZIAŁ W AKCJI "MŁODZIEŻOWE SŁOWO ROKU 2021"!