czas zaprzeszły a tryb przypuszczający

 
czas zaprzeszły a tryb przypuszczający
30.06.2004
Czas zaprzeszły w języku polskim jest już właściwie prawie nie używany, jego użycie może brzmieć dziwnie. Czy można go już uznać za formę historyczną, czy też użycie go nadal jest zgodne z normą języka polskiego? Czy można powiedzieć byłbym zjadł, czy raczej jedynie zjadłbym?
Zwrot byłbym zjadł to forma trybu przypuszczającego, czyli warunkowego. Wyróżnia się: 1) tryb przypuszczający potencjalny (czynność może się zdarzyć, jeśli zostaną spełnione pewne warunki), np. „Zjadłbym to, gdybym miał apetyt”; 2) tryb przypuszczający nierzeczywisty (czynność mogła się zdarzyć, gdyby zostały spełnione pewne warunki), np. „Byłbym to zjadł, gdybym miał apetyt”. Charakterystyczną cechą trybu przypuszczającego jest cząstka by, nie należy jej mylić z formami czasownika być. Czasownik zjeść w czasie zaprzeszłym ma formę zjadłem był.
Czas zaprzeszły to w polszczyźnie bez wątpienia forma historyczna.
Jan Grzenia, Uniwersytet Śląski
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

Młodzieżowe słowo roku 2019

Zapraszamy do udziału w plebiscycie na Młodzieżowe słowo roku 2019. 
Zgłoszone słowo nie musi być nowe, slangowe ani najczęstsze. Doceniamy istotność tematu oraz kreatywność języka!

Pobierz bezpłatny e-book
„Pułapki ortografii"
prof. Jerzego Bralczyka!

Uwaga, do ebooka zostały dołączone informacje handlowe w rozumieniu ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną, toteż jego zamówienie wymaga wyrażenia poniższych zgód.

Wyślij

Weź udział w akcji „Młodzieżowe słowo roku 2019” i odbierz darmowy e-book!