czas zaprzeszły a tryb przypuszczający

 
czas zaprzeszły a tryb przypuszczający
30.06.2004
Czas zaprzeszły w języku polskim jest już właściwie prawie nie używany, jego użycie może brzmieć dziwnie. Czy można go już uznać za formę historyczną, czy też użycie go nadal jest zgodne z normą języka polskiego? Czy można powiedzieć byłbym zjadł, czy raczej jedynie zjadłbym?
Zwrot byłbym zjadł to forma trybu przypuszczającego, czyli warunkowego. Wyróżnia się: 1) tryb przypuszczający potencjalny (czynność może się zdarzyć, jeśli zostaną spełnione pewne warunki), np. „Zjadłbym to, gdybym miał apetyt”; 2) tryb przypuszczający nierzeczywisty (czynność mogła się zdarzyć, gdyby zostały spełnione pewne warunki), np. „Byłbym to zjadł, gdybym miał apetyt”. Charakterystyczną cechą trybu przypuszczającego jest cząstka by, nie należy jej mylić z formami czasownika być. Czasownik zjeść w czasie zaprzeszłym ma formę zjadłem był.
Czas zaprzeszły to w polszczyźnie bez wątpienia forma historyczna.
Jan Grzenia, Uniwersytet Śląski
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego