gościec i reumatyzm

 
gościec i reumatyzm
29.05.2011
Szanowni!
Co etymologicznie znaczy słowo gościec, a co reumatyzm? Czy słów tych można używać wymiennie?
Artur
Pochodzenie wyrazu gościec jest bardzo interesujące. Z formalnego punktu widzenia jest to zdrobnienie od gość, tzn. ‘maleńki, miły gość’. Znaczeniowo – eufemistyczna ludowa nazwa choroby, oparta na głęboko zakorzenionym przekonaniu o możliwości zjednywania sobie chorób przez obdarzanie ich przyjemnymi nazwami. Dlatego też Słowianie często nazywają groźne lub dokuczliwe choroby ciotkami, kumami. Według wierzeń ludowych gościec jest u każdego człowieka w ukryciu i ujawnia się w różnej postaci. Dlatego gościec oznaczał dawniej różne choroby, m.in. choroby psychiczne, bóle głowy, łupież, kołtun, a ostatnio – reumatyzm.
Reumatyzm to wyraz zapożyczony z łac. rheumatismus, a to z grec. rheumatismos. Funkcjonuje jako termin medyczny na oznaczenie grupy ostrych lub przewlekłych schorzeń tkanki łącznej charakteryzujących się bólami oraz zmianami zapalnymi lub zwyrodnieniowymi w obrębie narządów ruchu (w stawach, mięśniach, wiązadłach i ścięgnach).
W słownikach polszczyzny ogólnej oba wyrazy, gościec i reumatyzm, występują jako synonimy, są używane wymiennie, bądź też gościec jest definiowany jako ‘grupa chorób reumatycznych’ (tzn. ma węższy zakres znaczeniowy niż reumatyzm).
Krystyna Długosz-Kurczabowa, Uniwersytet Warszawski
  1. 29.05.2011
    O formie Szanowni otwierającej list wypowiadała się na łamach naszej poradni prof. Małgorzata Marcjanik (zob.).
    Red.
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego