iż, iżby

 
iż, iżby
18.06.2004
Dzień dobry,
Chciałem zapytać, czy poprawne jest stosowanie we współczesnej mowie (np. w wypowiedziach polityków przed kamerami) spójników oraz iżby samodzielnie, tj. w celach innych niż uniknięcie powtórzenia spójnika że oraz żeby (aby).
Z poważaniem,
Piotr Gach
Spójniki oraz iżby nie są neutralne stylistycznie – charakteryzują się nacechowaniem książkowym, w związku z tym nie rażą w języku pisanym, jednak ich użycie w mowie potocznej spowoduje stylistyczny zgrzyt. Prawda, że nie tak wielki jak po użyciu spójnika atoli, lecz mimo wszystko niemały.
Inna sprawa to użycie tych spójników w mowie oficjalnej. Politycy tak mówiący mają zapewne świadomość, że w komunikacji publicznej mówi się inaczej, niż w kontaktach prywatnych, i że formy potoczne w takich wypadkach powinny być używane ostrożnie. Jeśli tak – to dobrze, a nawet gdyby nas to nieco raziło, nie musimy protestować.
Jan Grzenia, Uniwersytet Śląski
Przeglądaj słowniki
Przeglądaj Słownik języka polskiego
Przeglądaj Wielki słownik ortograficzny
Przeglądaj Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego